Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindeki heyet Astana'da düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ)24'üncü Devlet Başkanları Zirvesi'ne iştirak ettiler. Şangay İşbirliği Örgütü 1996 yılında soğuk savaş sonrası düzen arayışları ile mütenasip kurulmuş bir işbirliği yapılanması.

Şangay beşlisi ismiyle Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan'dan oluşan örgüt aradan geçen çeyrek asırda 10 üye ülke, 14 diyalog ortağı ve iki gözlemci statüsündeki ülke ile 26 ülkenin belli oranlarda katkı sunduğu devasa bir organizasyona döndü. 3,8 milyar kişinin yaşadığı bir coğrafyayı kapsayan teşkilat, üyeleriyle toplam 27 trilyon dolar büyüklükte bir ekonomik gücü temsil ediyor.

Her ne kadar etkinliği tartışmalı olsa da Şanghay örgütlenmesi Çin ve Güneydoğu Asya'nın yükselişi ile mütenasip etkinliğini artırmaya devam edecektir. 2. Dünya Savaşı'nın enkazı üzerine kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu zaman içerisinde nasıl ortak değerler etrafında toplanmış bir Avrupa Birliği'ne dönüşmüş ise bu türden organizasyonların da benzer başarıları yakalamaları imkânsız değildir.

Kuşkusuz Avrupa Kıtası ile Asya merkezli bir organizasyonu bir diğerinden ayıran sayısız farklı parametre olsa da her organizasyonun bire bir AB gibi olmasına da hacet yoktur.

TÜRKİYE KAYITSIZ KALAMAZ

Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana gecen 35 yıla yakın zaman diliminde artık 'düzenin düzensizliği' konusu hemen hemen aklı selim herkesin kabul ettiği bir hakikat. Evet, dünya kendisine yeni bir düzen arayışı içerisinde fakat bu düzenin terkibinin nasıl olacağı ve kimin ya da kimlerin uhdesinde olacağı belirsiz.

2500 seneden bu yana sorulan şu soru yine karşımızda tüm yakıcılığı ile cevaplanmayı beklemekte: 'Dünyada mevcut hegemonik gücün hemen yanı başında, ona meydan okuyacak başka bir güç peydah olmaya devam ediyorsa, güç transferi sulh içinde mi olacak yoksa kanlı bir harp ile mi?'

Tarih bize bu güç transferinin kanlı bir savaş dışında sulh ile sağlandığı olayların sayısının birkaç diye nitelendirilecek kadar az olduğunu ve söz konusu transferin harp yoluyla olduğunu gösteriyor.

Konunun Şanghay İşbirliği Örgütü ile olan alakası nedir?

Çok açık aslında.

Sermaye, nüfus, üretim, yoğun teknoloji kapasitesi, beşeri sermaye Güneydoğu Asya bölgesinde toplanıyor. Trump, bir önceki seçim kampanyasında gümrük vergilerini artırarak Detroit'teki otomobil fabrikalarını tekrar açacağını söylese de bu mümkün olmadı.

Çünkü sermaye emir almaz ve kârlı olacağı alana yönelir. Bu hakikat yeni bir konu da değildir, tarih boyunca üretim ve sermaye hareketleri elverişli ortam nerdeyse onu arar, bulur hatta tahkim eder.

Şimdi Batı istese de bu akışın önünü alamıyor ve üstün olduğu yegâne konu olan askeri gücünü bir erken doğum yaptırtmak maksadıyla kullanmak istiyor.

Ama durun bir dakika.

Hegemon gücün bu noktada da eli rahat değil zira başta Çin ve Rusya olmak üzere rakip bölgede dört nükleer kapasitesi olan devlet var, Çin'in askeri harcamaları 400 milyar dolar gibi devasa boyutlara ulaşmış durumda.

O zaman hegemon güce at oynatabileceği tek bir alan kalıyor: Çevreleme siyaseti

Bu ne demek?

Coğrafyamızda daha fazla darbe, kan, terör, gözyaşı ve istikrarsızlık.

İşte tam bundan dolayı Türkiye istikrarını muhafaza etmeli ve yeni dünyanın kurulduğu bu bölgeden dikkatini ayırmamalı.