• $7,4126
  • €9,0363
  • 441.833
  • 1542.45
16 Şubat 2011 Çarşamba

Mısır'da demokrasi kolay mı?

18 Haziran 1953 günü Kral Faruk'un indirilmesiyle Mısır'da cumhuriyet ilan edildi. General M. Necip ilk cumhurbaşkanı oldu. Böylece Mısır'ın orduyla yönetilme geleneği başladı. Necip, 1954'te istifa etti ve başa arkadaşı asker A. Nasır geldi. Nasır 1935 yılında, 17 yaşındayken, İngiltere aleyhine bir gösteride yaralanmış ve içeri girmişti. Sonunda subay oldu, 1949 yılında ittifakla Hür Subaylar Örgütü'nün başkanı seçildi. Cumhurbaşkanıyken kalp krizi sonrası öldüğünde, 1970 yılına kadar 16 yıl başta kalmıştı. Nasır'dan sonra cumhurbaşkanı olan arkadaşı Enver Sedat da bir askerdi. 1973 Y. Kippur savaşı başlangıcında Mısır ordusunun kazandığı başarılar onu kahraman yaptı. Camp David görüşmeleri sonucu, Begin ile birlikte Nobel Barış Ödülü'nü aldı ama ülkeyi satmakla suçlandı. 6 Ekim 1981 günü öldürüldü. Sedat'ın yerine havacı subay ve yardımcısı H. Mübarek cumhurbaşkanı oldu. 30 yıldır işbaşında olan Mübarek koşulsuz bir ABD müttefikiydi. Mübarek, 1987, 1993, 1999 ve 2005 tarihlerinde yapılan seçimleri büyük çoğunlukla kazandı ama politik ve ekonomik yolsuzluk had safhaya erişti. Mübarek, başkan yardımcısı olarak seçtiği Ö. Süleyman ile mevcut rejimden ufak tavizler vererek, muhalefeti baskı altında tutabileceğini ümit etti ama beceremedi.  Yaklaşık üç hafta süren 'Tahrir Meydanı' hareketinden sonra aslında beklenen oldu ve Mısır'da ordu şimdilik (!) kaydıyla ve yeni parlamento, yeni anayasa, adil seçim ve demokrasi vaadiyle gene yönetime el koydu. Ama bir sürpriz de gerçekleşti. Geçici olarak Mısır'ı yönetecek konseyin başına Savunma Bakanı M. Hüseyin Tantawi geldi. Tantawi 1935 doğumlu, Mübarek yönetiminde genelkurmay başkanlığı, savunma bakanlığı ve başbakan yardımcılığı görevlerini de yürütmüştü. 1995 yılında Mübarek'e karşı yapılan suikast başarı ile sonuçlansaydı, Tantawi Cumhurbaşkanı olacaktı. Yani Tantawi eski düzenin ve ordunun devamı sayılır.
Peki bu ülkede sivil lider yok mu? Bu kaosta liderlik için ortaya atılan ilk sivil isim Arap Birliği Sekreteri Amr Mousa oldu. Amr Mousa, hukuk öğrenimini 1957 yılında tamamladıktan sonra diplomat ve 1991 yılında Dışişleri ve 2001 yılında Arap Birliği Genel Sekreteri oldu. ABD'li gazeteci Seymour Hersh'e göre Amr Mousa ABD'nin B planında Mübarek sonrası Mısır Cumhurbaşkanı olarak öngörülmekteydi.  Ancak 7 Şubat 2011 günü yepyeni bir sivil lider adayı daha ortaya çıktı: Wael Ghonim! Kahire doğumlu, 30 yaşında ve orta sınıf bir aileden gelen bu genç 2004 yılında Kahire Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünde master ve Kahire'deki Amerikan Üniversitesi'nde de pazarlama ve finans master dereceleri aldı. Ocak 2010'da Google'ın Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölümünün başına geçti. 27 Ocak 2011'de Mısır'a geliyor, ama birden kayboluyordu. Amnesty International'in de baskısı ile Ghonim 7 Şubat günü onu gözaltına almış olan gizli servis tarafından serbest bırakıldı. Diğer bir isim de M. El Baradey. El Baradey Uluslararası Enerji Ajansı (IAEA) Başkanı iken dünyada tanındı, 2005'te IAEA ile birlikte Nobel Barış Ödülü'nü almıştı. Geçmişte, babası gibi Nasır'a karşı demokratik haklar savunucusu olarak öne çıkmıştı. 1984'ten itibaren çalıştığı IAEA'nin başkanlığı görevini 1997-2009 arasında yaptı. Cumhurbaşkanlığı için dışarıdan desteklenen biri, ama içeride tanınmıyor. Bugün ise ortada bir temel sorun var. En büyük siyasi grup olan Müslüman Kardeşler oyun üçte birine sahipler ve orduya endeksli son durumdan da hiç hoşnut değiller, kenarda bekliyorlar. Mısır'ın şu anda çok bölünmüş olduğunu düşünürsek, ordu geleneğinden gelenlerin, bu kaos ortamında ciddi bir anayasa ve demokrasi yaratıp, seçimle sivillere devretmesi oldukça zor gözüküyor! ABD ve AB'nin kafası zaten karmakarışıktı! Yani Mısır'ın daha çekecek çok siyasi ve ekonomik ıstırabı olacak. Toplumlarda sonucu esas belirleyici her zaman ülkenin kültürel özellikleridir, Mısır'ın önemli sorunu da bu!

<p>CHP’nin yayın organı Halk TV’de program sunan Özlem Gürses MHP lideri Devlet Bahçeli&

Sağlık Bakanlığından Halk TV sunucusu Özlem Gürses'e yalanlama: Öyle bir personelimiz yok

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Ankara'nın simgelerinden Kuğulu Park buz tuttu

Soğuk havaların etkisini arttırdığı Erzincan'da, Girlevik Şelalesi dondu