Sanırım bir iki gün içinde de üniversite sınav sonuçları açıklanır ve tercihler orada da başlar. Tercih dönemleri aslında bir ülkenin insan kaynakları yönetimidir. Öyle ki ülkenin geleceğini şekillendirecek ve yön verecek dönem tercih dönemidir. Bir düşünün milyonlarca genç bu dönemde gelecekte yapacağı mesleği ve gelecekte yapabileceği işleri planlamaya başlar. Bu o kadar önemli ki işsizliğin çözümü olabilir, insan kaynağını yönlendirme olabilir, geleceği şekillendirme olabilir. Bir ülke için bulunmaz bir fırsat aslında bu dönem. Ama o kadar acı ki; devleti yönetenler bu işle hiç mi hiç ilgilenmiyorlar. Peki, bu iş nasıl yapılmalı?
Tercih döneminde en fazla sorulan soru 'benim puanım falanca okulun taban puanını tutuyor mu, girebilir miyim?'. Başka soru yok. Yani hiçbir öğrenci 'falanca okul nasıl, eğitimi nasıl, kazanırsam ne elde ederim. Hangi hocalardan ders alacağım. Nerelerde staj yapacağım. Geleceğimi şekillendirmek için bana ne gibi destek sunulacak?' gibi soruları hiç sormuyor.
Bir taban puan terörüdür gidiyor. Hatta bu taban puan denilen rakamın nasıl oluştuğunu ve ne anlama geldiğini bilmeyenler de çoğunlukta. Böyle olunca da üniversiteleri, liseleri yöneten tek veri taban puan oluyor. Taban puanı düşük olan okul kötü okul, taban puanı yüksek olan okul iyi okul olarak algılanıyor. Bir örnek vereyim size, -tabi örnek vermek çok zor çünkü isim verdiğinizde size küsülüyor ama ben yine de vereyim-. Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü, TM puan türünde en yüksek taban puana sahip olan bölümlerin başında geliyor. Bu bölüm bundan yirmi yıl önce de on yıl önce de en yüksek puanla öğrenci alıyordu. Şimdi dikkat, bu okulda hocalık yapan değerli hocalar büyük çoğunluğu Bahçeşehir olmak üzere başka üniversitelere geçmiş durumda. On yıl önceki hocalar kalmamış, ama öğrencinin bundan haberi yok. Eğer bu bölümü öğrenciler hocalarından ve eğitiminden dolayı tercih ettilerse yıllarca, şimdi bu hocaların gittiği yeni üniversiteleri tercih etmesi lazım değil mi? Ama öyle olmuyor. Birçok rehber öğretmen tercih robotu denen garabetlere puanları giriyor. En yüksekten en düşüğe sıralıyor. İşte size tercih listesi. İyi de bunu her yıl aynı yaparsanız zaten bu taban puan terörü hiç bitmez ki.
Gelin bu yıl bu mantıksızlığa son verelim. Öncelikle okulların sayısal verilerini yani taban puan, başarı sırası gibi verileri en son aşamada kullanalım. Tercihte birinci aşamada gelecekte hangi mesleği veya meslekleri yapabileceğimize karar verelim. Bu kararı vermek kolay değil ama Dr. John Holland'ın Kariyer Eğilim Testi KET'i uygularsanız kendinize size müthiş bir veri verecektir. Teste nasıl ulaşacağınızı da söyleyeyim.
Uğur Kariyer Merkezi veya Uğur Dershaneleri şubelerine başvurmanız yeterli. Aldınız testi şimdi ikinci adım: hangi üniversitede bu bölümü okuyacaksınız. Bunun için size müthiş bir adres vereceğim Türkiye'nin en önemli bilişim uzmanları oturup bir web sayfası yapmışlar www.tercih.tv. Bu adreste 2010 yılında 810 bin, 2011 yılında 1.210 bin tercih yapılmış. Hatasız ve en isabetli tercihi buradan yapabilirsiniz. Hatta geçen yıl bu site yerleştirme sonuçlarını bile tahmin edebilmiş. Bunun dışında sorun öğrenin.
Tabii üniversiteye karar verirken şunu unutmayın, seçeceğiniz bölüm ve üniversite sizi beş altı yıl sonrasına hazırlayacak. O yüzden yabancı dil eğitimi, uluslar arası bağlantıları ve çalışmaları, okuduğunuz veya okuyacağınız bölümün hoca kadrosu, üniversitenin size yaptıracağı staj veya diğer uygulamaları öğrenmek durumundasınız. Bunların cevaplarını tek tek not alın. Bitti mi? artık karar zamanı hangi bölüm ve o bölümü hangi üniversitelerde okuyacağınıza karar verme zamanı, notlarınıza göz atın sonra bu üniversite ve bölümleri bir kağıda yazın. Bir rehber öğretmene başvurup bu bölümler için uygun tercih listesi düzenleyebilirsiniz. Düzenlerken puanımız yetmiyorsa kendinize şunu sorun 'ben bu bölüm için bir yıl daha mı denemeliyim yoksa B planı yapmalı mıyım?' sonrası çok kolay.
O zaman göreceksiniz. Bugün tepede taban puanı olan bölümlerin birçoğu artık orada olmayacaklar. Çünkü kriterler değiştiğinde sizin tercihleriniz de değişecektir. Gelin bu taban puan terörüne son verelim. Tabii önce işe tercih robotlarından uzak durmakla başlayabiliriz.