Berlin-Stuttgart
Sınırımızda rejimler değişiyor, İslam coğrafyasında demokrasiye geçişin zorlu ve kanlı kavgaları yapılıyor. Amerika, en azından görüntüde İsrail'le ilişkilerini yeniden düzenliyor. Aksi halde küresel ölçekteki güç algısını sürdürmesinin zorluklarını düşünüyor. BM'de, Filistin tam üyelik başvurusu yapıyor, iflasın eşiğindeki Yunanistan İsrail'le işbirliği noktasında. Akdeniz'de sondaj restleşmesi suyu iyice ısıtıyor. Ortadoğu'da saraylar sallanıyor, Türkiye, Arap sokaklarına hitap ediyor. Sistem yeniden kurgulanıyor. Ankara yeni bir dış politika konsepti tesis etmeye çalışıyor. Şöyle özetlesem doğru söylemiş olurum sanıyorum:
'Washington'la çok daha yakın, Brüksel ile rölantide, Ortadoğu'da aktif, İsrail'le gergin, IMF'den bağımsız,  Arap ve Körfez sermayesi için cazibe noktası, NATO'da inisiyatif sahibi...'
Özel olarak ülke analizini sürdürmek ve İran'ı, İngiltere'yi dahil etmek mümkün ama bu çerçeve yeterli. Yaşananları, diplomasideki gelişmeleri bu pencereden 'olduğu gibi görmek' mümkün. Zincirin tüm halkaları birbirine bağlı ve birbirini etkiliyor.
Cumhurbaşkanı Gül'le dün Berlin'den Stuttgart'a uçtuk, oradan gece İstanbul'a...
Yazıma Berlin'de başladım, uçakta sürdürüyorum, İstanbul'a doğru yola çıkmadan göndermiş olacağım.
Berlin'deki iki gün, Gül açısından yoğun ve verimli geçti, Cumhurbaşkanı memnundu. Alman mevkidaşı Berlin'de bugüne dek hiç tanık olmadığımız yakınlık gösterdi heyetimize. Gül'e göre bunun insani ve duygusal boyutunun dışında iki önemli faktörü var:
'Türkiye'nin ekonomik istikrarı ve uluslararası arenada üstlenmekte olduğu yeni rolüyle birlikte artan etkinliği.'
Avrupa ise bu iki kriter açısından patinaj bile yapmıyor, geri gidiyor.
Ancak, Ankara için bir mesele var.
Bir yıldız, herhangi bir yerde fazlasıyla parlarken başka bölgelerdeki ışıltısını yitirebiliyor. Washington'a yaklaştıkça derin Avrupa'yla arasındaki mesafe açılıyor. Rekabet mi, işbirliği mi denklemi, gittikçe rekabet yönünde dengesini yitiriyor.
Ayrıca, bir büyük Batı var, ABD ile AB onun ayrılmaz parçası imajı çoktan çöktü. ABD, Ankara'yı yeni sistem tesisinde kullanıyor. Çünkü Müslüman ve demokratik bir ülkeyi İslam coğrafyasına başarı öyküsü olarak sunmak istiyor.
Türkiye'nin oyun planı da şu:
İsrail'e karşı sesini yükselterek Arap halklarının gönlünü kazanmak, ABD ile yakınlaşarak kendini korumaya almak, Avrupa'nın ikiyüzlülüğüne karşı da Washington güvencesini elinde tutmak, yükselen ekonomisini kaldıraç olarak kullanarak atak diplomasi yürütmek. Böylece küresel güç değilse de bölgesel bir güç olmak, adı konulmasa da rol model misyonu üstlenmek. Terörle mücadelede anlayış birliği Ankara-Washington hattının yapıştırıcısı. Yeni düzen kurmanın da yolu, yöntemi. Cumhurbaşkanı bize, dünyanın güç merkezinin kaydığını söylerken bu yeni ilişki dinamiklerine işaret ediyordu.
GÜL MANŞETİ: EVDEN EVE
Şu an uçaktayım, önümde Hasan Cemal, Ali Bayramoğlu'yla yan yana, arkamda Sedat Ergin. Ali Bayramoğlu'nun yaptığı 'New York Times esprisini' yazmıştım, gezinin konusu olmuştu aramızda. Sedat Bey, onu hatırlatıp Hasan Cemal'e New York Times'da yazmasıyla ilgili başka bir şaka yapınca uzun bir kahkaha atan Hasan Cemal, elindeki Financial Times'i bana gösterdi ve 'Bak Gül'ü manşet yapmışlar' dedi. Almanya'dan Gül fotoğrafı, üstünde 'evden eve' başlığı.
Gerçekten Alman basını geziye geniş yer ayırdı, Merkel bölümünden yansıyanlar limoniydi ama bütün basında zaten Berlin seçimlerinde Merkel'in partisinin yenilgisi konu ediliyordu. İki yıl sonraki seçimlerde Almanya'da iktidarın değişeceği yorumları da çok artmış durumda.
MERKEL'LE NE KONUŞTULAR?
Gül'ün Alman Başbakan'ı Merkel'le, yaptığı görüşmeye gelince...
Önce vurgulayalım, buluşma Başbakanlık'ta gerçekleşti. Alman sistemi böyle işliyor. Burada başkomutan da Merkel mesela, cumhurbaşkanı değil. Sızan bilgiler Alman Şansölye'sinde değişen hiçbir şeyin olmadığı. Yani Merkel bildiğimiz Merkel. Büyük düşünmüyor, Birleşik Avrupa'ya güvenmiyor, Türkiye'yi dışlıyor.
Bu konuları görüşmek üzere Gül'den bize zaman ayırmasını rica ettik, Ahmet Sever bunu organize etti, Stuttgart Meridyen Otel'de 1 saat görüştük. Merkel'le buluşmasına dair sorularımızı yanıtladı. Detayı haberimizde.
Gül-Merkel görüşmesinden sonra imtiyazlı ortaklık bombası patlamıştı. Merkel'in sözcüsünün 'Sayın Şansölye, Gül'e Türkiye için imtiyazlı ortaklık önerisini tekrarladı' sözleri yayılmıştı. Uçakta, görüşmeye katılan Gül'ün kurmaylarına sorduk, şiddetle yalanladılar. Gül, bu konuya da açıklık getirdi, 'İmtiyazlı ortaklık hiç gündeme gelmedi' dedi.
Almanya seyahatinin son notları yarına...