Ekim ayındaki rekor sayılabilecek yüzde 14.8’lik büyümenin ardından sanayi sektöründe üretim kasım ayında yüzde 3.6 oranında arttı. Ekim ve kasım aylarının büyüme oranı ortalaması ise yüzde 9. Kasım ayı verisi seçim sonuçlarının ardından sanayi sektöründen gelen en önemli gösterge oldu. Benzer trendin aralık ayında da devam etmesiyle 2015’in son çeyreğinde daha önceki döneme kıyasla ciddi bir canlanma yakalanmış olacak.

Mevsimsel dalgalanmalara ve tatil günlerine göre düzeltilmiş sanayi üretim endeksine baktığımızda ise kasım ayında sanayi üretiminin bir önceki aya göre yüzde 0.9 oranında azaldığını görüyoruz. Ancak düzeltilmiş endeksin aylık büyüme oranlarının son derece dalgalı bir seyir izlediğini belirtmemiz gerekiyor. Bu dalgalanmaları dikkate alıp son üç aylık büyüme temposuna baktığımızda sanayi üretiminin çeyrekler bazında yüzde 1.1 oranında arttığını hesaplıyoruz. Bu da yıllık büyüme temposu olarak yüzde 4.5 gibi bir orana karşılık gelmekte. Aşağıdaki grafikte hem sanayi üretimi endeksinin hem de imalat sanayiindeki kapasite kullanım oranının mevsimsel dalgalanmalara göre düzeltilmiş verileri gösteriliyor:

Grafikte son dönem verilerinde de görüldüğü üzere, hem imalat sanayi kapasite kullanım oranında hem de sanayi üretim endeksinde yukarı yönlü bir trend var. Bu yükseliş trendinin seçim belirsizliğinin de atlatılmasının ardından kuvvetlenerek devam etmesi büyüme temposunu bir miktar daha hızlandıracaktır. Petrol ve enerji fiyatlarında devam eden küresel düşüşü sanayi üretimini olumlu etkileyecek bir diğer faktör olarak sayabiliriz. Ancak döviz kurlarında yaşanan gelişmeler ve TL’nin değer kaybetmesi enerji maliyetindeki düşüşün tam anlamıyla hissedilmesini engelliyor.
Diğer yandan, seçim belirsizliğinin ekonomiye fazla hasar vermeden atlatılmış olmasına karşılık hem döviz kurundaki oynaklıklar hem de Rusya ile oluşan gerilimin ihracat üzerindeki olumsuz etkileri, aralık ayından itibaren sanayi üretimini olumsuz etkileyecektir. Nitekim, sanayi üretiminin detaylarına baktığımızda, kasım ayında en hızlı büyüyen sektörlerin başta otomotiv olmak üzere ihracat bazlı sektörler olduğunu görüyoruz. Motorlu kara taşıtları üretimi yüzde 11 oranında artarken diğer ulaşım araçlarında büyüme yüzde 30.1’e ulaşmış. Rafine petrol ürünlerinde de oldukça yüksek sayılabilecek yüzde 29.2’lik büyüme performansı gerçekleşmiş. Benzer şekilde bilgisayar ve elektronik ürünlerde yüzde 9.3, metal ürünlerinde yüzde 9.1, eczacılık ürünlerinde yüzde 7.4 gibi yüksek büyüme oranları yakalanmış.
İmalat sanayiinde kapasite kullanımının aralık ayında yüzde 75.8 olduğunu dikkate aldığımızda, sanayi sektöründe büyümenin aralık ayında da devam etmesini bekliyoruz. Geçen yılın aralık ayında kapasite kullanım oranı yüzde 74.6 olmuştu. Tabii ki yukarıda da değindiğimiz Rusya ve ihracat faktörlerinin olumsuz etkisini şimdiden kestirmek zor. Ancak, kapasite kullanımındaki bu artışı kullanarak yaptığımız istatistiki hesaplamalarda aralık ayı için sanayide yüzde 4.5 civarında büyüme tahmin ediyoruz. Bu da dördüncü çeyrek büyümesini ortalama yüzde 7-7.5 civarında tutacaktır.