• $7,3956
  • €8,9917
  • 442.972
  • 1541.26
23 Eylül 2011 Cuma

IMF'nin yeni raporu kötümser!

IMF World Economic Outlook' Eylül 2011 raporu 'Azalan Büyüme ve Artan Riskler' başlığıyla yayınlandı. 241 sayfalık raporun birçok verisini önümüzdeki günlerde size aktaracağız. Bugün ünlü iktisatçı (MIT hocası ve IMF baş iktisatçısı) Olivier Blanchard tarafından yazılmış ve durumu özetleyen raporun ilk sayfalarındaki sunum yazısını aktarıyoruz.
 Blanchard'a göre nisan ayında yayınlanan ilk WEO raporuna göre bu seferki rapor daha çok belirsizlik içeriyor. Çünkü aradaki zamanda iki kötü gelişme gerçekleşti. Bir yandan gelişmiş ülkeler daha yavaş büyümeye başladı, diğer taraftan da ağustos ayı başından bu yana mali yapı (bütçe açığı ve borç açısından) ve finans ve bankacılık açısından aşırı belirsizlik ortaya çıktı. Sonuçta 2010 yılındaki kuvvetlenen büyüme, yerini 2011 yılında daralmaya bıraktı. Çünkü dünyada yeniden dengelenme sürecinde iki faktörde duraklama gerçekleşti.
Dünyada yeniden dengelenme sürecinde ülke içinde Keynesyen kamu harcama politikalarından, özel sektör kökenli harcamaya geçiş gerekliydi. Neredeyse bütün gelişmiş ülkelerde maliye politikasında kemer sıkma gerçekleşiyor ama özel sektör talep artışı pek gerçekleşmiyor.
Diğer taraftan dış faktörlere dönersek dış alemde cari denge açığı olan gelişmiş ülkelerde (ABD mesela) düşük iç talebin dış talep artışı ile desteklenmesi gerekiyordu, bu gerçekleşmiyor. Başta Çin olmak üzere gelişen ekonomilerden cari denge fazlası olanların iç talebe dönmeleri gerekirken, burada da dengelenme tam gerçekleşmiyor.     
Diğer taraftan da mali yapıda ve finansal yapıda belirsizlik dozu da arttı. Piyasalar ülkelerin borçlarını ödeyeceğine olan inancını yitirdi. Sadece küçük ülkelerin değil AB içinde devler ve ABD ve Japonya gibi ülkelerin de borç ödeme sorununa girebileceği endişesi ortaya çıktı. Sonra da hükümetler konusundaki endişeler, hükümetlerin borç senetlerini ellerinde tutan bankalara döndü. Finansal akımlar dondu, aşırı likidite tutma ve riskten kaçma olgusu başladı. Bu gelişme tabii büyüme oranlarını düşürerek, borç ödeyebilme sürecini baltalar. Kredi daralır ve batıklar artar. Bu arada ülkeler bir de hızla maliye politikasında sıkılaştırmaya giderlerse büyüme iyice duraklar.
Ancak gelişen ülkeler ise sıcak para cinsi sermaye hareketleri ile uğraşmakla beraber genelde yüksek dozda büyümeyi sürdürebilmişlerdi. Hatta bazıları aşırı ısınma durumuna geliyorlar. Bazı gelişen ülkeler de ihracat yapabilme açısından zorluklar karşısında kalabilecek durumdalar. Düşen ihracat ve düşen emtia fiyatlar durumunda bazı gelişen ülkeler de sıkıntı yaşamaya başlayabilirler.  
Bu ortamda güçlü politika adımları atılması gerekiyor.
Birincisi, maliye politikası acilen sıkılaştırılırsa bu da büyümeyi baltalar. Maliye politikasında iyileştirmede aşırı yavaş gidilirse de bu kredibiliteyi düşürür. Bu nedenle maliye politikasında ülkenin durumuna göre özel davranış gerekli. İç talebin artması, faizlerin düşmesi, kredi artışı, konut sorunlarına yeni yaklaşım gibi adımlar gerekebilir.
İkincisi, ülkelerin mali durumundan kaynaklanan belirsizlik, kısa vadede ortadan kalkmaz. Bu durumda bankaların desteklenmesi gerekiyor. Özellikle Avrupa'da bankaların sermaye yapısı açısından kamu veya özel sektör fonları ile güçlendirilmesi gerekiyor.
Üçüncü olarak da yeniden ülkeleri etkileyen dış faktörlerde yeniden dengelenme konusunda yeni işbirliği gerekli. ABD ve diğer dış alem açığı yaşayan ülkelerde net ihracatın artması için işbirliği gerekli. Başta Çin olmak üzere bazı Asya ülkeleri aşırı büyük cari denge fazlaları sahibi. Bu ülkeler iç talebe dönmek zorun dalar. Bu tür bir değişim kısa zamanda gerçekleşmese de mümkün olduğu kadar çabuk devreye sokulmak zorunda. Bu gerçekleştiği takdirde büyük ve gelişmiş ekonomiler çukurdan çıkar ve dünya genelini de peşinden sürükleyebiliriler.
O. Blanchard son yirmi yılın kafası en berrak iktisatçılarından biri. Araştırmaları ve makroekonomi kitapları ülkemizdeki birçok üniversitede okutuluyor. Yazdıklarının tümüne de katılıyoruz.
Yarın IMF'nin yeni tahminlerini gündeme getirerek raporun içeriğini sizlere aktaramaya başlayacağız.

<p>Faizler tarafında geçen haftadan beri değişen bir şey olmadığını kaydeden 24 TV Ekonomi Müdürü Sa

Piyasalar bugün neyi fiyatlıyor?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Pompalı tüfekle polisten kaçan zanlının yakalanma anı güvenlik kamerasında

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Mustafa Şentop'u ziyaret etti