• $7,4081
  • €8,9884
  • 445.537
  • 1569.35
14 Eylül 2011 Çarşamba

Cari açık finansmanı kuvvetlendi!

İkinci çeyrek büyüme rakamları ekonomide beklenenden daha canlı bir görüntü olduğunu gösterdi. Buna paralel olarak da temmuzda cari açıktaki artışın devam ettiğini gördük. Geçen yılın temmuz ayında 3.6 milyar dolar olan cari açık, bu yılın aynı ayında 5.3 milyar dolara yükseldi. Böylece on iki aylık toplam cari açık da 74.6 milyar dolara ulaştı. Geçen yıl sonunda bu rakam 50 milyar doların altındaydı.
Ekonomik aktivitenin beklenenden daha canlı olması, cari açıktaki artışın yavaşlamasını geciktiriyor. Temmuz ayında da sanayi üretim artışı beklenenin üzerinde gerçekleşmişti.  Bu yılın ilk çeyreğinde dolar bazında cari açıktaki yıllık artış oranı yüzde 130'du. İkinci çeyrekteki artış yüzde 120 seviyesinde gerçekleşmişti. Temmuz ayında ise bu oran yüzde 49'a düşmüş durumda. Bu da cari açıkta aslında beklenen yavaşlamanın kademeli de olsa devreye girdiğini gösteriyor.
Cari açıktaki artış söz konusu olduğunda başta enerji ve petrol fiyatları olmak üzere küresel hammadde fiyatlarında görülen dalgalanmaların etkili olduğunu unutmamamız gerek. Örneğin sadece enerji ithalatında yıllık toplamda 45 milyar doları aştık. Bu nedenle ekonomik aktivitede ani bir daralma olmadığı sürece cari açıkta hızlı bir azalma zaten mümkün değil.
Finansmana baktığımızda doğrudan yatırım girişinde birkaç aydır devam eden hızlanma temmuz ayında da devam etmiş. Geçen yılın temmuz ayında brüt 1.3 milyar dolar olan doğrudan yatırım girişi, bu yılın aynı ayında 2.8 milyar dolara yükselmiş. İlk yedi aylık toplamda da geçen yıl 4.5 milyar dolar olan girişler, bu yılın aynı döneminde 9.1 milyar dolara yükselmiş. Net rakamlarda da 3.5 milyar dolardan 7.7 milyar dolara artış söz konusu. Yıl sonuna kadar net doğrudan yatırım girişi herhalde 10-12 milyar doları bulacak. Bu artışlar cari açıktaki finansman riskini azaltması açısından oldukça önemli.

İkinci yarıda tempo düşer
CARİ açığın boyutuyla karşılaştırıldığında doğrudan yatırımların finansmanda hala çok önemli ağırlığı yok. Finansmanda en önemli kalemler ilk yedi ayda net 19 milyar dolarla portföy yatırımları ve 17 milyar dolarla özel sektör borçlanması olarak sıralanıyor. Aynı zamanda net hata ve noksan kaleminden girişler devam ediyor. Bu kalemde Temmuz ayındaki 1.4 milyar dolarlık girişle ilk yedi aydaki toplam 10.6 milyar dolara ulaşmış durumda. Böylece ilk yedi ayda toplam 50.2 milyar dolarlık cari açığa karşılık toplam finansman net hata ve noksan kalemiyle birlikte 61 milyar dolara ulaşmış. Aradaki 10 milyar dolar civarındaki fark da Merkez Bankası'nın rezervlerini arttırmış bulunuyor. On iki aylık cari açık toplamı, bizim tahmini hesaplamalarımıza göre GSYH'ya oran olarak temmuz ayı itibarıyla yüzde 9.6'ya yükselmiş durumda. Ancak cari açık verisini uzun vadeli finansman olarak doğrudan yatırım girişleriyle ve kayıtdışı ihracat olarak net hata ve noksan kalemi ile düzelttiğimizde GSYH oranı olarak yüzde 6.1'e iniyor. Aşağıdaki grafikte hem cari açığın GSYH'ya oranı, hem de düzeltilmiş cari açığın GSYH'ya oranı yıllar itibarıyla yer alıyor.  
Cari açığın GSYH'ya oranının 2011 sonu yüzde 10'a ulaşması sürpriz olmayacak. GSYH'de beklenenden yüksek gerçekleşen artışlar sonrası bu oran aşağıya inebilir. Yılın ikinci yarısında cari açıkta tempo kaybının süreceğini düşünüyoruz.
"deniz.20110913231325.jpg"

<p>Futbolda sıcak gelişmeleri ve merak edilen başlıkları Akşam Gazetesi Spor Editörü Tamer Ayeri, yo

Muslera'nın dönüşü Galatasaray'a ne katar?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Ankara buz kesti

Kızılırmak buz tuttu