• $9,6153
  • €11,2367
  • 553.564
  • 1479.93
15 Ağustos 2015 Cumartesi

Çin’de oyun değişiyor, hükümet zorlanıyor!

Çin ekonomisi son yıllarda iki alanda önemli hamleler yapmıştı. Birincisi, 1978 yılında Mao’nun ve çevresinin etkisinden kurtulan Çin ekonomisi, ihracata dayalı yeni ekonomi yaklaşımıyla ve dünyanın en hızlı büyüyen ekonomisi olarak ürettiği GSYİH sayısıyla, ABD ekonomisini de geçerek dünyanın en büyük ekonomisi olmak yolunda hızla ilerlemişti. Nüfusu 1.3 milyar kişi olan ülkenin tasarruf oranı da toplam gelirin yüzde 55 kadarı ile global olarak rekor düzeyde idi. Diğer taraftan da dış talebe yani ihracata dayalı bir strateji, Çin’in 3.5 trilyon dolarlık bir döviz rezervi yaratmasına yol açmıştı.

İkincisi, bu ortamda doğal olarak Çin parası Yuan’ın değer kazanması süreci gündeme gelmişti. Biraz geçmişe gidersek, Haziran 2005 tarihinde bir dolar 83 Yuan değerinde idi. Temmuz 2008 tarihinde Yuan değerlenmişti ve Çin otoriteleri Yuan’ı global kriz ortamında bir dolar 68 Yuan olarak sabitlediler. Sabit Yuan 2010 yılına kadar devam etti ve Yuan bundan sonra değerlenmeye başladı. Fakat global kriz bir ekonomik strateji değişikliği de gerektirmeye başlamıştı. 2015 yılına gelindiğinde, ilk defa Çin’in büyümesi de yavaşlıyor ve yüzde 7 düzeyine iniyordu. Global krizin de sürmesi dış talebe ve ihracata dayalı büyümeden, iç talebe ve iç tüketime dayalı bir stratejiye geçmeyi gerektirmekte idi. Nisan 2015 tarihine kadar Yuan pek fazla olmasa da değerlenme baskısı görmeye başlamış ve Nisan 2015 tarihinde bir dolar eşit 62-63 Yuan düzeyine gelmişti.

Ancak hükümetin kamu bankalarından verdirdiği kredilerle ortaya çıkan hisse senedi piyasasındaki balon aniden sönünce ve yabancı yatırımcılar panikleyip çıkmaya başlayınca, geçtiğimiz günlerde sürpriz bir kararla hükümet Yuan’ın kabaca yüzde 2 değer kaybına izin verdi. Bu arada reel büyümenin de yüzde 7 oranının altına inmesi olasılığı iyice gündeme gelmeye başladı. Ancak kurun gidişatını yüzde 2 değer kaybında tutmak pek gerçekleşemedi. Geçtiğimiz çarşamba günü ilan edilen son verilerde sabit sermaye yatırımı, sanayi üretimi ve perakende satışların azaldığının ilan edilmesi sonrası ise piyasada bolca Yuan satılmaya başlandı ve Yuan bir dolar eşit 64.3 değerine düştü. Mart ayından beri ABD bankaları zaten Asya paraları aleyhine pozisyon almakta idiler. Satılan Yuan’ları Çin kamu bankaları almaya çabalarken Yuan’ın değer kaybının durdurulamaması, özellikle Asya’daki ülkelerin de paralarının güçlü değer kaybına yol açtı. Malezya parası Ringgit, Singapur Doları, Endonezya Rupiahı hırpalandılar.
İlginçtir ki Çin parası Yuan’ın IMF tarafından rezerv para olarak kabul edilen paralara dahil edilmesi için de müracaat etmişti ve IMF bu konu üzerinde çalışıyordu. Ancak ABD IMF’in Çin parasını rezerv paralar arasına dâhil etmeyi bir yıl için durdurarak gelişmelerin nereye gideceğinin beklemesini talep etti.

Geçmişte Çin ekonomisi devalüasyon sinyali verse de piyasada Yuan değeri kıpırdamazdı. Ama geçtiğimiz haftada son yirmi yılın en güçlü Yuan değeri düşüşü birkaç gün içinde gündeme geldi. Hükümetin başlattığı yüzde 2 değer kaybının ekonominin yavaşlamasını engellemek için gündeme getirildiği konuşulmaya başlandı. Bu süreçte Xi Jinping ve Çin Komünist Partisi’nin de endişeli olduğu da görüldü.

Her ne kadar Çin ekonomisi resmi büyüme hedefi olan yüzde 7 civarında büyüse de örneğin çok önemli olan inşaat sektörünün teklediği alenen ortada. Finansal hizmetler sektörü de borsa çöküşü sonrası epey zorlanmakta. Üç günde Yuan’ın değer kaybı yüzde 4.4 oranını aşmıştı. Hükümet ise faizi düşürüp, piyasaya likidite enjekte ettirerek duruma hâkim olma çabası içinde idi. Önemli bir acil adım olarak da yerel yönetimler ile özel yatırım şirketlerinin işbirliği yapması yasağı kaldırıldı ki reel büyüme çok aşağıya gitmesin.

Çin paranın değerinin piyasaya devredilmesi konusunda pek deneyim sahibi değil ve zorlanması da normal. Ama hızlı devalüasyon da engellenmek zorunda, çünkü hem Çin’de, hem de dünya genelinde bankalar fena halde hırpalanır ve bu da kimseye yaramaz.

<p>Sosyal medyada viral olmuş haftanın en eğlenceli videolarını 'GÖRMELİSİN'!<br></p>

En Zor Çocuk Oyununu 'Görmelisin'!

Tavşanlı Höyük'te bölgenin 'endüstrileşmiş ticaret merkezi' olduğuna dair bulgulara ulaşıldı

Kesilen ağaçtan bir anda kan akmaya başladı!

Sosyal medyayı sallayan en ilginç illüzyonlar