• $7,3975
  • €9,0061
  • 442.995
  • 1554.54
01 Kasım 2011 Salı

İthalat eylülde hızlı arttı!

Ağustos ayında düşen ithalat hızı yeniden ihracatın üzerine çıkarak cari açığa dönük umutları etkiledi. Ancak eylül ve ekimde ekonomik aktivite artsa bile MB'nin politikaları artışı sınırlayacak

Son açıklanan dış ticaret verilerine göre aylık ithalat geçen yıla göre yüzde 21 artarak 10.8 milyar dolara çıkarken, aylık ithalat yüzde 36 artarak 21.2 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bunun sonucunda aylık dış ticaret açığı beklentilerin yaklaşık iki milyar dolar üzerine çıkarak 10.4 milyar dolara yükseldi. 12 aylık hareketli toplamda da yıllık dış ticaret açığı rekor kırarak 105 milyar dolar seviyesine zıpladı.
Eylülde ithalat artış oranının yeniden ihracat artış oranının üzerine çıktığını görüyoruz. Ağustosta ihracat artışı yüzde 32 olurken ithalat artış oranı yüzde 27'de kalmıştı. Bu durum, dış açıkta beklenen düzeltme  konusunda herkesi umutlandırmıştı. Ancak trend tersine döndü.
Mevsimselliğe göre düzeltilmiş dış ticaret verilerinde de benzer bir bozulmayı gözlemek mümkün. İhracat mevsimselliğe göre düzeltildikten sonra eylülde bir önceki aya göre yüzde 13 oranında azalırken ithalat da bir önceki aya göre yüzde 7 oranında artmış. Paralel bir şekilde ihracatın ithalatı karşılama oranı da Aralık 2000'nden (yani 2001 krizi öncesi) bu yana en düşük seviye olan yüzde 51 seviyesine düşmüş. Aşağıdaki grafikte 1989 yılından bu yana ihracatın ithalatı karşılama oranının  izlediği seyir yer alıyor.
Bu seyri özetleyecek olursak küresel kriz öncesinde bu oranın yüzde 60-70 arasında dalgalandığını görüyoruz. Kriz döneminde ithalattaki azalmayla birlikte bu oran aniden yüzde 90'ın üzerine zıplamış. Ancak daha sonra ekonomideki toparlanma ve hızlı ithalat artışıyla hızla yüzde 50 oranına doğru düştüğünü görüyoruz.
Eylülde ithalatta yaşanan hızlı artışın nedenleri birkaç farklı açıdan değerlendirilebilir. Öncelikle, ithalat verilerinin detaylarına baktığımızda en hızlı artışın yüzde 40 oranıyla ara mallarında gerçekleştiğini görüyoruz. Yatırım ve tüketim mallarında ithalat artışı yüzde 33 ve 16 seviyelerinde kalmış. Bu verilerden hareketle imalat sanayiindeki üretim performansının ara malları ithalatını artırdığını söylemek mümkün. Zaten imalat sanayiine ilişkin daha önce açıklanan kapasite kullanım oranı verilerinde eylül ve ekim aylarında yukarı yönlü bir trend söz konusuydu. Ara malları ithalatının eylül ayında hızla artmış olması da aynı görünümü destekliyor.
Bu noktada Merkez Bankası'nın son dönemde attığı para politikası adımlarını hatırlatmamız gerekiyor. Eylül ve ekimde yeniden ivme kazanan ekonomik aktivitenin dış açık ve cari açık üzerinde baskı yaratarak risk oluşturma potansiyeli var. MB'nin attığı adımların ekonomik aktiviteyi bir miktar soğutarak bu riskleri azaltacağını söyleyebiliriz.

"grafik.20111031230437.jpg"

Ekim ve eylül ayları iyi izlenmeli
İMALAT sanayi ve dış ticaret verilerine bakarak eylüldeki hızlı ithalat artışının mı yoksa ağustostaki yavaşlamanın mı istisna olduğunu izlemeliyiz. Bizim tahminimiz ekonomik aktiviteye paralel dış ticarette bozulma devam etse de MB'nin politikalarının orta ve uzun vadede etkisini göstererek ithalat artışını sınırlayacağı yönünde.

<p>Son zamanlarda hayvan dostlarımıza artan şiddete ve bir ticari mal gibi alınıp satışına karşı dur

Zeki Gümüş'le 'Rastgele' hayvan barınağında!

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Ticaret Bakanlığınca ''fahiş fiyat'' denetimi yapıldı

Beyaza bürünen Horma Kanyonu muhteşem manzaralar sunuyor