Belgrad'da bir güne sığdırılan uzun görüşmelerin, ikili ve üçlü Balkan zirvelerinin ardından Cumhurbaşkanı Gül'le birlikte dönüş yolundayız.
Biz dört gazeteci küçük DAP uçağının orta bölümündeyiz. İki metre önümüzde Gül oturuyor.
Tam 30 saat önce Ankara'dan yola çıkılmıştı, uçak iki saatte Esenboğa'ya inecekti. Balkanlar'ı konuşurken bir an saatlere baktık, gece yarısı yaklaşıyor, takvim 27 Nisan'ı gösteriyor artık.
Bir arkadaşımız sordu, acaba e-muhtıranın dördüncü yıldönümünde Gül ne düşünüyordu?
O bildirinin bir numaralı muhatabıydı. Sistemin kendisine gösterdiği itiraza dirençle yanıt vermese tarih farklı akacaktı. Gül duraksadı, tebessüm etti ve 'Hepsi tarih oldu' dedi. Ekledi:
'Siyasi tarihimizde anı oldu. Dersler alınacak anılardan birisi.'
Düşünerek konuşuyordu, duraksıyordu. Sorularla araya girdik, şu cümlesi değişimi yorumlaması açısından çarpıcıydı:
'Bunlar eski Türkiye'nin vasıflarıydı. Şimdi yeni Türkiye var. Tekrarlanmayacak olaylar.'

'BİZİM ŞAPKAMIZ YOK'
O günü anlamak istiyordum. Bildiriyi duyduğunda iç dünyasında nelerin yaşandığını... Küçük küçük, peş peşe sorular yönelttim. 'Henüz erken' dedi, 'Cumhurbaşkanıyım; ileride konuşuruz' yanıtlarını veriyordu. Ama şu kadarını anlattı:
'Türkiye bütün bunları atlattı. Geride kaldı. O gün de gördük bunu, bizim şapkamız yok. (Alıp gitmedik) Hukuki yapımızda köklü değişiklikler oldu. Hukuki yapı bazen azmettirici oldu. Anayasa değişti, yasalar değişti. Hukuk müsaade etmez artık.'
Bu arada öğrendik ki; Gül bildiriyi açıklanmadan bir saat önce öğrenmiş. Bazı girişimlerde de bulunmuş ama önleyememiş. Detayını ileride anlatacağını söyledi, görev süresi bittikten sonra...

'35'İNCİ MADDE YENİDEN YAZILMALI'
İlginç bir kavram; 'hukukun azmettirmesi'...
Belli ki TSK İç Hizmet Kanunu 35. maddeyi kastediyordu. Yani 'Cumhuriyeti Koruma ve Kollama'...
Açmasını rica ettik, devletin zirvesinden çok önemli bir açıklama daha geldi, şöyle:
'35'inci madde...  Onlar da değiştirilir. Aslında dikkatli okunursa, sonrası okunursa böyle müdahalelere cevaz vermez. Ama yanlış algı söz konusu. Yeniden yazılmasında fayda var. Bir hukukçu okursa vazife çıkarmaz.'

'ASKERLERİN ZİHNİYETİ ÇOK DEĞİŞTİ'
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, toplumsal zihniyetin değiştiğini, TSK dahil kurumların da demokratik sisteme içten bağlılık sergilediğini özellikle vurguladı.
Bütün partiler böyle düşünüyor, bu büyük şans derken CHP'nin yeni politikalarının da hakkını teslim etti.
Şu ifadesi de tarihidir:
'Kimse artık öyle şeyleri (müdahale) düşünmez. Böyle şeyler olmaz. Türkiye şeffaflaşıyor. Toplum vicdanı kabul etmez. Askerlerin zihniyeti de değişti. Kimsenin TSK'dan beklememesi lazım. Komutanların açıklamaları da öyle, rahatsız oluyorlar.'

'YANLIŞ BİLİYORLAR,  ASKERİ HARCAMALAR DENETLENİYOR'
Artık uçak yolculuğunun sonuna geliyorduk. Liberal kesimin dilinden düşürmediği bir konuya düzeltme getirdi. Askeri harcamaların denetim altında olduğunu açıkladı.
'Askerde boşluk yok, her şey denetleniyor. Aksini söyleyen haksız. Rapor yazılıyor, komisyona gönderiliyor' dedi.

İNCE AYAR ZAMANI
Gül, giderken de dönerken de 'konsolidasyon' vurgusu yaptı. Yeni hedefler yeni icatlar yerine, son yıllardaki kazanımların kökleşmesine odaklanılmasını istedi. Bir daha kriz yaşanmasın diye, işbaşına kim gelirse gelsin reformlardan dönüş olmasın diye 'ince ayar' gerektiğini söyledi.
Araya girdim, büyük ilerlemeler sağlandığını ama Siyasi Partiler Yasası ile seçim sisteminin aynen durduğunu hatırlatıp görüşünü sordum. 'Dediğin doğru' diye yanıtladı. 'İşte kastettiğim bunlar' diye detaylandırdı.
Gül, sürekli demokrasiyi ön plana alıyordu. 'İçeride-dışarıda basın özgürlüğü tartışılıyor. Gerçek veya değil böyle bir algı var' diye devam ettim. Şunları söyledi: 'İmaj olarak sorunlu. (Durdu) Uzamaması lazım. Yargı hızlanmalı.'
Artık Türkiye hava sularına girmiştik. Baktım, Gül'ün havası yerinde, 'Mutlu musunuz?' dedim, sessizlik... Gül de şaşırmıştı. 'Köşk'te mutlu musunuz?'
Güldü, sustu... Uzandım teybi kapattım, 'O zaman konuşalım' dedi. Bütün samimiyetiyle anlattı, insan olarak, sade bir vatandaş olarak özlemlerini... Bazı çılgın girişimlerini, anılarını...