• $13,0883
  • €14,8552
  • 753.414
  • 1815.34
8 Ocak 2013 Salı

Döviz spekülasyonu neden yaşanmadı?

Farkında mı vatandaşlar acaba , 2012 Aralık ayı ve 2013 yılı ilk haftasında ülkemizde kur ve döviz spekülasyonu olmadı? Üstatlarımız 'Bu ateşe döviz rezervi dayanmaz!' ahkamı kesemediler, geçen yıl dolar kuru 2.20 olur diyen heyecanlı gençler de ortalıktan çekildi. Uzun yıllar özendiğimiz sistem Latin Amerika gibi dışa kapalı ekonomi idi.1980 yılında 'yetmiş sente muhtaç' olduk. Vatandaşın döviz tutması, yurtdışına çıkması yasaktı. Hostesler ve pilotlar yurtdışı havaalanlarındaki eczanelerden bolca ilaç ve  Nescafe taşırdı. Döviz karaborsaydı.

SONRA 'SEPET' GELDİ
1980'li yıllarda dışa açıldık. Açıldıkça azdık, paramız 1989 yılında erkenden konvertibl oldu. 1994 ve 2001 yıllarında döviz kıtlığı, bütçe açığı ve bankacılık kökenli  büyük krizler yaşadık.  Bu arada euro icat edildi ve çapraz kur meselesi de ortaya çıktı, kurda sepet keşfedildi. Sepette dolar ile euronun ağırlıkları ne olmalı idi derken enflasyon aklımıza geldi. Acaba enflasyon ortamında ülkenin rekabet gücü nasıl ölçülmeli idi?
Hiç anlamayanlar da vardı, para basalım borcu ödeyelim, kamu borcu kalmasın diyorlardı.
Bu arada Merkez Bankası yavaş yavaş da olsa ülkenin ekonomi konusunda bilimsel merkezi olmaya başlamıştı. 

KIRMIZI ÇİZGİYE DİKKAT!
Merkez Bankası zaman içinde  ülkenin enflasyon ve dış ticaret yapısındaki değişikliklere reaksiyon vermek ve yeni reel kur endeksleri hazırlamak zorunda kaldı. Yeni endeksler ağırlık hesaplarında 2006-2008 yıllarını ve ülke dış ticaretinin yüzde 80 kadarını kapsayan 36 ülkeyi esas aldı. Hem TÜFE, hem ÜFE, hem birim iş gücü maliyeti, hem GSYİH deflatörü ve hem de ihracat bazlı sektörel reel kur endeksleri üretildi. Merkez 2013 yılı para ve kur politikasını açıklarken bize kredi artış gelişmeleri ve döviz kurları en önemli göstergelerdir, onları yakından izleyecek ve gerektiğinde kayıtsız kalmayacağız mesajını. Kur konusunda da bir kural ortaya koydu: '2013 yılında TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru 120 değerini geçerse harekete geçeriz, 130 düzeyine gelirse de çok ciddiye alırız!' dedi.
Kasım ayında TÜFE bazlı reel efektif kur 119.2 değerinde idi, aralık verileri geçtiğimiz günlerde 118.3 düzeyine düştü. Bu da Merkez Bankası'nın koridor politikasının alt sınırını bugünlerde pek değiştirme girişiminde olmayacağı demektir. Paramız dışarıdan fazla yabancı sermaye ve sıcak para girdikçe değerlenir. Değerlenirse de 2010 sonunda olduğu gibi risk artar ve koridorun alt limiti düşürülür ki, sıcak para gelmesin. Dolayısıyla bugünlerde koridorun alt sınırıyla oynamak pek gerekmiyor.
Aşağıda TÜFE bazlı reel efektif döviz kurunun her ay Merkez Bankası tarafından yayınlanan grafiğini görüyorsunuz. Bu grafikteki mavi çizgiyi her ay başında izleyin! Üstteki çizgi gelişmiş ülkeler, alttaki de gelişen ülkeler reel kur grafiği.

"dvzspklsynu.jpg"

<p> </p>

Muhalefet liderleri Abdullah Gül'ün kapısını neden çaldı?

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları (30 Kasım 2021)

2300 yılından geldiğini iddia ediyor! 300 yıl sonra neler olacak

Türkiye'de satılan en ucuz sıfır otomobiller ve fiyatları