• $7,4126
  • €9,0363
  • 441.833
  • 1542.45
05 Mayıs 2012 Cumartesi

Enflasyon yükseldi ama düşecek!

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı yaptığı açıklamalarda nisan enflasyonunun zirve olacağını ve mayıs ayının ise enflasyonda düşüşün başlayacağı ay olacağını söylemişti. Nitekim Nisan 2012 enflasyonu Merkez'in beklediği gibi yüksek çıktı.
Tüketici fiyatları endeksi ile yıllık enflasyon Ekim 2008 ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı ve geçen ayki yıllık 10.43 değerinden artrak yüzde 11.14 olarak gerçekleşti. Nisan ayının aylık tüketici enflasyonu ise geçen ayki aylık değeri olan 0.41 düzeyinden 1.52 düzeyine artarak gerçekleşti. Merkez mayıs enflasyonunun ise düşmesini bekliyoruz, biz de verileri bekliyoruz...
Merkez Bankası bu trend değişikliği beklentisi için esas nedenin, enerji fiyatlarının yükseltici etkisinin, döviz  kurunun stabilize olması ve gıda fiyatlarının da göreli olarak düşmesi olgusuyla dengeleneceğini vurgulamıştı.
Merkez Enflasyon Raporu'nu tartışırken ise parasal sıkılaştırmaya devam edileceği ve kredilerin yıllık büyüme oranının % 14 civarında seyredeceği varsayımıyla, 2012 yılında enflasyonun ortası noktası için % 6,5 ve enflasyon aralığı için  % 5,3 - %7,7 değerlerini  vermişti. 2013 için daha önce %  5,1 olan orta nokta % 5,2'ye yükseltilirken, aralığın  % 3,4 - % 7 arasında olması bekleniyordu.
Tabii Türkiye dünya genelinin trendlerinin dışında da kalamaz. Daha evvel aktarmıştık, bir kere daha bir uzun vade çalışmasını aktaralım.
İktisatçı J.A.Ocampo ve bir Türk Birleşmiş Milletler çalışanı olan Bilge Erten tarafından hazırlanan ve uzun vadeli incelemeler içeren bir araştırmaya göre global kriz insanların kafasına basılan para miktarının çokluğu nedeniyle, 'enflasyon geliyor' anlayışını sokmuş bulunuyor. Ama gerçek biraz karışık. Araştırmada IMF tarafından yayınlanan verilere dayanarak 1973 yılından bu yana dört ana emtia sepeti seçiliyor ve bu sepetlerdeki enflasyona bakılıyor. Dört sepet özetle enerji, metaller, gıda ve tarım kökenli ham maddeler olarak ele alınıyor. Sonra bu sepetlerdeki enflasyon uzun vade gözlüğüyle inceleniyor. 
Araştırmaya göre 2000 yılında yorumcuları şaşırtan bir gidişat değişimi gerçekleşmiş. 1973 yılından 2000 yılına kadar devamlı düşen enerji fiyatları sonra ve hızla artmış, 1973-2012 arası tüm döneme bakıldığında ve genel enflasyon ayıklandığında yüzde 163 artmış bulunuyor. Ama bu son dönemdeki petrol fiyatları artışı da reel büyümeyi frenleyerek diğer emtia fiyatlarını aşağıya çekiyor. 
Metal fiyatlarına bakıldığında sanayi kesiminde Çin ve Hindistan ve diğer gelişen ülkelerin yüksek büyümesi nedeniyle yüksek talep olmasına rağmen fiyatlar 2012 yılında kabaca 1973 yılındaki düzeyde, hatta bugün 1973 düzeyine göre yüzde 7 civarında da düşmüş bulunuyor (genel enflasyon ayıklanmış olarak  ) .
Gıda fiyatları ise müthiş global talep artışına rağmen 1973 yılına göre bugün yüzde 58 daha düşük. Yani gıda fiyatları 1973 yılındaki düzeylerinin kabaca yarısında duruyor. Bu trendin devam etmesi de bekleniyor.
Tarım kökenli ham madde fiyatları da 1973 düzeyine göre yüzde 59 daha düşük.    
 Bu araştırmanın sonuçlarından anlaşılacağı gibi  enerji fiyatları pek düşmese de, diğer emtia fiyatları ve bu arada enflasyon endekslerimizde çok önemli ağırlığı olan gıda fiyatlarının reel azalmasının enflasyonu aşağıya çekecek olması sadece Türkiye'de gözlemlenecek olan bir olgu değil. Global bir uzun vade olgusu!
Yarın nisan enflasyonunun detaylı bir analizini vereceğiz. Tabii 'enflasyon şampiyonu domates' gibi komik şeyler yazmayacağız. Enflasyona katkıları endeks ağırlıklarına dayanarak  analiz edeceğiz.

<p>CHP’nin yayın organı Halk TV’de program sunan Özlem Gürses MHP lideri Devlet Bahçeli&

Sağlık Bakanlığından Halk TV sunucusu Özlem Gürses'e yalanlama: Öyle bir personelimiz yok

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

En kötü yıl gerçekten 2020 mi? Bilim insanları, 536 yılına işaret ediyor

İstanbul boğazında görüntülendi! Sakarmekeler martılarla beraber simitle besleniyorlar