Daha önce üzerinde durduğum mesele, Batı’nın yükselişinin dayandığı paradigmanın çökmesi ve bu çöküş sonucunda ortaya çıkan yeni durumun muhtelif düzeylerde büyüyen sorunlara sebep olmasıyla ilgilidir. Batı artık başka kültürlere, başka dinlere, farklı olana tahammülünü kaybetmekle kalmamış neredeyse her geçen gün bu tahammülsüzlük yerini düşmanlık duygusuna bırakmaya başlamıştır.

Batı karşılaştığı farklı kültürlere sahip, kendi içinde entegre olduğu düşünülen, birkaç nesildir Batılı ülkelerde yaşayan toplulukların yeni nesillerini entegre edemediği gibi, onlara karşı tepkisel dışlayıcı bir tavır geliştirmiş, giderek kendi kültürel dünyası içinde ortaya çıkan protest hareketlerin sorunlu bir niteliğe sahip olmasının da önüne geçmekte zorluklar yaşamaya başlamıştır. “Bunun sonucu olarak Neo Nazi hareketlerden, Le Penvari ırkçı siyasete, İslamafobi’ye uzanan ayrımcı, dışlayıcı bir anlayışın giderek yayılmasına, tedirgin ve ‘çatışmacı bir siyaset psikolojisinin’ yükselişine tanıklık edilmektedir.”

Batı ve öteki düşmanlığı

Batı bütün ideolojik, kültürel üstünlüğünü aydınlanmacı bakış açısına, fikrîyatına, dünya görüşüne ve bu esaslarda temellendirilmiş bilim anlayışına, öncelikle de pozitivist düşünceye dayandırmıştı. İşin tuhaf tarafı, bu çerçevede ortaya çıkan fikrî gelişmeler eleştirel düşünce Batı’nın kendi içinden yükselmiştir. Bu düşünsel dinamizm Batı’nın kendi iç çelişkisi olarak da okunabilir.
Bu gelişmeleri hızlandıran, açığa çıkaran olay ise hiç şüphesiz ‘küreselleşme’ denilen süreç olmuştur. Bu sürecin bütünüyle yeni bir durum yarattığını görmek gerekir. Artık insanların yeryüzü üzerindeki hareketliliğini engelleyecek fiziki imkânsızlıklar ulaşım teknolojileriyle aşıldığı gibi ülkeleri ekonomik bakımdan içine kapatan zorluklar çoktan aşılmış bulunmaktadır. Üretim kültürünün, paranın, sermayenin, malların önündeki bütün engellerin yıkıldığı bir dünyada meydana gelen baş döndürücü hareketlilik, kültürel karşılaşmalar konusunda mekân-zaman yakınlaşmasını devreye sokacak bir devrim yaratmıştır. Bu hareketliğin bir yönü insanların fiziksel yer değiştirmeleri sonucu ortaya çıkan göçler, kısa süreli yerleşmeler iken diğer yönü ise iletişim kanallarını bir ağ gibi yeryüzüne bağlayan hatlarından akan enformasyonun oluşturduğu geniş bir kültürel akım devresidir.
“Küreselleşmenin yarattığı beşeri, ekonomik, fikri akım devrelerinin hızının ve kapsamının artması, kültürler arasında farklı mekânlarda etkileşimlerin kurulma süreçlerini hazırlamaktadır. Bu dinamizmin Batı merkezli kültür hegemonyasını nasıl sarstığını görmek gerekir.”

Hegemonyanın çöküşü

Bütün bunların ele aldığım meseleyi etkileyen tarafının ise Batı’nın ideolojik hegemonyasını kaybetmesi olduğunu söylüyorum, bu hegemonya kaybı kültürel olarak Batı’nın dönüştürücü gücünü yitirmesine sebep olmaktadır. Bu durum Batı’ya gelen göçmenlerin sindirilmesi, kültürlenmesinde, kültürel olarak kendine katılmasında sorunlar yaşanması demektir. Şu aşamada küreselleşmenin yarattığı etkileşim ve hareketliliğin yoğunlaşmasıyla, Batının o ‘aydınlanmacı iyimserlik ya da çoğulculuk karşısında hoşgörü kültürünü’ aşındıran bir dalga yükselmektedir.
“Bunun iki önemli sonucundan bahsedilebilir: Birincisi, göçmenlerin ya da muhtelif zamanlarda gelmiş olan birkaç nesildir bu ülkelerde yaşayanların özellikle genç kuşaklarının eğitim, ekonomik ilişkiler ve ideolojik olarak toplumsallaşmasında sorun yaşanması, duygusal/kültürel bakımdan toplumla bütünleşememeleri. İkincisi; ortaya çıkan uyum sorunları bir yana toplumun bütününde özgüven kaybı ve bunun yarattığı endişelerden dolayı dışlayıcı, ayrımcı tavırların artması.”
Batı’da yükselen ırkçılık, yabancı düşmanlığı ve İslam düşmanlığına, özellikle teröre eğilimli kişilerin, DAEŞ gibi terör örgütlerine katılanların, PKK-PYD’ye sempati duyanların sayısındaki artışa bir de buradan bakmak gerekmez mi?