Ekmeğe, ete, tavuğa, enerjiye gelen zamlarla döviz kuru ve ithal fiyatların oynamaları enflasyonu artırır, sivri biber değil. Bunu söyleyenler; bütçemizde neredeyse sıfıra yakın payı olan biberin nasıl enflasyonu azdırdığını ya iyice açıklamalılar ya da bu popülist saçmalıklardan vazgeçmeliler.

Ülkemizde enflasyonun gidişatını izleyen ve kamuoyuna aktaranların bazı ön yargıları var. Enflasyon haberciliği geleceğe dönük beklentilerin oluşması açısından çok önemli. Bu nedenle bazı geçmiş ve saçma alışkanlıklardan vazgeçmemiz gerekiyor. Örneğin bu ay da “sivri biber enflasyonu arttırdı” feryadıyla ortalığa dökülenler, manşet atanlar, insanların bütçelerinde minimal, neredeyse sıfıra yakın payı olan sivri biberin nasıl enflasyonu azdırdığını ya iyice açıklamaları ya da bu popülist saçmalamadan vazgeçmeleri gerek. Genelde ete, tavuğa, ekmeğe, enerjiye gelen zamlar ve döviz kuru ve ithal fiyat oynamaları enflasyonu artırır, sivri biber değil.

ENFLASYONDA HİLE MÜMKÜN DEĞİL

Kaldı ki her enflasyon ilan edildiğinde enflasyon sayılarının karşısına saçma sapan bir Ayşe Teyze ve Ali Rıza Bey enflasyonu konsepti çıkaranlar da komik. Türkiye’de enflasyon Avrupa Birliği normlarında hesaplanmakta. Kimse de hile yapmıyor. Ramazan'da da genelde enflasyon yükselir, çünkü tüketim talebi artışı olur.

ANA GRUPLARDA DEĞİŞİM SINIRLI

Biz işimize dönelim. Uzun vadeli bir bakış açısıyla ana harcama grupları itibarıyla yıllık enflasyonun seyrine baktığımızda, enflasyonda ana trendi belirleyen gıda, alkolsüz içecekler ve konut fiyatlarında çok önemli bir değişim olmadığını, gıda fiyatlarının yıllık enflasyona katkısının 0.1 puan artarak 3.1’e yükseldiğini görüyoruz. Yandaki tabloda detaylı olarak ana harcama gruplarının yıllık enflasyona katkıları var .
Tabloda da görüldüğü üzere temmuz ayında yıllık enflasyonu yükselten kalemler alkol ve tütün (artı 0.1 puan), giyim ve ayakkabı (artı 0.1 puan), iletişim ve haberleşme (artı 0.1 puan) ve kültür ve eğlence (artı 0.1 puan) olmuş. Buna karşılık küresel fiyatlar ve döviz fiyatlarındaki değişim sonrası ulaştırma grubu fiyatları yıllık enflasyonu 0.3 puan düşürmüş. Enflasyonu dalgalandıran, gıda, enerji, altın, tütün ve alkol mamulleri gibi fiyatların ayıklandığı H ve I endekslerindeki, yani çekirdek enflasyondaki yıllık artışın yüzde 10 seviyesini zorlaması hatta üstüne çıkması kısa ve orta vadeli beklentiler açısından önemli. Aşağıdaki grafikte de görüldüğü üzere H endeksindeki yıllık artış oranı temmuz ayında yüzde 10.4’e, I endeksindeki yıllık artış oranı da yüzde 9.8’e yükselmiş. Aynı zamanda, yurtiçi üretici fiyatlarındaki yıllık artış da son dönemdeki hızlı düşüşe rağmen, yüzde 9.5 seviyesinde.

Zengin muhitinde yüksek olur

ENFLASYON zengin mahallesinde yüksek, garibanın oturduğu yerde de daha düşük olur. İsterseniz kira farkını düşünün. Kaldı ki gariban mahallesinde esnaf, bakkal ve manav zırt pırt zam yapamaz. Üstelik artık çocuk çoluk da biliyor ki ülkemizde döviz kurunun TL’ye değer kaybettirmesi enflasyona en çok etki eden faktördür.