• $13,603
  • €15,321
  • 778.754
  • 1981.04
10 Şubat 2021 Çarşamba 15:48 | Son Güncelleme:

Olmayan sesler ve hayallere inanmak ruh hastalığına işaret

Olmayan sesler ve hayallere inanmak ruh hastalığına işaret
DHA

Pandemi döneminde kaygı bozuklukları obsesif kompulsif bozukluk, depresyon ve anksiyete gibi rahatsızlıkları ortaya çıkardı. Bu durumların kalıtımsal olarak ortaya çıkabileceğini belirten uzmanlar, psikotik özellikli ruh hastalığını anlattı.

Olmayan sesler ve hayallere inanmanın psikolojide farklı anlamları bulunuyor. Kaygı bozuklukları, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluğun, kalıtımsal sebeplerle ortaya çıkabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Mehmet Kerem Doksat, psikotik özellikli ruh hastalığı hakkında bilgi verdi.

DHA'ya açıklamalarda bulunan Beykent Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Öğr. Üyesi Prof. Dr. Mehmet Kerem Doksat, psikonevroz ve sosyal anksiyete bozukluğuna dair önemli bilgiler paylaşarak, kaygı bozuklukları, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluğun, kalıtımsal olarak ortaya çıkabileceğinin altını çizdi.

OLMAYAN SESLER DUYMAK NE ANLAMA GELİYOR?

Sözlerine psikonevrozun, psikotik olmayan ruhsal hastalıkların tamamını kapsayan bir kelime olduğunun altını çizerek başlayan Doksat, psikonevroz ile psikotik rahatsızlıklar arasındaki temel ayrımı şu şekilde anlattı:

"Psikotik özellikli ruh hastalığı ise gerçeği değerlendirme yetisinin bozulduğu, kişilerin gerçek dışı düşünce ve inançların doğru olduğuna kesin olarak inandığı ve bunların mantıklı bir açıklamayla değiştirilemediği, kişilerin gerçek hayatta olmayan sesler duyduğu veya hayaller gördüğü hastalıkları kapsamaktadır. O halde, 'psikonevroz' dendiği zaman; kişinin gerçeği değerlendirme yetisinin bozulmadığı, hayaller ve /veya sesler duyma gibi şikâyetlerin eşlik etmediği, ancak hayatın kalitesini ve işlevselliğini ciddi anlamda bozan ruhsal hastalıkları anlıyoruz."

"BİRDEN FAZLA KAYGI BOZUKLUĞU TÜRÜ VAR"

Belli başlı psikonevrotik rahatsızlıklara örnek olarak kaygı bozukluklarının (anksiyete bozuklukları), depresif bozuklukların ve içgörünün korunduğu obsesif kompulsif bozukluğun (saplantı zorlantı bozukluğu) sayılabileceğini ifade eden Doksat, kaygı bozukluklarının en önde gelenleri arasında 'yaygın anksiyete bozukluğu'nun sayılabileceğini ifade ederek bu rahatsızlığa sahip kişilerde her an kötü bir şey olacakmış kaygısının yaşandığını belirtti.

KAYGI BOZUKLUĞU YAŞAYAN KİŞİLERİN ÖZELLİKLERİ

Bir diğer kaygı bozukluğunun ise "panik bozukluk" olduğunu söyleyen Doksat, bu kişilerin her an panik atak yaşayacakları korkusuyla evden dışarı çıkamayabileceğini ifade etti.

Bu kaygı bozukluğuna sahip kişilerin yaşadıkları ve çalıştıkları yerleri ya bir şey olursa kaygısıyla hep hastanelere yakın yerlerden seçtiklerini söyleyen Doksat, şu şekilde konuştu:

"Evde sürekli olarak tansiyon ve nabız ölçme ritüelleri sergilerler. Arabaya binseler dahi hastalanıp acilen hastaneye yetişemeyebilirler kaygısıyla uzak yerlere gidemezler, köprü trafiği gibi yoğun trafiğin içine karışmaktan kaçınırlar. Panik atağı ise bir anda ortaya çıkan kalp çarpıntısı, nefes darlığı, ellerde titreme, bayılma hissi ve eşlik eden kalp krizi geçiriyor olma korkusu ve/veya aklını kaçıracak olma korkusu yaşamak olarak tarif edebiliriz. Bu tablo, dakikalar içinde ilerler, yaklaşık yarım saat içinde pik yapar ve sonra kendiliğinden azalıp, geçer. Panik atak geçiren bir kişi, takip eden zamanda bunu tekrar yaşama korkusuyla kaygılı bir beklenti ve kaçınma davranışı içine girer, yani 'panik bozukluk' geliştirir."

'SOSYAL ANKSİYETE BOZUKLUĞUNA DİKKAT'

"Kaygı bozukluklarının bir diğerinin, 'sosyal anksiyete bozukluğu'dur" diyen Doksat, "Bu durumda da kişiler topluluk içinde konuşma yapmaktan, yeni ortamlara girip yeni insanlarla tanışmaktan hata yapacakları, gülünç duruma düşecekleri veya söyleyecek bir şey bulamayacakları kaygısıyla kaçınırlar. Kaygı bozukluklarının arasında özgül fobileri de sayabiliriz. Bunlar, kapalı yerde kalma fobisi (klastrofobi), açık alan fobisi (agorafobi), uçak, hayvan fobileri vb. çeşitli şekillerde kendini gösterebilir." sözleriyle kaygı bozuklukları arasındaki sınıflandırmalara dikkat çekti.

Depresif bozukluk dendiği zaman hayattan keyif alamama, yoğun bir iç sıkıntısı, eskiden haz alınan faaliyetlerden keyif alamama, umutsuzluk, karamsarlık, çabuk sinirlenme ve /veya ağlama, uyku ve yemek bozukluklarının bekleneceğini ifade eden Doksat, bazen tabloya intihar düşüncelerinin de eklenebileceği konusunda uyardı.

OBSESİF KOMPULSİF NEDİR?

"Obsesif kompulsif bozuklukta ise, kişide saçma olduğunu bildiği ama bir türlü kafasından atamadığı takıntılar ve bunları etkisiz hale getirmek için yapmak zorunda hissettiği bazı hareketler vardır." diyen Doksat, "Temizlik veya hastalık kapmakla ilgili takıntılar kendini uzun süreli el yıkama ile gösterebilir. Emin olamama takıntısı kendini kontrol etme davranışlarıyla gösterebilir. Sayı sayma ritüelleri, bazı hareketleri belirli sayıların katı kadar sayıda yapmak, simetri takıntısı ve düzenlemek gibi birçok takıntı veya davranış tabloya eşlik edebilir. Bu belirtiler, kişinin işlevselliğini her anlamda bozar" sözleriyle obsesif kompulsif davranışlara ayrı bir parantez açtı.

'KALITIMSAL OLARAK ORTAYA ÇIKABİLİR'

Kaygı bozuklukları, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluğun, kalıtımsal sebeplerle ortaya çıkabildiği gibi genellikle beynin nörobiyolojisini ilgilendiren organik hastalıklar olduklarının bilindiğini ifade eden Doksat, gerek kaygı bozukluklarında gerek depresif bozuklukta, gerekse de obsesif kompulsif bozuklukta; tedavide en başlıca, serotonin ve/veya adrenalin geri alım inhibitörleri olan ilaçların kullanıldığını belirtti.

İLAÇLAR TEDAVİYE GÖRE DEĞİŞİYOR

Belirtilerin çeşitliliğine göre bu ilaçların etkilerini güçlendirecek başka gruptan ilaçların da tedaviye eklenebileceğini söyleyen Doksat, şu şekilde sözlerini sonlandırdı:

"Ek olarak, hipnoterapi ve bilişsel davranışçı terapi ilaçlı tedaviye ek olarak kullanılan başlıca psikoterapi yöntemleri arasındadır. Kaygı bozukluklarının ilaçlı tedavisine en az bir yıl, tercihen iki sene devam edilmelidir. Her üç hastalığın tedavisi için de önerilen ilaçlı tedavi süresi atak sayısının tekrarına göre daha da uzatılabilmektedir. Tedavi sırasında hekime danışılmadan ilaçları erkenden kesmek, hastalığın tekrarlama riskini arttırırken, hekim takibi olmadan bu ilaçların kullanılması da birçok ek olumsuz tıbbi tabloya yol açabilir. O nedenle bu ilaçların hekim takibinde uzun süreli olarak kullanılması son derece önemlidir. Pandemi döneminde, kaygı bozuklukları, depresif sendromlar ve obsesif kompulsif bozukluğun toplumda görülme oranı ciddi şekilde artış göstermiştir. O nedenlere belirtilere karşı duyarlı olunması ve gerektiğinde bir psikiyatrdan profesyonel yardım alınması çok önemlidir."
Üç farklı hava aracına daha entegre edildi... Türkiye'den TOGAN müjdesi
Üç farklı hava aracına daha entegre edildi... Türkiye'den TOGAN müjdesi

Üç farklı hava aracına daha entegre edildi... Türkiye'den TOGAN müjdesi

Arazilerin yeni 'gözü': Ondan habersiz kuş uçmayacak!
Arazilerin yeni 'gözü': Ondan habersiz kuş uçmayacak!

Arazilerin yeni "gözü": Ondan habersiz kuş uçmayacak!

Savunma sanayisinin gözbebeği CANİK'e prestijli ödül
Savunma sanayisinin gözbebeği CANİK'e prestijli ödül

Savunma sanayisinin gözbebeği CANİK'e prestijli ödül

<p class='MsoNormal'>Ezgi Aşık soruyor, TürkMedya Ankara Temsilcisi Melik Yiğitel  yanıtlıyor.</p>

Kılıçdaroğlu neyin peşinde?

AFAD'dan Afganistan'daki ihtiyaç sahibi 2 bin aileye gıda yardımı

Antalya'yı fırtına vurdu! Dev dalgalar oluştu, ağaçlar devrildi

1,5 ton skunk ele geçirildi