• $7,4169
  • €8,9855
  • 437.697
  • 1467
06 Ekim 2012 Cumartesi

Enflasyona dikkatli bakalım!

Türkiye 2001 krizinde bankalarını batırmıştı, hem de dünyada kriz yokken. Bugün ise bankalarımızda kriz yok, tüm dünyada ise bankalar ciddi boyutta sorunlu.Türkiye 2001 krizi sonrasında dev kamu maliyesinin açığını da GSYİH oranı olarak yüzde 2 oranının altına indirmişti. Ve Türkiye 2001 krizi sonrasında enflasyonunu da yüzde 10 düzeyinin altına düşürmüştü. Aşağıdaki ilk grafik enflasyon tarihimizi gösteriyor. Bugün otuz yaş altında olanlar geçmişteki enflasyonlarımızı bilmedikleri için grafiğimiz geçmişi hatırlatıyor.
 "1.20121006100457.jpg"                                                                                                                            Türkiye 2001 krizi sonrasında bankacılığı toparladı, kamu bütçe açığı ve borç düzeyini küçülttü ve enflasyonu da düşürdü, ama toplum tasarruf yapmayı öğrenemedi ve bu nedenle de tüketimi, ithalatı ve dış denge açığını çok büyüttü. Cari açığımız GSYİH oranı olarak yüzde 10 düzeyine çıktı. Bu bir rekordu! 

"2.20121006100554.jpg"Sonuçta Türkiye tarihinde ilk defa 1994 ve 2001 yıllarının tersine bir dış denge açığını krizle değil, bilinçli bir politika değişikliği ile azaltmaya çalıştı ve kasım 2010 tarihinde başlatılan para politikası yaklaşımı ile büyümeyi azaltmada başarılı oldu. Büyüme 2011 yılındaki yüzde 8.5 düzeyinden yüzde 4 düzeyine indirilmeye çalışıldı ve global krizin güçlendiği ortamda 2012 yılı sonunda tahminen yüzde 3 düzeyine kadar inilmiş olacak. Büyümeyi düşürme operasyonu ithalatı kıstı, bu da KDV gibi vergilerin hasılatının düşmesini getirdi, bu da bütçe açığının GSYİH oranı olarak yüzde 2.5-3 düzeyine çıkmasını getirecek. Bütçe açığı risk algısı açısından önemli bir faktör olduğundan da geçtiğimiz günlerde birçok ürüne zam yapılarak vergi hasılatı artırılmaya çalışıldı. Bu zamlar da tüketici enflasyonunu bizim tahminimizle yıl sonunda yüzde 8-9 aralığına getirebilir. Enflasyonun düşmesi de 2013 yılına kalır.
 Nüfusun yarısı 30 yaşın altında. Onlar sadece 2001 sonrası dönemi hatırlıyorlar. Geçmiş enflasyon düzeylerimizi de hatırlamaları için onlara uzun vadeli enflasyon grafiğini sunuyoruz.

"3.20121006100643.jpg"Ancak tarihi bırakıp bugüne geldiğimiz zaman da birkaç noktayı hatırlatmamız gerek. Enflasyon hem iç hem de dış faktörlere bağlı. İçeride zamlar enflasyonu yükseltti ama TÜFE'nin alt endeksleri var. Adları Merkez Bankasınca H ve I olarak konmuş. Ve onlara çekirdek enflasyon endeksleri deniyor. Aşağıdaki grafikte genel tüketici enflasyonu yukarı giderken çekirdek enflasyon endekslerinin aşağıya gittiğini görebiliyoruz. Bu da zamların etkilerinin bir süre sonra duracağını ve enflasyonun aşağıya doğru gideceğini işaret ediyor. 
  
Tabii enflasyona önemli bir katkı da dış dinamiklerden gelmekte. Eylül ayında tüm zamlar henüz endekse girmedi ama gelecek aylarda girecek. Global ortamda enflasyon genelde düşük, ama tüm dünyada da gıda ve içecek fiyatları yükselmekte. Aşağıdaki son grafik IMF'in global gıda ve içecek fiyatları enflasyonu endeksini gösteriyor. Gıda fiyatlarında dünya çapında artış olduğunu bu grafikten görmek mümkün, yani eylülde enflasyonu artıran gıda enflasyonunun bir kısımı da ithal! 

<p>Başkan Recep Tayyip Erdoğan, 'Holokost, Bosna, Ruanda, Kamboçya gibi trajedilerin tekerrür etmeme

Başkan Erdoğan'dan uluslararası topluma çağrı: Harekete geçin!

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları (27 Ocak 2021)

Klozeti açınca dev yılanla göz göze geldi! İşte o korku dolu anlar...