Küçük ve orta ölçekli işletmeler; bir yılda 250’den az kişi istihdam eden ve yıllık bilançosu 40 milyon TL’yi aşmayan şirketler olarak tanımlanıyor. Türkiye’de 2012 yılında gerçekleşen girişimlerin yüzde 99’u KOBİ statüsünde. Barış sürecinin tamamlanmasıyla birlikte Doğu ve Güneydoğu Bölgeleri’nde KOBİ patlaması yaşanabilir...

Avrupa Yaşam ve Çalışma Şartlarının İyileştirmesi Kurumu (EUROFOUND), geçen hafta Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ) ile ilgili bir rapor yayımladı. Yayımlanan rapora göre, KOBİ’ler, Avrupa ekonomisinin yüzde 99’unu oluşturuyor. Ayrıca Kıta Avrupası’nda özel sektör istihdamının üçte ikisi de yine küçük ve orta ölçekli işletmelerde gerçekleşiyor. Yani KOBİ’lerin ekonominin motoru olduğu ve özellikle kriz sonrası dönemde işgücü piyasasında istihdam imkânı olarak en güçlü fırsatın KOBİ’ler tarafından sağlandığı açıkça görülüyor. Bu demek oluyor ki sermayenin karlılığı, esnek ve talebe hemen cevap verebilen bir işletme yapısı öngörüyor. Bu yapı da KOBİ’lerde hayat bulduğu için özellikle Avrupa’da ve ülkemizde KOBİ’lerin ekonomiye can kattığını ve istihdamın önemli bir bölümünü üstlendiğini söylememiz mümkün.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler; bir yılda 250’den az kişi istihdam eden ve yıllık bilançosu 40 milyon TL’yi aşmayan şirketler olarak tanımlanıyor. Bu tanım çerçevesinde, Türkiye’de 2012 yılında gerçekleşen girişimlerin yüzde 99’u KOBİ statüsünde. Bu kavramı biraz daraltıp, 1-20 kişinin istihdam edildiği yerleri KOBİ olarak ifade edersek, girişimlerin yüzde 97,4’ünün KOBİ statüsünde olduğunu söyleyebiliriz.
ANADOLU İHTİLALİ
İstihdam boyutuna bakıldığında ise, Türkiye’de istihdam edilen her iki kişiden birinin 19 kişi çalıştıran KOBİ’lerde çalıştığını görüyoruz. Ülkemizde istihdamın yalnızca yüzde 20’sine tekabül eden 5.377.000 kişi, 50 ve daha fazla işçisi bulunan işyerlerinde çalışıyor. Türkiye’de 50 ve daha fazla kişinin çalıştığı yerlerde istihdam edilenlerin %17’si kamu yönetimi ve savunma faaliyet kolunda. Yani önemli ölçüde kamu sektöründe istihdam ediliyor. Bu kapsamda, ekonominin merkezi ve sermayenin tabanı değişim gösterdiği ve İstanbul merkezli yapı kırılarak Anadolu’da yeni bir sermaye sınıfının ortaya çıktığı söylenebilir.

6. bölge için verilen teşvik sayısı 165 
Yatırım teşvik paketi kapsamında 6. Bölge olarak ifade edilen en yoksul 15 ilin yer aldığı bölgede, son teşvik paketi kapsamında, 2013’ün ilk üç ayı içerisinde 165 adet teşvik belgeli yatırım gerçekleşti. Bölgedeki yatırım tutarı 2 milyar 197 milyona ulaştı. Bu süreçte yatırım teşvik belgelerinin en çok artış gösterdiği iki bölge, yüzde 94,2 ve yüzde 73,7’lik oranla, 5. ve 6. bölgeler oldu. Bu durum işverenlerin, bölgedeki yüksek talebi fırsat olarak değerlendirdiğini ve bu yönde yatırımlar yapmaya başladıklarını gösteriyor.

Ülkenin üçte birinde hiç yatırım yapılmıyordu
Dünyanın en yüksek büyüme rakamlarını, topraklarının neredeyse 3’te birinde herhangi bir sürekli yatırım olmadan gerçekleştiren Türkiye, ilerleyen süreçte KOBİ’lerin desteği ile daha iyi ekonomik performanslara imza atacak. 2013 Yılında İstanbul Sanayi Odası’nın en büyük 500 sanayi kuruluşu listesinde belki belirttiğimiz yönde bir değişim olmayacak. Ancak gerekli teşvikler düzenlenir ve iyi uygulanırsa 2023’te bu listede, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinden 20-25 işletmenin yer alması, Türkiye gibi büyük potansiyele sahip bir ülke için hiç de zor değil.

İşverenler olumlu adım bekliyor 
Çalışma Bakanı ile Şanlıurfa’daki temaslarımız süresince şunu gözlemledik;  işverenler bu bölgeye verilmiş teşviklerden yararlanmak için, her türlü olumlu gelişmeyi değerlendirme arzusunda. Barış sürecindeki olumlu her adım, bölgedeki işsizliğin ve işsizliğin tetiklediği diğer sosyal sorunların çözümünü dört beş adım hızlandıracak. Bu kapsamda KOBİ’lerin desteklenmesinin barış süreci ile birlikte yürümesi, sorunun çözümünde önemli bir güç birliği yaratacak.

Gaziantep ve Denizli, Kaplan liginin en üst sıralarında
1990’lı yılların sonunda kullanılmaya başlanan bir kavram olan “Anadolu Kaplanları” kapsamında Denizli, Gaziantep, Kayseri, Balıkesir, Konya, Kahramanmaraş, Çorum, Samsun, Kütahya, Niğde, Adıyaman, Afyonkarahisar, Çankırı, Giresun, Isparta, Karaman, Malatya gibi iller yer alıyordu. Bu kapsam elbette ki genişledi ve gelinen süreçte, bundan sonra belki de Güneydoğu ve Doğu Anadolu Kaplanlarından bahsedeceğiz. Anadolu Kaplanlarının, 2011 yılı “Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu” istatistiklerine baktığımızda değişimi daha da net gözlemlemek mümkün. Üretim ve satışlarına göre sıralanan en büyük 500 sanayi kuruluşu içerisinde 77 tane Anadolu Kaplanı var. Bu durum gösteriyor ki, sermayenin tabanı değişiyor ve gelişmeler ekonominin potansiyelini de özetliyor. Gaziantep ve Denizli bu bağlamda öne çıkan iller. Gaziantep’te 19, Denizli’de 12 işletme bu listede yer alıyor.