Almanya’nın güncel ekonomi politikasında ne yapacağı artık çok önemli hale geldi. Değişim gerektiği düşünülüyor.
Almanya’nın en güvenilir “ekonomik beklenti” endekslerinden biri olan ZEW endeksi ekim ayında birkaç gün evvel ilan edildiği gibi 10.5 puan düştü ve uzun dönem ortalaması 24.5 değerinin çok altında, eksi 3.6 değerine kadar indi. Endeks onuncu defa peşpeşe aylık düşüş yaşamış bulunuyor ve 2012 kasım ayından bu yana ilk defa eksi değere gelmiş oldu. Endeksi derleyen kurumun uzmanları düşüşün orta vadede de devam edeceğini söylüyorlar. Çünkü jeopolitik faktörlerin ve de euro bölgesinin bazı ülkelerindeki ekonomik zayıflığın etkileri ile, sanayi üretimi ve dış ticarette daralma gibi faktörler, finansal piyasalarda Almanya konusunda kötümserliğe yol açmış durumda.

Büyüme tahminini düşürdü

Endeksin “şu andaki ekonomik durum endeksi” ise 22.2 puan düşmüş bulunuyor ve şu anda 3.2 değerinde. ZEW’un “Euro bölgesi ekonomik beklenti endeksi” de bir önceki aya göre 10.1 düşmüş bulunuyor ve 4.1 değerine inmiş.
Bu hafta Alman Hükümeti resmi 2014 büyüme tahminini 1.8 değerinden yüzde 1.2 değerine indirdi. 2015 büyüme tahminini ise yüzde 2 değerinden yüzde 1.3 değerine düşürdü.
Bu durumda aslında hükümetin kamu maliyesini kullanarak yani devlet harcamalarını artırıp bütçeyi biraz açarak iç talebi canlandırması hemen her ders kitabında yazılı olan bir Keynesyen önlem. Altyapı yatırımları uzun vadede ekonomik büyümeyi canlandıracak, kısa vadede de istihdam ve büyüme getirecek önlemler. Ancak iki Dünya savaşında dev enflasyon yaşamış olan Almanlar hem para basılmasından, hem de kamu harcamaları yolu ile bütçe açığının iç talep yaratması yaklaşımından korkarlar. Bu nedenle de siyaseten Alman Hükümetinin para ve maliye politikalarını gevşetmesi kabul edilebilir bir şey sayılmaz. Ama Almanya donup sadece seyirci oldu mu, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olarak sorumluluğunu yerine getirmemiş oluyor.
Ama bu esnada global çapta ve Avrupa’da petrol fiyatının düşüşü, hisse senedi değerlerinin dalgalanması, faizlerin daha da düşmesi gibi tuhaf olmaması gereken durumlar yer yer gözlemleniyor. Çin bile borç problemi ile boğuşmakta.

Erkenden önlem alması şart

Bu şartlarda akıllı bir hükümetin önlem alması gerekir. Ancak para politikası Merkel’in kontrolünde değil. Kontrol edebileceği tek şey maliye politikası, yani vergi ve kamu harcamaları. Hükümet bu yıl biraz kamu harcaması artırararak gelecek yıl için erkenden önlem alabilir. Kaldı ki Alman istatistikleri incelendiğinde 2003'ten bu yana kamu ve altyapı yatırımları, yatırımların eskimesini karşılayabilecek kadar bile artmamış. Köprüler yavaş yavaş yıkılma tehlikesi durumuna gelmekte, yollarda delik açılmakta, okul binaları eskimekte. Almanya’nın prodüktivitesi de azalmakta. Kaldı ki Almanya’daki kamu borçlanma faizleri yüzde 0.72 civarında.
Merkel Hükümeti The Economist dergisine göre altyapı harcamalarını milli gelirin 0.7 kadarı civarında, yani yüzde 1'den biraz az artırabilir, bu da borçluluk oranını hemen hemen hiç artırmaz. Almanya bir an evvel makul boyutta kamu harcaması ve altyapı yatırımı artışı getirse, Avrupa ve dünya için de iyi olur!