• $7,3963
  • €8,9933
  • 443.936
  • 1542.81
05 Eylül 2011 Pazartesi

Demokrasi adına yeni paylaşım!

Bugün okurlarımıza ilginç bir Libya gelişmeleri özeti veriyoruz! Tunus ve Mısır'dan sonra ayaklanmalar 15 Şubat 2011'de Libya'ya sıçradı. Bingazi'de, 42 yıllık  Kaddafi'ye karşı başkaldırı gerçekleşti. 11 Mart günü de Avrupa Birliği, muhaliflerin desteklenmesine karar verdi. 17 Mart günü BM Güvenlik Konseyi Libya hava sahasını 'uçuşa yasak' bölge ilan etti, destek  kararı aldı. BM Güvenlik Konseyi'nde Çin, Rusya, Almanya, Brezilya ve Hindistan çekimser oy verdi. Mart ayında AB ülkelerinin büyük çoğunluğu Libya hesaplarını dondurdu. Fransa 10 Mart 2011 tarihinde muhalefeti ülkenin hukuki hükümeti olarak tanıdı. Kaddafi güçlerine karşı hava harekatında bulunan ilk NATO uçakları da Fransız'dı. Altı ay süren savaş, muhaliflerin 22 Ağustos'ta Trablus'u ele geçirmesiyle sonuna yaklaştı. 1 Eylül günü, Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy'nin davetiyle 63 ülke temsilcisi 'Libya'nın Dostları' olarak Paris'te toplandı.
Kaddafi sonrası Libya'nın geleceği üzerinde neden bu kadar hassasiyet? Libya dünyanın 17. büyük petrol üreticisi. Ülkenin henüz dörtte birinde petrol araştırmaları yapılmış olmasına karşın, Libya 46,4 milyar varil ile Afrika'nın en büyük petrol rezervlerine sahip. Petrol ihracatının % 75'i Avrupa Birliği ülkelerine yapılmakta (İtalya: % 28, Fransa: % 15, Almanya % 10, İspanya % 10, Yunanistan % 5 ve İngiltere % 4). İtalya petrolünün % 22'sini, Fransa ise % 15,7'sini iç savaştan önce Libya'dan sağlamaktaydı. Başkaldırı öncesi 1,6 milyar varil olan günlük üretim 60 bin varile düşmüş durumda. Üretimin eski seviyeye gelmesi için 15 ay ila üç yıl arasında süre gerek. Trablus muhaliflerin eline geçince İtalyan petrol şirketi ENI'nin CEO'su Scaroni hiç vakit kaybetmeden Libya'ya uçarak bir ön anlaşma imzaladı. Bu ön anlaşmaya göre Libya petrolünün % 30'u ENI tarafından üretilerek sevk edilecek.
Güvenlik Konseyi'nde çekimser oy kullanan Almanya da, yeni Libya'da önemli bir rol kapmaya uğraşmakta. Ağustos ayı başında 20 Alman firması temsilcisinden oluşan, Ekonomi Bakanlığı Müsteşarı H.J.Otto başkanlığındaki bir heyet Libya'ya gitti. Berlin, muhalif meclisi emrine 100 milyon euro tutarında bir kredi sözü verdi. Lider Mustafa Abdel Celil 25 Ağustos'ta, Libya'nın yeniden inşasında yardımcı olan ülkelere öncelik tanınacağını açıkladı. Böylece muhalifleri ilk tanıyan ülke Fransa büyük avantaja sahip oldu. 'Liberation' gazetesi, muhalifler meclisinin 3 Nisan tarihli  bir mektubunu yayınladı. Bu mektuba göre Fransa ile yapılan bir ön anlaşma ile Libya petrolünün % 35'i Fransa'nın devamlı desteği karşılığında bu ülkeye vaat ediliyordu. Bu mektubun varlığını Fransız Dışişleri Bakanı Alain Juppe yalanladı.
Başkaldırıdan önce, Libya petrolünün % 11'ini alan Çin, Güvenlik Konseyi'nde verdiği çekimser oy nedeniyle 'out' olacak gibi. Savaş öncesinde 75 Çin firması Libya'daydı ve 50 projede 36.000 kişi çalışıyordu. Çin'in yerini büyük bir olasılıkla, baştan beri muhalifleri destekleyen Katar alacak. Petrol üretiminde Katar firmaları, petrol ticaretinde ise gene bir Katar firması olan Vitol önemli bir yer tutacak.
Libya'nın yeniden inşası için gerekli olan şey, Libya'nın yabancı bankalarda dondurulan 60 milyar dolar kadar parasının serbest kalması. ABD bankalarında bulunan 38 milyar doların ancak 1,5 milyar gibi ufak bir bölümü serbest bırakıldı. Almanya da, 7,2 milyar euronun bir milyarını serbest bıraktı. Ancak bu paralar sosyal yardımlar için BM emrindeki Batılı organizasyonlara ve merkezi Katar'da bulunan uluslararası denetim altındaki Libya fonuna devredilmekte. Paris toplantısında da 15 milyar doların serbest bırakılması kararı alındı. Blokajın  kaldırılması  için yeni bir BM Güvenlik Konseyi kararı gerekiyor.
Bilindiği gibi Trablus'un muhalifler tarafından ele geçirilmesinden birkaç saat sonra, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da Bingazi'ye giderek muhalif yetkilileriyle görüştü ve 100 milyon nakit, 100 milyon hibe ve 100 milyon kredi olarak toplam 300 milyon doları muhaliflerin meclisinin emrine verdi. 2011 yılında Libya'da 15 milyarlık Türk müteahhit hizmeti yürütülmekteydi. 2010 yılında, 2 milyar doları ihracat ve 425 milyon doları ithalat olarak Libya ile dış ticaret hacmimiz yaklaşık 2,5 milyar dolardı.

<p>Faizler tarafında geçen haftadan beri değişen bir şey olmadığını kaydeden 24 TV Ekonomi Müdürü Sa

Piyasalar bugün neyi fiyatlıyor?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Karlı kış günlerinde ''Van usulü beyzbol'' oynayarak eğleniyorlar

Haftanın yalanları