İmam merhumu nasıl bildiğinizi sorduğunda 'iyi biliriz' dersiniz, hakkınızı helal edersiniz ya, bunun merhumun işine ne kadar yaradığı meçhul. Sizin ise çok işinize yarar.
Gelenekten süzülüp gelen bilgeliğe göre, sağlıklı ve uzun bir ömür sürmenin ilk şartı, size yapılan kötülükleri ve sizin yaptığınız iyiliklerini unutmaktır. Neden öyle olduğunu bugün, nöropsikolojinin bulgularıyla açıklamak çok zor değil. Ama nöropsikolojiye müracaat etmeden de bir şeyler söylenebilir. Kendini alacaklı hissetmek can yakıcıdır. İçten içe çürütür insanı.
Alacaklarınızdan feragat etmekle alacaklarınızı kaybedersiniz ama bir hayat kazanırsınız yani. Aslında alacaklı olmadığımızdan söz etmiyorum. Değiliz ama anlaşılan, insanlara düzgün bir bilanço çıkarttırmak, borçlarının alacaklarından fazla olduğunu göstermek hepten zor. Cenaze namazı marifetiyle hesap defterlerini yaktırmak ise daha mümkün.
Musalla taşında yatanı tanımanız şart değil. Hatta tanımasanız daha bile iyi. Çünkü böylelikle, tanıdığınız tanımadığınız herkese helal etmiş olursunuz hakkınızı. Her cenaze namazı, geride kalanlara kendilerini arındırma fırsatı sağlamış olur böylelikle.
***
Erdoğan balkona çıkınca iyi konuşuyor, hoş konuşuyor. Balkonun bir büyüsü var besbelli. Hani insanın aklına, keşke hep balkondan konuşsa diye geliyor. Balkondan konuşmasının ardından davaları geri çekmesi filan da iyiye işaretler. Lakin temsilcileri şu beyaz sayfa açma laflarını etmeselerdi, iyiydi.
Bildik hikayedir, vali milleti soyup soğana çeviriyormuş. Payitahta şikayet heyetlerinin biri dönmeden öteki yola çıkar olmuş. Nihayet padişah dayanamayıp valiyi azletmiş. Vali bunun üzerine 'yanlış yaptınız' demiş şehrin ileri gelenlerine ve küpünü göstermiş. 'Ben bunu neredeyse doldurduydum, yeni gelen boş küple gelecek.'
Erdoğan ve temsilcileri bundan önceki sayfalarda pislenmedik yer bırakmadılardı.  Şimdi beyaz sayfa açtıklarını duyunca,  korkuyor insan.
***
Erdoğan, besbelli, cenaze namazlarında 'helal olsun' derken sadece bir ritüeli yerine getiriyor. Besbelli merhuma bir kıyak yaptığını düşünüyor. Kendisini hep alacaklı hissettiği besbelli. Her cenazeden (pardon, her seçimden) sonra, bir büyüklük yapıp, alacak defterinin sayfalarını yırtıyor işte. Ama defter baki. Ne kendisine yapılan kötülükleri, ne de başkalarına yaptığı iyilikleri unutabilecek gibi görünmüyor.
Aslında, bahse girerim ki, unutmamayı bir marifet olarak bile görüyordur. Zaten hanginiz unutmada bir bereket, bir sağlık olduğunu kabul edebilirsiniz ki? Yoklayın  kendinizi, hanginiz unutmanın bir marifet olduğuna katılır?
Hepimiz moderniz. Modernlik, başka birçok şeyin yanı sıra, hatırlamayı, mümkünse tastamam hatırlamayı kutsama halidir. Hepimiz moderniz ve fakat içimizdeki en modernler, en katıksız modernler, AKP Holdingin idare binasında konuşlanmış durumdalar. Lazım olmayanı bilmemeyi, zarar verecek olanı unutabilmeyi telkin eden muazzam bir bilgeliğin mirasından en büyük hisseyi talep ediyorlar ama...
***
Türkiye bütün bir 19. yüzyıl boyunca, geleneği terk etmeden yenilgiye bir çare bulmanın yollarını aradı. Bulamadı. Neticede, geleneği bir kabuk gibi muhafaza edip, içini Batılı değerlerle doldurmayı teklif edenler meseleye el koydular. Karşılarında inatçı bir muhalefet buldular.
Aha o muhalefet bugün, doksan yıl sonra, Erdoğan'ıyla, Gülen'iyle, muhalefet ettikleri zihniyetin hayal bile edemeyeceği işler işliyorlar. Evet, cenaze namazlarını kılıyorlar. İmam talep ettiğinde 'helal olsun' demeyi de biliyorlar. Ama hepsi o kadar. İşin özüne  dair bir kırıntı bile bırakmamaya kararlılar memlekette.
Kendilerinde zaten kalmadı. Tastamam kendilerine tecavüz edenlere benzediler. Bu da onların Stockholm sendromu işte... Kıldıkları cenaze namazlarından sonra, şöyle ta içlerinden bir helal olsun diyebilselerdi, kendilerine bir iyilik yapmış olacaklardı. Her şey çok başka olacaktı.