Zaman tünelinden bugüne ulaşan kuklalar

Eyüp Tatlıpınar
etatlipinar@gmail.com

Üç kukla delisi arkadaş Walter, Gary ve Mary, tatil için Los Angeles'a giderler ve orada petrolcü Tex Richman'ın, Kukla Tiyatrosu'nu yıkarak mekanın altında yeni keşfedilen petrol için arama yapacağını ortaya çıkarırlar. Üç arkadaş kukla tiyatrosunu kurtarmak için televizyonu da kullanarak büyük bir yardım kampanyası düzenlemeye kara verir. İlk işleri, gerekli 10 milyon doları toplamak için dünyanın dört bir yanına dağılmış, Muppet Show'un efsane karakterlerini bir araya getirmektir ve bunun için Kermit'ten yardım isterler... Fozzie, Reno'da Moopets adındaki bir 'tribute' grubunda sahne almaktadır; Miss Piggy Vogue Paris'te büyük beden moda editörü olarak çalışmaktadır; Hayvan, öfke kontrolü için Santa Barbara'da bir kliniktedir ve Gonzo da nüfuzlu bir tesisatçı patronu olmuştur...
Önceki gün vizyona giren, televizyon tarihinin efsane kuklalarının son filminin adı, 'The Muppets'. Bu kukla grubunun televizyon ekranlarında görülmeye başlamasıyla milyonların izlediği efsaneye dönüşmesi arasında geçen süre pek uzun sayılmaz.
1950'LERDE DOĞDULAR
Muppet karakterlerinin ortaya çıkışı 1950'lerin ortalarına kadar dayanıyor. Kurbağa Kermit'in ilkel bir versiyonu, ilk  1955'te 'Sam ve Arkadaşları' adlı bir programda yer aldı. 1962'de bir köpek maması reklamı için Rowfl yaratıldı. Sonraki isim olan Gonzo, ilk olarak 1970'te ekranda boy gösterdi. Bu kuklalar zamanla farklı şovlarda yerlerini aldı. Yapımcı Jim Henson ve ekibi, 1969'dan itibaren ekrana gelmeye başlayan Susam Sokağı'nın başarısı üzerine, burada da yer alan Kurbağa Kermit'i de kullanarak orta yaş grubuna hitap edecek bir program hazırlamaya girişti.
'TheMuppet Show' haline gelecek 'Muppets Valentine Show' adı verilen pilot bölüm, 30 Ocak 1974'te yayınlandı. Onu ertesi yıl'The Muppet Show: Sex and Violence' adlı ikinci pilot bölüm takip etti. Hazırlanışındaki fikir, Muppet'ların ortaya koyduğu yedi büyük günaha dayanan törensel bir oyunla, televizyondaki seks ve şiddet yükselişinin parodisini yapmaktı. 'The Muppet Show' resmi olarak 1976 yılında başladı. Uluslararası alanda beğenildi ve 100'den fazla ülkede yayınlandı.
MUPPET'IN TÜRK KUKLACISI
Programın o ilk yılının kadrosunda bir de Türk kadın kuklacı vardı. 1948 Ankara doğumlu Eren Özker, 1970'te Michigan Üniversitesi'ndeki tiyatro lisansını bitirdi. New York'a taşınan sanatçı çeşitli tiyatro kumpanyalarında yer alırken yolu Muppet Show'a da düşmüştü. Burada çeşitli kukla karakterlerini canlandırdı. Broadway'de sahne almış, tiyatro derneklerinde aktif biçimde çalışmış bir sanatçıydı. 1991'de kanserden hayatını kaybetti.
Muppet Show 1976'dan 1981'e kadar dünyada pek çok kanalda gösterildi. 1981'den sonra 'The Muppet Show'un yayın hakları yenilendi ve program 2000 yılına kadar farklı kanallarla yoluna devam etti. 1976-81 arasındaki o zirve yıllarında 235 milyondan fazla kişi tarafından izlendi. İçlerinde üç Emmy'nin de olduğu sayısız ödül kazandı, döneminin önde gelen oyuncularını, müzisyenlerini ve ünlülerini konuk oyuncu olarak ağırladı. Yeni bir bölümün yayınlanmasının ardından ertesi gün herkes 'The Muppet Show'dan bahsediyordu: Bu haftanın konuk yıldızı kimdi? Gelecek hafta kim olacaktı?

ZAMANIN TOZUNDA 'MAHNA MAHNA'
Hiçbir kere hayat bayram olmamıştı ya da her nefes alışımız bayramdı... 'Tepedeki çimenlik'ten seslenirdi Bulutsuzluk Özlemi...  Pazar sabahları tek odaya sığındığın, sobalı anneanne evinde izlerdin hem John Wayne, hem Clint Eastwood hem de 'Shane'i... Hayat bir klasik western tadında apaçilere karşı geçerken ve de apaçiler 'kötü' diye bize yutturulurken bir gösteri başladı...
Laura'ya aşıktın sen, 'Küçük Ev'in küçük kızına. Babası kanser olmamıştı ve hala 'Bonanza'da Küçük John rolünü oynuyordu. Sonra bir sürü televizyon dizisi... Çocukları düşünmüyorlardı, o zamanki seni düşünmüyorlardı. 'Ali, Veli 49-50'yi kim hatırlar? Bir sen, bir Zuhal Olcay? Ölümünden sonra 'uykudan önce' hiç o kadar insancıl olmadı Adile Naşit'in mesela! Ne 'Değerli' kaldı, ne gülüşü! Şekilden şekle değişen Tonton Ailesi de sislere karıştı. 'Musti' ise sadece adı Mustafa olan çocuklara lakap kaldı...
VE ŞOV   DEVAM ETMELİ
İki yaşlı adamdı dikkatimi çeken... İki yaşlı adam, bir tiyatro salonunun balkonundan seslenen... Birer kukla; sürekli hoşgörüsüz, öfkeli... Kim bilir kimin elinde ipleri? Soldakinin adı Waldorf, sağdakinin Statler... 70'in üzerinde gelirdi çocukken izlerken... Beyaz saçları, belki olduklarından daha da yaşlı... Eleştiri denilen mekanizma ellerinde gerçek bir eleştiriye dönüşmüştü bu kuklaların. Eleştirmenin eleştirildiği yerdi! Dönüp geriye bakılsa pek çoğu bugün bile değerini, önemini yitirmemiş tespitlere rastlamak olası.
KERMİT KOMÜNİST Mİ?
Enis Batur'un unutamadığım bir kitap adı vardır. 'Amerika Büyük Bir Şaka Sevgili Frank Ama Ona Ne Kadar Gülebiliriz?', yazarın ülkeyi ziyaretini anlatmaktadır. Ama sanki dizinin (şovun) en önemli kişilerinden Frank Oz'a hayali bir gönderme gibi düşünülebilir. Etkisi yadsınamaz bir gösteri emekçisi, yıllar sonra sinema filmleri yönetecek bir rejisördü Frank Oz! Aslında kulağa şaka gibi gelen bir haber de geride bıraktığımız yılın aralık ayında geldi. Fox News kanalında yayınlanan 'Follow the Money' programında şu an ülkemizde de gösterimde olan 'The Muppets' adlı filmde Kurbağa Kermit'in komünist olduğu ve bu yolla çocuklara komünizm propagandası yapıldığı iddia edildi. Adı 'Follow the Money- Parayı Takip Et!' olan bir programdan başka ne beklenebilir? Zamanında başkan Ronald Reagan'ın deyimiyle 'neredeyse komünist' olacak bir ABD'de, üstelik çocuklara da yakın mesafede duran bir kukla şovunda kahramanı 'komünist'miş gibi göstermek 'kanaat egemenleri'nin bilinçaltımıza bırakmaya çalıştığı 'meczup' bir mesaj olsa gerek.
Ya Miss Piggy? Başlarda nadiren gördüğümüz bu sevimli dişi domuzcuk kuklasının başrolde gözükmesi, Frank Oz'un kukla gemisinden ayrılmasından sonraya, 2000'li yılların başına rastlıyor. Akıllarda yer etmiştir, gelen kadın konuklar onun ölümcül kıskançlığının kurbanı olurken erkekler de Piggy'nin çapkınlığından paylarına düşeni alırlar.
İPLER KİMİN ELİNDE
Kuşku yok ki dizinin sıkı takipçilerinin, onu fenomen haline getirenlerin, sinefillerin pek çok farklı fikirleri vardır 'Muppets' üzerine! Bugün Nickelodeon'lu bir dünyada yaşıyoruz ve çocukluğumuzun sevimli kuklalarını unutmadık! Gerçekten unutmayanlar için sözlerim, nedir o ve onun gibileri unutturmayan. Üstelik fast-food bir dünyada yaşarken. Bugün izleyip hoşlandığınız tüm televizyon dizilerinde kadınlar şiddete maruz kalıyor, saray entrikaları günlük ilişkilerinizi bile etkiliyor. Hep birlikte merhametsiz, kavgacı, memnuniyetsiz bir  toplum yarattık! Aslında biraz da bunun için unutturmamalı  Muppet Show'ları... Ne Kermit anlatılan ne Miss Piggy! Yoksa kukla olsaydı konumuz, zaten yaşıyorsunuz!

Kurbağa Kermit
Kurbağa Kermit, Jim Henson'un başkahramanı ve ilk yarattığı karakter... Her şovda vardır ve başroldedir. İlk kez bir televizyon programında, 1955 yılında yalnızca  5 dakikalığına üstelik bir kurbağa olarak çıktı izleyicinin karşısına. 'Sam And Friends' adındaki yapım beğenilince günde iki skeç olarak yayınlandı. İlk başlarda kurbağadan daha çok kertenkeleye benziyordu çünkü Henson onu yeşile boyanmış bir kuklaya annesinin eski bir paltosunu giydirip iki pinpon topundan göz yaparak yarattı. Daha sonra öyle çok beğenildi ki Susam Sokağı ve Muppet Show'un starı oldu. 'Hi-ho kurbağa Kermit burada' unutulmaz repliğidir.

Beaker
Dr. Bunsen Honeydew'in talihsiz asistanıdır. Dr. Bunsen Honeydew'in buluşları sırasında birçok kaza başına gelse de sağ kalmayı başarır. Beaker sabrıyla ve saflığıyla izleyiciyi etkiler. Maruz kaldığı deneyler yüzünden gözlerinden elektrik çıkar.

Gonzo
Şovun ana karakterlerinden Büyük Gonzo, uzaylıdır. Karakteristik bir tipi vardır ve Gonzo bu durumundan hiç şikayetçi olmaz hatta kendiyle övünmeyi çok sever. Çılgındır, ne zaman, ne yapacağı kestirilemez. Başta kötü bir karakter olarak yaratılan Gonzo, ilerleyen bölümlerle kendi kişiliğini geliştirir. Lastik yemeyi seven Gonzo, çeşitli mesleklerle karşımıza çıkar. Bir de tavuk kız arkadaşı Camilla vardır. Tesisatçı olduğu bölümler çok tutulur. Gonzo bir ara Miss Piggy'e aşık olur ama Piggy bundan hiç memnun olmaz.

Statler ve Waldorf
Fozzie'nin annesinin eski arkadaşları ve sürekli balkondalar. Olaylara yaptıkları ilginç yorumları sert mizaçları ve her bölümün sonunda gerçekleştirdikleri kapanış konuşmalarıyla popüler oldular. Bu sert ve iki ihtiyar genellikle Fozzie'ye çıkışları ve kendi aralarındaki tartışmalarıyla çok beğenildiler.

Fozzie Bear
Komedyen Fozzie Bear kötü şakalarıyla Kermit'in baş belalarından biri... Yaptığı kötü şakalara, annesinin eski arkadaşları Statler ve Woldorf'un yanıtları ayrıca sihirbazlık yaptığı bölümler hep çok
sevildi.

Hayvan
Şovun en çılgın karakteri; elektronik müzik tutkunu; 'Beat Drums! Beat Drums!' 'Wo-Man!' diye sürekli bağırır. Aynı zamanda tam bir kurabiye canavarıdır ve onun için önce yemek sonra davul gelir...

Janice
Türk kuklacı Eren Özker'in canlandırdığı Janice, gitar çalar ve harika kurabiyeler yapar.

Miss Piggy
Miss Piggy, The Muppet Show ana karakterlerinden. Oyunculuk ve şarkıcılık yapmak en çok istediği şey Trompet ve kazoo çalar. Miss Piggy, kendine has üslubuyla hafif şuh ama alımlı bir kadındır çünkü Miss Bogen Güzellik Kraliçesi seçilmiştir. Çabuk sinirlenir ve sık sık kadın konuklara saldırır. Muppet Show'a 1976'da koro elemanı olarak girdi. Karizması ve yoğun ilgi üzerine ana karakterlerden biri oldu. Onun farklı üslubu ve espri anlayışını daha iyi anlamak isteyenler için 'Miss Piggy Kılavuzu' bile çıktı. Miss Piggy Kermit'e aşıktır. Aralarında yaşanan duygusal komediler ve Piggy'nin karate hareketleri unutulmaz sahneleridir.