• $9,53
  • €11,1111
  • 549.36
  • 1509.2
25 Aralık 2010 Cumartesi

Irak'ta yeni fırsatlar

Güney komşumuz Irak'ta 9 aydan fazla süren siyasi belirsizlik sona erdi ve yeni hükümet güvenoyu aldı. Bu hafta başında Wall Street Journal gazetesinde yayınlanan Bartle Bull imzalı Irak analizi dikkatimizi çekti. Bull hem bir gazeteci hem de Irak'ta yatırım yapan bir şirketinin kurucusu. Aşağıda analizi kısaca özetliyoruz.

Aslında Irak'ta hükümetin kurulmuş olması Arap dünyası açısından da önemli bir gelişme oldu. Bölgedeki diğer Arap ülkelerindeki yönetimlerle karşılaştırıldığında, henüz yeni de olsa en işlemeye yakın durumdaki demokrasi Irak'ta gerçekleşiyor. Bu ortam, yatırım potansiyeli ile birlikte değerlendirildiğinde Irak dünyanın en zengin doğal kaynak ekonomisi haline gelebilir.

Şu anda 143 milyar varillik rezervi ile Irak, Suudi Arabistan'ın ardından ikinci durumda. Ancak on yıl gibi kısa bir sürede dünyanın en büyük ham petrol üreticisi olabilir. Irak'ın günlük petrol üretim performansı şu anda günlük iki milyon varille örneğin Cezayir'den daha düşük. Suudi Arabistan günlük 10-11 milyon varil civarında petrol üretiyor. Ancak son bir sene içerisinde Irak'ta imzalanan on iki anlaşma bu rakamı beş yıl içerisinde on iki milyon varilin üzerine çıkartacak. Bu rakamlar Kuzey Irak'ta Kürtlerin özerk durumda hakim olduğu petrol sahalarını, doğalgaz rezervlerini ve ileride bulunması mümkün petrol rezervlerini içermiyor.

Sadece petrol potansiyeli göz önüne alınırsa, Irak ekonomisinin önümüzdeki on yılda altı kat büyüme şansı var. 2009 itibarıyla Irak ekonomisinin büyüklüğü 66 milyar dolar civarında. Bu da önümüzdeki on yılda 300 milyar doların üzerinde ekstra ekonomik aktivite anlamına geliyor. Politik istikrar sağlandığı durumda önümüzdeki dönemde, okulundan köprüsüne, havaalanından limanlara bütün Irak baştanbaşa yenilenecek. Türkiye ve Türk yatırımcıları, hem konumu hem de Irak ile ilişkilerimiz sayesinde Irak ekonomisinin yeniden yapılanmasında büyük pay sahibi olabilir. Örneğin daha birkaç hafta öncesinde Sadr Kent projesi ihalesini 11 milyar dolara altı Türk müteahhit kazandı.

Yeniden yapılanmada sadece elektrik projelerinin 50 milyar doları geçeceği hesaplanıyor. Turizm gibi tahmin edilemeyen sektörlerde de müthiş bir potansiyel var. Kutsal kabul edilen Necef ve Kerbela'nın yıllık ziyaretçi sayısı Suudi Arabistan'a giden yıllık hacı adayı rakamının üzerinde. Ancak otel ve konaklama tesisi yok denecek kadar az. Konut sektörü açısından da inanılmaz bir potansiyel var.

Ek olarak, Fırat ve Dicle'nin sunduğu potansiyel de dikkate alındığında tarım sektörü açısından da zengin bir potansiyel söz konusu. Tarihi açıdan değerlendirilirse, bu bölge, yüzyıllar boyunca tüm dünya için finans, ticaret ve tarım üretiminin merkezi olmuştu. Önümüzdeki dönemde bu potansiyel yeniden ortaya çıkartılabilir ve Türkiye, Avrupa ve Irak arasında köprü fonksiyonuyla ön plana çıkabilir.

Bütün bu potansiyele ek olarak Irak'ta yeni yeni işlerlik kazanmaya başlayan demokratik yönetim, ekonomik açıdan serbest ve özgür bir ortam sunuyor. Yabancı yatırımda kısıtlama yok ve vergi oranı da sadece yüzde 15 seviyesinde. Diğer petrol zengini ülkelerde görülen monarşik ve imtiyazlı aile sistemi Irak'ta söz konusu değil.  Enflasyon halihazırda yüzde 5'in altında, kamu bütçesi açık vermiyor ve ihracatta istikrarlı artış var. IMF'ye göre 2011'de Irak ekonomisi yüzde 11.5 oranında büyüyecek.

Irak'ın en önemli problemiyse bürokrasi ve yolsuzluk. Ancak petrol yönetimi daha fazla dış yatırım çektikçe, daha transparan bir ekonomik yönetim söz konusu olabilir. Zaten son dönemdeki ihaleler herkese açık ve televizyonlardan naklen yayınlanıyor. Dışarıdan gelen yatırımcıların önündeki engeller azaltıldıkça hem yatırımcılar hem de Irak bundan karlı çıkacak. Türkiye'nin uzun süre sıkıntı çektiği Irak sınırı, önümüzdeki dönemde müthiş bir ekonomik canlanmaya fırsat sunabilir. Hem resmi dış ilişkiler açısından, hem de özel sektör ilişkileri açısından bu fırsatı iyi kullanmamız şart!

<p>Yere yatırıp yumrukladılar. Polis  şiddetinin görüntüleri çevredekiler tarafından kaydedildi. Sos

Polis şiddeti tepki çekti

Kepçe ile yol kapatıp drift yaptılar

Muğla'daki fosil alanında yeni buluntulara ulaşıldı

''UÇBEY''in ilk kez kullanıldığı operasyonda gri listedeki terörist vuruldu