Günümüz savaş meydanları artık sadece tankların ve tüfeklerin çarpıştığı alanlar değil; silikon çiplerin, devasa veri setlerinin ve soğukkanlı algoritmaların hüküm sürdüğü dijital arenalara dönüştü.

BAYKAR Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar bu konuya dair geçtiğimiz günlerde son derece dikkatle okunması gereken bir değerlendirme yaptı.

Veri analizi devi Palantir'in İsrail ordusuyla yaptığı işbirliğini açıkça ilan etmesi, modern savaşın etik sınırlarını ve gözetim devleti kavramının vardığı korkunç boyutu bir kez daha gündeme taşıdı. Ancak bu, sadece bir teknoloji tedarikinden ibaret değil, insan hayatının birer veri noktasına indirgendiği sefil, baskıcı, korku dolu ve insanlıktan uzaklaşmış bir hayata mahkûm edildiği bir gerçekliği bizlere dayatan bir husus.

HEDEFLEME EKONOMİSİ: HABSORA VE ÖTESİ

İsrail ordusunun Gazze operasyonlarında kullandığı Habsora ve Lavender gibi yapay zekâ sistemleri, eski usul harplerin pabucunu dama attı. Geleneksel istihbarat yöntemleriyle haftalar süren hedef belirleme süreci, bu yazılımlar sayesinde dakikalara indi. Yapay zekâ; telefon görüşmeleri, sosyal medya paylaşımları, uydu görüntüleri ve dron verilerini tarayarak devasa öldürme listeleri oluşturmaya devam ediyor.

Buradaki en büyük tehlike, bu sistemlerin verimlilik" üzerine kurulu olmasıdır. Algoritma, bir hedefi tespit ederken yanılma payını veya çevredeki sivil yoğunluğunu bir ahlaki ikilem olarak değil, bir istatistiksel değişken olarak görür ve merhametsizce katliamlara kapı açar.

Habsora gibi sistemler, bir binayı hedef alırken içeride kaç sivilin ikincil hasar olarak öleceğini hesaplayıp, bu sayıyı askeri avantaja çevirmeye çalışır.

Sonuç ise kaçınılmaz olarak toplu katliam ya da soykırımdır, Gazze'de olduğu gibi.

KÜRESEL GÖZETİM DEVLETİ VE ALGORİTMİK ÖNYARGI

Eleştirmenlerin dikkat çektiği "Gözetim Devleti" tehlikesi, bu teknolojilerin sadece savaş alanıyla sınırlı kalmamasıdır. Palantir ve benzeri şirketlerin sunduğu altyapı, bireylerin her hareketini, ilişkisini ve eğilimini takip eden bir kontrol mekanizması kuruyor. Bir kişinin şüpheli olarak işaretlenmesi için bazen sadece yanlış kişiyle telefonda konuşması veya belirli bir bölgede bulunması bile yeterli olabiliyor.

Bu durum ise algoritmik infaz sürecini başlatıyor.

Yapay zekâ, geçmiş verilerdeki önyargıları kopyalayarak belirli etnik veya dini grupları otomatik olarak tehdit kategorisine alıyor. Denetlenemeyen, şeffaf olmayan ve hesap sorulamayan bu yazılımlar, savaş suçlarını olağanlaştırıyor.

Bir düğmeye basan operatör, sorumluluğu algoritmanın sözde kusursuz hesaplamasına bırakırken, sahadaki gerçeklik parçalanmış bedenler ve yok edilen mahalleler oluyor.

YAPAY ZEKÂ VE BÜYÜK VERİNİN KARANLIK YÜZÜ

Yapay zekâ destekli savaş sistemleri, savaşı daha hassas hale getirdiğini iddia etse de istatistikler tam tersini gösteriyor. Hedef sayısındaki geometrik artış, kaçınılmaz olarak sivil kayıpların da katlanmasına yol açıyor. Teknoloji, burada katliamı kolaylaştıran, hızlandıran ve en önemlisi de sıradanlaştıran bir araca dönüşüyor.

Eğer uluslararası toplum, Palantir gibi dev şirketlerin savaş makineleriyle olan bu ilişkisini ve yapay zekanın öldürme kararı vermesini sınırlandırmazsa, insanlık onuru algoritmaların insafına terk edilmiş demektir.

Bugün bir bölgede denenen bu gözetim ve imha devleti modelleri yarın tüm dünyanın maruz kalacağı yeni normalimiz olabilir.

Veri analizi adı altında meşrulaştırılan bu süreç, aslında modern teknolojinin eliyle yürütülen bir insanlık katliamıdır.