• $7,3934
  • €9,0059
  • 441.437
  • 1542.45
01 Ocak 2011 Cumartesi

Ekonomideki toparlanma cari açığı artırıyor!

Yılın son haftasında kasım ayı itibarıyla gerçekleşen dış ticaret verileri açıklandı. Dış açık kasım ayında 7.7 milyar dolar seviyesinde ve beklentiler paralelinde gerçekleşti. Geçen yılın aynı ayında bu rakam sadece 3.7 milyar dolar seviyesindeydi. Yani dış ticaret açığında yıllık bazda iki kattan fazla bir artış söz konusu.

Aylık verilerin detayına bakılırsa, dış ticaret açığındaki artışın nedeni belirgin olarak görülebiliyor. Kasım ayında yıllık bazda ihracat artışı yüzde 6'da kalarak aylık ihracat 9.4 milyar dolara yükselmiş. Ancak ithalat yüzde 36 oranında artarak 17.1 milyar dolara ulaşmış. İhracat artışı temmuz ayından bu yana yüzde 6-8 aralığında dalgalanırken, aynı dönemde ithalatın artış oranı yüzde 20'nin üzerinde seyretti. Özellikle son iki ayda (ekim-kasım) ithalat artışı yüzde 35 seviyesinde gerçekleşti.
Başta Avrupa'da yaşanan olumsuz gelişmeler, ek olarak da dış dünyada gözlenen belirsizlikler ihracat temposunu düşük seviyede tutuyor. Bu durum zaten bekleniyordu. Ancak içeride oldukça canlı olan ekonomik toparlanma temposu toplam ithalatı hızla artırıyor. Böylece ithalat ve ihracat arasındaki makas iyice açılıyor. Geçen yıl küresel krizin etkisiyle yıllık toplamda 100 milyar doların altına düşen ihracat kasım ayı itibarıyla 112 milyar dolara yükseldi. Ancak, ithalattaki artışın daha hızlı olması nedeniyle geçen sene sonunda 39 milyar dolara gerilemiş olan yıllık dış ticaret açığı da kasım ayı itibarıyla 68 milyar dolara yükseldi.

Dış ticaret verilerini bir aylık gecikmeyle yayınlayan TÜİK bu ay yeni bir uygulama başlattı. Daha önce sanayi üretimi ve GSYH verilerinde uygulanan mevsimsel etkilere ve tatil günlerine göre düzeltmeler artık dış ticaret verilerine de uygulanıyor. Gelişmiş ülkelerde uygulanan bu düzeltmeler sayesinde aylık karşılaştırmalar daha anlamlı olabiliyor.

Mevsimsel düzeltilmiş verilere göre ihracat kasım ayında yüzde 2.5 oranında yavaşlayarak aylık 9.75 milyar dolar seviyesine gerilemiş. Aylık 18.8 milyar dolara ulaşan ithalatta ise bir önceki aya göre yüzde 5.1 oranında artış var. Böylece mevsimselliğe göre düzeltilmiş dış ticaret açığı bir önceki aya göre yüzde 14.8 oranında artarak 9 milyar seviyesine yükselmiş. Bu verilerin daha iyi değerlendirilebilmesi için mevsimsel düzeltilmiş aylık verileri aşağıdaki grafiğe aktardık. Grafikte, ekonomideki iç talep kaynaklı toparlanmanın etkisiyle birlikte ihracat ve ithalat arasındaki makasın özellikle son dönemde daha fazla açıldığına dikkat çekmek gerekiyor.

 Son olarak, dış ticaret verilerini ekonomik sınıflandırmalara göre de değerlendirmekte fayda var. Özellikle ithalattaki artışın kaynağını göstermesi açısından bu önemli. İthalatın detaylarına bakılırsa, en yüksek artışın yatırım malı ithalatında gerçekleştiği görülüyor. Kasım ayında yatırım malı ithalatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 62 gibi çok yüksek bir oranda artmış. Ekim ayındaki artış da yüksekti (yüzde 59). Bu oranlar yatırım temposunda bir artış olduğuna işaret ediyor.

Ara malı ithalatındaki yıllık artış ise yüzde 35 oranında, yüksek sayılabilecek bir seviyede seyrediyor. Bu da sanayi üretiminde son dönemde görülen canlı temponun doğal bir sonucu.

En düşük artış ise yüzde 19 ile tüketim malları ithalatında görülmüş. Bu arada, ülkemizin net tüketim malı ihracatçısı olduğunu hatırlamakta fayda var. İthalattaki artışı cari açık korkularıyla bir felaket senaryosu olarak değerlendirmek bir çözüm sunmuyor, ancak artışın kaynaklarını daha iyi analiz edip, bu artışın ekonomik gelişme açısından bir neden değil, bir sonuç olduğunu da vurgulamamız lazım.

<p>Başkan Recep Tayyip Erdoğan, cuma namazı çıkışı basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Erdoğan

Kafe ve restoranlar ne zaman açılacak? Başkan Erdoğan açıkladı!

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları (22 Ocak 2021)

Amasya'da mamutlara ait olduğu değerlendirilen fosiller bulundu