• $8,155
  • €9,7089
  • 457.312
  • 1393.24
15 Haziran 2011 Çarşamba

Hızla yükseliyor gibi görünse de cari acık kırılganlığa yol acmaz

Nisan ayına ilişkin cari açık verisi beklentilere paralel geldi. Açıktaki artışın, Merkez Bankası'nın para politikaları ve maliye politikası önlemleri sayesinde daha da yavaşlayacağını düşünmek mümkün

Nisan ayına ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı. Geçen yılın nisan ayında 4.3 milyar dolar olan cari açık bu yılın aynı ayında 7.7 milyar dolara yükseldi. Geçtiğimiz birkaç ayda cari açığın yıllık bazda iki katına çıkmasına alışmıştık. Nisan ayında ise artış oranı bir miktar yavaşlayarak yüzde 77 oldu. Bu durum cari açığın artış hızında beklenen yavaşlamanın öncü işaretçisi sayılabilir. Zaten nisan ayına ilişkin açık rakamı da beklentilere paralel gerçekleşti. Nisan ayı verisiyle birlikte 2011'in ilk dört ayında cari açık 30 milyar dolara geldi. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 14 milyar dolardı. Yani kabaca bu yılki açığın yarısı kadar. Diğer yandan mart ayında gerçekleşen yurtdışına kar transferlerinin beklendiği gibi Nisan ayında normale döndüğünü de belirtmemiz gerekiyor.Son on iki aylık toplamda da bir ay önce 60 milyar dolara yükselmiş olan açık nisan ayı sonunda 63 milyar doları geçti. Yıl sonunda bu rakamın 75 milyar doları aşması sürpriz olmayacak. Bu da tahmini olarak GSYH'nın yüzde 8.5-9'u gibi bir orana karşılık geliyor.

Finansmanın yarısı sıcak para ve borçtan
2011'in ilk dört ayında cari açığın gerisinde 28 milyar dolara ulaşan dış ticaret açığı var. Finansman tarafında ise portföy yatırımları ve özel sektör borçlanması en büyük kalemleri oluşturmaya devam ediyor. İlk dört ayda portföy yatırımları yoluyla yaklaşık 15 milyar dolar net giriş olurken özel sektör de net 13 milyar dolar borçlanmış. Sadece bu iki kalemde toplam net giriş 28 milyar dolara ulaşıyor. Yani cari açığın finansmanını neredeyse sadece bu iki kalem sağlamış bulunuyor.

"gr.20110614234539.jpg"

Doğrudan yatırımlar önemli boyutta değil
UZUN vadeli finansman olan doğrudan yatırımlar kalemi ile geçen yılın ilk dört ayında 1.5 milyar dolar olan net giriş bu yıl 3.6 milyar dolara yükselmiş. Artış iki katın üzerinde ancak cari açık ile kıyaslandığında henüz çok önemli boyuta ulaştığı söylenemez. Seçimlerin büyük bir sürpriz olmadan geçmiş olması doğrudan yatırımlarda yılın ikinci yarısında daha olumlu bir seyire yol açabilir. Bu da cari açığın finansmanı açısından önemli katkı yapacaktır. Son olarak, kayıt dışı ihracat yoluyla ya da nereden geldiği kayıtlarda belli olmayan döviz girişlerinin 2011'in ilk dört ayında 4 milyar dolara ulaştığını da ekleyelim.

MB rezervi 4 ayda 5 milyar dolar arttı
30 MİLYAR dolarlık cari açığa karşılık, finansman tarafında 36 milyar dolarlık net giriş söz konusu. Bu da Merkez Bankası rezervlerini ilk dört ayda 5 milyardan fazla artırmış durumda. Doğrudan yatırım girişlerini ve net hata ve noksan kalemini yıllık cari açıktan düştüğümüzde cari açığın GSYH'ya oranının yüzde 5.6'ya gerilediğini tahmin ediyoruz. Yukarıdaki grafikte bu oranın son yirmi yılda izlediği seyir özetleniyor.

2001 türü riskler yok
CARİ açığın GSYH'ya oranı 2001 krizinden hemen önce yüzde 6.2 olarak rekor kırmıştı. Ancak o dönemde makro göstergeler açısından son derece kırılgan bir ekonomiye sahip olduğumuzu, şimdi ise bölgemizdeki en az sorunlu ekonomi durumunda olduğumuzu hatırlatmamız gerekiyor. Hem Yunanistan, İspanya, Portekiz, İrlanda ve İtalya gibi Avrupa ülkelerine kıyasla sağlam bir kamu maliyesi tablosuna sahibiz. Hem de Orta Doğu'da yaşanan politik gerilime kıyasla yatırım açısından son derece uygun bir ortama sahibiz. Üstelik bugün banka kesiminde 2001 türü riskler yok.

Soğuma başladı, kredilerde yavaşlama görülecek
SEÇİMLERİN önemli bir belirsizliğe yol açmadan sonuçlanmış olması yatırım ortamını olumluya çevirebilir. Bu noktada kredi derecelendirme kuruluşları da makro dengelerdeki görünüme ve siyasi istikrardaki tabloya bakarak not artırımına (belki!) gidebilirler. Bu faktörleri göz önüne aldığımızda, hızlı artıyormuş gibi görünen cari açığın abartıldığı kadar kötü bir kırılganlığa yol açtığını iddia edemeyiz. Aynı zamanda cari açıktaki artışın önümüzdeki aylarda, Merkez Bankası'nın önlemleri ve maliye politikası sayesinde daha da yavaşlayacağını düşünmek mümkün. Sanayi üretimi ve sanayide kapasite kullanımı zaten yavaşlamaya başladı! Kredi de sonunda yavaşlayacak!

<p>Koronavirüs salgınının uzun süredir kontrolden çıkmış olduğu ABD'de son durum ne? Aşılama süreci

ABD'de koronavirüs salgınında son durum

Beşiktaş, Erzurum'a ayak bastı

Zonguldak'ta dereden akan çamurlu su denizin rengini değiştirdi

Nisan ayında yağan kar Domaniç Dağları'nı beyaza bürüdü