Yaygın adı “ombudsmanlık” olan Kamu Başdenetçiliği, hukuk sistemine, 12 Eylül 2010 referandumundaki anayasa değişikliğiyle girdi. Ancak kurumun faaliyete geçmesi, 29 Mart 2013’ü buldu. 
İlk ombudsman Nihat Ömeroğlu’nun basınla tanışmak üzere seçtiği 31 Mayıs, Gezi eylemlerinde orantısız polis şiddetinin tartışılmaya başladığı günlere rastlamıştı. Ömeroğlu’nun o gün verdiği “Hakkının ihlal edildiğini düşünen, bize gelebilir” mesajı, geniş ilgi gördü. 
Eski Sivil Savunma Genel Müdürlüğü’nün Ayrancı’daki mütevazı binasında görüştüğümüz Başdenetçi Ömeroğlu’na ilk sorum, kaldığımız yerden oldu. 
Gezi olayları konulu 22 başvuru geldiğini açıklayan Ömeroğlu, ilginç bulduğu bir ayrıntıyı paylaştı. Gezi başvurularının büyük bölümü, şiddete doğrudan maruz kalanlarca değil; şiddet görüntülerinden rahatsız olan vatandaşlarca yapılmış. Yargı mekanizmasından farklı olarak, kurumunun insan hakkı ihlallerinden “menfaat” şartı aramadığını anımsatan Ömeroğlu, sonucun bu olguyu teyit ettiğini söylüyor. İnsan hakkı ihlalleri konusu, beş denetçiden biri olan eski İnsan Hakları, Susurluk Komisyonu başkanlığı görevlerini yürütmüş Mehmet Elkatmış’a emanet… 
Şikayet konusunun ortak olması nedeniyle “Gezi” başvuruları, tek dosya altında birleştirilecek. Sağlıklı bir rapor için, RTÜK’ten, AA’dan, TV’lerden ve emniyetten dijital görüntüler talep edilmiş. Karşılaştırmalı inceleme için de uzman bilirkişi aranıyor. TÜBİTAK incelemesinin gecikebileceği haberini aldığını belirten Ömeroğlu, gerek polis şiddeti, gerekse olaylarda kullanıldığı “iddia edilen” kimyasal sıvılar yoluyla hak ihlallerini titizlikle araştırdıklarını, Emniyet’e ve Sağlık Bakanlığı’na yazı yazdıklarını vurguluyor. 
Gezi incelemesinde öncelikle “İlk şiddet hareketi hangi taraftan geldi? Barışçı gösterilerin arasına yasadışı unsurlar katıldı mı?” sorularına cevap aranıyor. 
Kurumun işlerliğinde, medyanın önemini tekrar vurgulayan Kamu Başdenetçisi Ömeroğlu’nun yanıt ve mesajları şöyle: 

BAŞVURU 3 BİNİ GEÇTİ: Başvuru sayısı 3166’ya ulaştı. En yoğun şikayet edilen konu, 595 başvuruyla kamu personel rejimi, Onu, 423 başvuruyla ekonomi, maliye ve vergi konuları, 404 başvuruyla da çalışma-sosyal güvenlik konuları izliyor. 

DEZAVANTAJLI GRUPLAR: Performansımızın ölçüsü, öncelikle Avrupa standartlarını yakalamak. Temel hak ve özgürlükleri, kadın, çocuk ve engelli, yani dezavantajlı gruplar olarak bilinen kesimlerin haklarına özel önem veriyoruz. 

TELEFONLA ÇOK SORUN ÇÖZDÜK: 6 aylık süreyle kesinlikle bağlı değiliz. Yazışmalar e-mail’le yapılıyor. Telefon bizim için çok önemli. Arkadaşlarımız telefonla birçok sorun halletti. Hatta vatandaşlar da dönüp bize teşekkür etti. Örneğin orman köylülerinin sorunları ya da yarım kalan karayolu inşaatı var. Kuruma açıp vatandaşın iletişim bilgisi şudur deyip çözülmesini istiyoruz. 

DİLAN’I EVİNDE DİNLEDİK: 1 Mayıs olayları sırasında, başına isabet eden gaz bombası kapsülü nedeniyle ameliyat edilen Dilan Alp’i geçen cumartesi evinde dinledik. Ailenin muvafakatıyla görüşmeyi, ayrıca, olay yerini de kameraya aldık. 

STK’LAR BİZE DAHA ÇOK GELSİN: Biz devletin karşısında kaybolan birey hakkı için varız. İdarenin şeffaflaşması , hesap verebilmesi, kolay erişim, zamanında karar vermek adına buradayız. Bütün bu nedenlerle, daha çok farkındalığa ihtiyacımız var. Randevu alıp STK’ları tek tek ben ziyaret ettim. Bize kimse gelmiyor. Kuruluş aşamasında bütün medya üst düzey yöneticilerine gittim. Biz yapılması gerekenin fazlasını yaptık. Kamuoyunun da daha hassas olması lazım. 

MECLİS ARKAMIZDA DURMALI: İlk kararlarımız yakında açıklanır. Yaptırım yok ama yıllık raporlarımız hem Resmi Gazete’de yayımlanıyor. Hem de Meclis’e sunuyoruz. Raporlarımızı 38 kişilik Karma Komisyon’da görüşülecek. TBMM’nin kararlarımıza sahip çıkması, arkasında durması, yönetimin de bu kararların yerine getirilip getirilmediğini sorgulaması gerekir. Biz TBMM, yani halk adına görev yapıyoruz. Meclis, kurum kararlarının arkasında durduğu oranda, saygınlık kazanılır. İdare de iyi yönetişimin semeresini almış olur.