• $7,4116
  • €9,0165
  • 443.381
  • 1535.07
10 Nisan 2012 Salı

Euro sistemi dağılacaksa nasıl dağılmalı?

İngilizler 'hegemon ülke' olma özelliğini İkinci Dünya Savaşı'nda kaybettiler. Paraları önemsiz hale geldi, sömürgeler elden gidince ticarete hakimiyeti de kaybettiler, sanayi sektörü, başta tekstil, demir çelik olmak üzere çok zayıfladı. Bankacılık ve hizmet sektörü ile ayakta duruyorlar. Öyle ki kendi icat ettikleri oyun olan futbolda bile zirveden düştüler, yabancı oyunculara teslim oldular. Ama İngilizler burunlarından kıl aldırmazlar.
Avrupa'ya girmiş gibi yaptılar ama euro tek para sisteminde değiller. Aslında euro tek para sisteminin dağılmasına en çok memnun olacak olan da onlar. İngiltere ABD ile geçmişi paylaşıyor. Bu nedenle de zaten Amerikan Doları'na rakip olarak çıkartılan euroyu hiçbir zaman istememişlerdi.
Son günlerde  ise euro sisteminin nasıl iptal edilmesi, dağılması daha az zararlı olur diye bir konkur açmışlar. Bu konkura gelen beş adet çalışmayı final turu için seçmişler.  
The Economist dergisi de son sayısında bu çalışmaları özet olarak aktarmış. İngiliz Muhafazakar Partisi'ne yakın bir 'think tank' 400 bin dolar ödül koymuş. Finale kalan eserlerin en başında gelen olarak Jonathan Tepper adlı analistin çalışmasını görülüyor. Tepper son yüzyılda gerçekleşen tam 69 adet para sistemi çöküşü ve boşanma vakasını incelemiş. Bu 'boşanmaların' hemen hiçbiri uzun dönemde felaket getirmemiş. Tepper Yunanistan için de bir çöküş senaryosu  hazırlamış. Bir hafta sonu sürpriz bir açıklama yapılıyor. Bankalar kapalı tutulurken, eldeki eurolar drahma ile değiştiriliyor. Sermaye hareketi kontrolları paraların dışarıya kaçmasını önlemek için katı bir şekilde uygulanıyor. Yunan vatandaşlarının elindeki eurolar mürekkepli damgayla işaretleniyor, onların yerine yeni draghmalar basıldıkça eurolar ile yeni drahmalar takas ediliyor. Mali kurumlara da kayıtlarını ve bilgi işlem sistemlerini değiştirmek için zaman veriliyor. Tabii devalüasyon euro cinsi borçların ve alacakların değerini değiştiriyor. Bu nedenle Yunanistan kanunları çerçevesinde çıkarılmış menkul kıymetler derhal drahmaya çevriliyor. Yabancı ülke kanunları çerçevesinde çıkartılmış mnenkul kıymetler ise yeniden yapılandırılıyor.
Finale kalan ikinci iktisatçı ise ünlü Roger Bootle.  Bootle daha iyi bir adımın Almanya'nın euro siteminden çıkması adımıyla başlaması gerektiğini savunuyor. Ancak Bootle her türlü 'finansal boşanmanın' kazanan ve kaybedenler yaratacağını da biliyor. İflaslar ve hukuki savaşlar olacağını zaten varsayıyor. Hudut geçen ticari işlemler yapanlar, tabii ki olabilecek felaketleri biliyorlar deniyor.
Bir diğer çalışmacı da Neill Record adlı analist. Euronunh tasviyesi o kadar büyük rakamları içeriyor ki, ilk ülke ayrıldıktan sonra derhal euro denen parayı ortadan kaldırmak gerekir diyor.  Bu bağlamda bütün euro cinsi kontratları da iptal edip ortadan kaldırmak gerkiyor.
Jens Nordwig ve Nick Firoozye adlı analistler ise yabancı kanunlar çerçevesinde ortaya çıkabilecek olan miktarlar toplam 30 trilyon euro kadar olacağından önceden çok hazırlanmak gerektiğini vurguluyorlar. Bu nedenle bütün euro cinsi kontratlar eurodan önce dolaşımda olan Avrupa para birimi sepetindeki paralara dönüştürülerek hazırlık yapılmalı  diyorlarlar.
Beşinci analist  Catherine Dobbs ise euroyu bir sahanda yumurtaya  benzetiyor. İlk adımda derhal sarısı ile beyazı ayrılmalı diyor. Yani euro ülkelerini iki bölgeye ayırmak gerektiğini vurguluyor. Bu güçlü ile zayıfı ayırma adımı tasarrufçuları korumak için gerekli deniyor. Ayrıca ayırma diğer euro ülkelerine sermaye kaçış hareketini de engellemeye yarayacak.
Bütün analistler Yunanistan gibi ülkelerin 'iç devalüasyon' denen ücret ve fiyatların düşürülmesi hareketine dayanamayacakları 'açıkça ortada' tezinden hareket ediyorlar. Ama Euro Bölgesi'nin yeni şoklara uğrayabileceği de açıkça ortada deniyor.
Burada bir diğer önemli konu da Türkiye'nin kendini nasıl koruyacağı. Euro bölgesi bize en büyük ekonomik etkiyi yapabilecek bölge. Biz de euro dağılırsa biz ne yaparız konusunu acilen araştırmalıyız.

<p>Bir önceki PPK toplantısında faizler yüzde 15'ten yüzde 17'ye yükseltilmişti. Ekonomistler, Merke

Merkez Bankası faiz kararını açıkladı

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Rusya'dan görenlerin aklını başından alan kareler

Merve Boluğur yalanlamıştı... Işın Karaca açtı ağzını yumdu gözünü