ABD’nin kendi kendine ürettiği ve hiç kimseye fayda sağlamayan krizi, ikili ilişkileri etkilemeye devam ediyor. ABD’nin iki Türk bakan için açıkladığı yaptırım ve gümrük vergilerini artırma kararından sonra, Türkiye’nin attığı adımlar ABD’nin planlarını bozmuşa benziyor. Birçoklarının da dile getirdiği gibi ABD yanlış yapıyor ve yanlışta ısrar ediyor.

Hem mevcut kriz hem de son yıllarda devam eden yaklaşım tarzı, ABD’nin stratejik düşünme yoksunluğunu ortaya koyar cinsten. Türkiye başından beri diplomatik yaklaşıma sahip çıkarken; ABD’nin birtakım cebri uygulama, yaptırım dili ve ekonomik/medya operasyonlarını dış politika yapım aracı olarak görmekte ısrar etmesi ilişkilerin geldiğini noktayı açıklıyor.

Daha önce de yazdığım gibi Brunson hem mevcut ikili krizde hem de diğer ikili anlaşmazlık alanlarında ABD nezdinde oldukça detay bir konu. ABD Yönetimi son krizdeki yapıcılıktan uzak yaklaşımıyla Brunson konusuna resmedilenin aksine bir detay olarak yaklaştığını açık etti. Yasal süreçlerin işlediği bir dava hakkında tehdit diliyle ve müzakereyi reddederek sonuç alabilmek için muhatap ülkenin bir uydu devlet olması lazım. 15 Temmuz’u yaşamış ve savuşturmuş bir devlet/milletin, bu yaklaşımı kabul etmeyeceğini ABD’nin çok iyi bilmesi gerekirdi. Mesele Brunson olsaydı, diyalog kanallarını sonuna kadar kullanan taraf ABD olurdu. Fakat Brunson’ın iç siyaset ve birtakım başka mülahazalar için araçsallaştırılmasıyla ikili ilişkileri zehirleme tercih edildi.

ABD’nin Türkiye’ye dair anlamamakta ısrar ettiği iki konu daha var. Birincisi, Türkiye’nin başta Avrupa olmak üzere etrafındaki bölgeler için vazgeçilmez değeri. Türkiye bölgesel sistemler içerisindeki önemli çarklardan bir tanesi. Hem Batı’yla hem Doğu’yla ticari, siyasi, kültürel derin ilişkilere sahip. Türkiye’ye karşı bu yaklaşımı kullanan bir aktörün yarın Avrupa ülkeleri veya diğerleri için de aynı yollara başvurmayacağının garantisi yok. Hal böyleyken hem Türkiye’nin kendileri için değerine hem de ortak tehdit algısına binaen Avrupa’nın Türkiye’nin yanında sesini yükselttiğini gördük.

İkincisi ise Türk halkının bu tür operasyonlara prim vermemesidir. Operasyonlara, teröre, baskılara karşı tabiri yerindeyse şerbetlenmiş bir halkla karşı karşıya olduklarını değerlendirmemeleri kendileri adına büyük eksiklik. Dolar bozdurma kuyrukları oluşturan, liderinin ABD’ye veya bu yönde saldırı yönelten herhangi bir aktöre karşı hamlelerine sonuna kadar destek veren bir halkı manipüle etmek zor. Bunca yaşanandan sonra Türk halkının gözü açık, teyakkuz halinde, gerektiğinde safları sıklaştırmaya hazır.

Umarım ABD bir iç sorgulamayla diplomasi diline en kısa zamanda döner.