• $9,3071
  • €10,8604
  • 529.577
  • 1429.85
5 Kasım 2013 Salı

Döviz kuru ve ithalat fiyatlarının enflasyona etkisi!

Ülkemizde en çok merak edilen konulardan biri döviz kurlarından enflasyona ne kadar etki geçişliliği olduğudur. Bazılarımız kurların etkisini abartır, bazılarımız da kurların etkisini minimize ederiz. 
Ancak Merkez Bankası açısından bakıldığında para politikası yaklaşımı kararı verilirken, en dikkatle izlenen ve incelenen değişkenlerden biri de döviz kurudur. 
Tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) ve alt grupları üzerinde döviz kuru ve ithalat fiyatlarının etkisinin, hem enflasyonun kendisini hem de enflasyon öngörülerini önemli ölçüde etkileyeceği bilinir. 

2001’DEN SONRA AZALMA BAŞLADI

Son yıllarda genel kabul gören yaklaşım, son enflasyon raporunda da 45’inci sayfada belirtildiği gibi, ithalat fiyatlarından yurtiçi fiyatlara belirgin bir geçişliğin olduğunu ama bu geçişkenliğin 2001 yılından sonra önemli ölçüde azaldığı ve geçişkenliğin hızının düştüğü şeklinde idi. Bu konudaki önemli bir çalışma H. Kara ve F.Öğünç tarafından 2005 yılında gerçekleştirilmişti. 
H.Kara ve F.Öğünç daha sonra 2011 yılında çalışmalarına devam etmiş ve 2002-2011 dönemi için yapılan yeni bir araştırmada kur ve ithalat fiyatlarının geçişkenliğinin  büyüklüğünün işlenmemiş gıda ve alkol ve tütün hariç TÜFE’ye bir yıl geçtikten sonra birikimli yüzde 15 civarında olduğu tahmin edilmiştir. 
Bu çalışmalarda aslında TÜFE endeksi toplu olarak alınarak sonuçlar incelenmiştir. Ancak TÜFE’nin alt kalemlerinin homojen değil heterojen olduğu da bilinmektedir. Bu nedenle TÜFE’ye geçişkenliğin analizinin yanında alt grupların da incelenmesi gerektiği açıktır ve bu gerçek de Merkez Bankası raporunda da 46’ncı sayfada ifade edilmektedir.  

EN ÇOK GEÇİŞKEN ALTIN FİYATINDA

Son enflasyon raporunda belirtildiği üzere ithalat fiyatları (ithalat birim değer endeksi) ve döviz kuru (ABD Doları) geçişkenliği 152 alt endeks için analiz edilmiş. 2003 yılı birinci çeyreği ile 2013 yılı ikinci çeyreği arası için yapılan analizlerde her bir fiyat endeksinin birikimli tepkileri analizinin geçişkenlik büyüklükleri ve göreli ağırlıkları kullanılarak hesaplanmış. 
Hesaplanan geçişkenlik, geçişkenliğin ilk altı ayı esas alınarak bulunan birikimli geçişkenlik hesaplarıdır.  
En çok geçişkenlik yüzde 89.1 ile altın fiyatından, yüzde 31.2 ile akaryakıt fiyatından, yüzde  23.2 ile işlenmemiş gıdadan, yüzde 21.3 ile enerjiden, yüzde 21.0 ile altın hariç dayanıklı maldan görülmektedir. Geçişkenliğin en az olduğu fiyatlar ise hizmet fiyatlarıdır. 
Toplu endekslerde bulunan geçişkenlik ise son çalışmada altı ay sonunda TÜFE’de yüzde 13 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar da daha önceki çalışmalar ile uyumlu sonuçlar olarak görülmelidir. Ama aynı zamanda alt gruplarda çok kuvvetli geçişkenlik farklılığı olduğu, farklı fiyatlara farklı birikimli etki olduğu düşünülmelidir.   

<p>Kardeşiyle birlikte aşıyı reddetti, koronavirüse  yakalandı. Şimdi onun en yakın arkadaşı, sürekl

“Son pişmanlık” fayda etmedi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Togo'ya geldi

Bufalonun hatası canına mal oluyordu! İşte o anlar...

İsrailli dalgıç Akdeniz'de Haçlılardan kalma kılıç buldu