Tarih ve toplum bilimleri üzerine yazılmış bir şaheser; 14. yüzyılda kaleme alınmış 'zamansız' bir kitap: Mukaddime.

Tarihin yetiştirdiği en büyük filozoflardan İbn Haldun'un (1332-1406) eseri Mukaddime, her devirde aydınların, siyasetçilerin, tarihçilerin, toplum bilimcilerin sıklıkla müracaat ettikleri kaynak eserlerden biri olageldi.

Genç okurlarımız sorabilir, Mukaddime nedir, İbn Haldun kimdir?

Türkiye'de adına üniversite kurulmuş İbn Haldun sosyoloji, iktisat ve tarih yazımı biliminin (dünya çapında) öncü isimlerinden biridir.

Düşünce tarihinin en özgün eserlerinden biri olan Mukaddime ise ünlü tarih felsefecisi Arnold Toynbee'ye göre ''bugüne kadar hiçbir zaman, hiçbir yerde, hiçbir zihnin ortaya koyamadığı en büyük eserdir".

Mukaddime'nin farklı dillerde pek çok tercümesi yapıldı.

Geçen hafta Timaş Yayınları'ndan çıkan bir kitap ise 'Mukaddime'nin Özü' adını taşıyor.

Nedir Mukaddime'nin Özü?

Özet kitap mı, yorumlama mı?

Hayır.

Mukaddime'nin Özü, orijinal kitabın ta kendisi, ancak bir farkla...

Günümüz okurunun ilgisini çekmeyecek bölümlerin ayıklanmış hali...

Mütercim Cemal Aydın'ın başlığa da çektiğim cümlesiyle konuya açıklık getirelim: ''Mukaddime'nin Özü, asla Mukaddime'nin özeti değildir. Kesinlikle özet veya özetleme yapmadım. Mutlaka okunması gereken yerleri aldım, günümüz okurunun ilgisini çekmeyeceğini düşünerek çıkarttığım yerlerde nelerden bahsedildiğini de köşeli parantez içinde belirttim."

Mukaddime ile alakalı olarak böylesi bir çalışma ise ilk kez yapıldı.

Sıkılmadan ve zevkle okunabilmesi amacıyla hazırlanan eserde, 14. yüzyılda yaşayan İbn Haldun'un bugünün insanına yönelik mesajları öne çıkarılmış.

Kitaba alınan yerler, İbn Haldun'un yazdığı şekliyle aktarılmış.

O yüzden Mukaddime'nin Özü'nü okuyan bir kimse, gönül rahatlığıyla ve kendinden emin olarak 'Mukaddime'yi okudum' diyebilir.

Okuma bilincinin giderek zayıflamasından nasibini alan günümüz insanı için bulunmaz bir fırsat değil mi?

Hem de Türkçe hassasiyeti ile tanınan Cemal Aydın tarafından herkesin rahatça anlayabileceği bir sadelik ve akıcılıkla tercüme edilmişken...

Gelecekte idari ve devlet kademelerinde görev almak isteyenler başta olmak üzere, dünyanın gidişatı hakkında kafa yoran herkesin okuması gereken bir başyapıttan söz ediyoruz.

Mukaddime'nin Özü ile murâd edilen odur ki İbn Haldun'un Mukaddime'sini bundan böyle daha çok kişi okuyacak, daha çok kişi onun görüşlerinden yararlanacak.

(Not: Mukaddime'nin tamamı "Mukaddime/ Evrensel Tarihe ve Sosyal Bilimlere Giriş" adıyla daha önce yine Cemal Aydın tarafından tercüme edilmişti.)