Maceraperestlerin 19. yüzyıldan mirası

Eyüp Tatlıpınar
etatlipinar@gmail.com

Fotoğrafın dünyaya yayılmasına maceraperestler, yazarlar, arkeolojik kalıntılarla ilgilenenler, ressamlar ve mimarlar öncülük etmiş. Bu gezgin fotoğrafçılar, kendilerine yabancı gelen Doğu kentlerinde önceleri manzara fotoğrafları çekerken zamanla fotoğraf makinelerini sokaktaki insanlara da çevirmişler; anıtlar, çarşılar, sokaklar, köy pazarları... Bu sayede kompozisyonun içine giren insanlar, Osmanlı İmparatorluğu'nda yerli stüdyoların açılmasını sağlamış. Ermenilerin ve Rumların açtığı ilk stüdyolar, 1850'li yıllardan başlayarak İstanbul'un Batı yaşamına en yakın bölgesi olan Pera'da yerlerini almış. Abdullah Freres, Sebah & Joaillier, Guillaume Berggren, Mihran İranyan ve Gülmez Freres 19. yüzyıldan günümüze görüntüler bırakan isimlerden bazıları...
Belgesel fotoğrafın Cumhuriyet dönemi başlangıcındaki en önemli temsilcisi Othmar Pferschy, Türkiye'yi dolaşarak binlerce fotoğraf çekti. Bu yılların fotoğrafları Türkiye'nin tarihi yerleri, doğada insan manzaraları, kentlerin modernleşen yüzü gibi özellikle olumlu ve güzel kareleri yansıtma sorumluluğu taşıyordu. 1932'de açılan halkevlerinin çalışmaları fotoğrafın yaygınlaşmasına çok büyük katkıda bulundu.

OSMANLI'DAN GÜNÜMÜZE 7 BİN 311 FOTOĞRAF
Fotoğrafın Türkiye'de ortaya çıkışını ve yaygınlaşmasını anlatan bu bilgilerin daha fazlasını İstanbul Modern'in bu hafta içinde açılan ve 3 Haziran'a kadar sürecek 'Dünden Sonra' başlıklı sergisinde görebilirsiniz. İstanbul Modern, bünyesinde koleksiyonu ve galerisiyle bir fotoğraf bölümü bulunan Türkiye'nin tek müzesi. Müzenin fotoğraf koleksiyonu, Osmanlı döneminden Cumhuriyet başlangıcına, Türkiye'de fotoğrafın temelini oluşturan 50'ler sonrasından 60'lara, 70'lere ve günümüzün önemli sanatçılarına uzanıyor. Yedi yıl önce 312 adet fotoğrafla başlanılan koleksiyon bugün 7 bin 311 fotoğrafı içeriyor. 
Müzenin, kuruluşundan bu yana oluşturduğu fotoğraf koleksiyonundan, Engin Özendes'in küratörlüğünde hazırladığı 'Dünden Sonra' seçkisinde 53 sanatçının 179 yapıtı yer alıyor. Ayrıca 66 sanatçının 213 yapıtı da dijital ortamda gösteriliyor.

Fotoğrafçılarla bir hafta sonu
Türkiye'nin önemli bağımsız fotoğraf ajanslarından Nar Photos, 2003 yılından bu yana Anadolu'nun farklı bölgelerine düzenlediği geziler eşliğinde fotoğraf atölyeleri düzenliyor. Bu atölyelerden biri 3-4 Mart tarihinde gerçekleşecek. Hafta sonu şehrin karmaşasından uzaklaşmak ve fotoğrafla ilgilenmek isteyenlere yönelik atölye İstanbul'a üç saat mesafedeki, İznik Gölü'ne nazır Zeytince Dağ Evi'nde...  Atölye çalışması fotoğrafın kısa tarihi, fotografik ifade olanakları, bir portfolyo hazırlamak, örnek hikayeler, dergilerle çalışmak, günümüz fotoğrafında yeni eğilimler ve multimedya uygulamaları gibi başlıkları içeriyor.
Kayıtlar için son başvuru tarihi 20 Şubat.  Tel: (0212) 245 82 95  www.narphotos.net