Ülkemizde sosyal güvenlik sisteminde vatandaşlarımıza sağlanan hizmetlerden biri de ilaç ve tedavi harcamalarıdır. Dünyada vatandaşların tedaviye ve ilaca erişimin en iyi olduğu ülkelerin başında geliyoruz. Vatandaşlarımız açısından bu durum büyük memnuniyete neden olmaktadır. Sosyal güvenlik sisteminde ilaç harcamalarında tasarruf sağlamak için çeşitli tedbirler devreye alınmaktadır. Bilinçli ilaç kullanımının yaygınlaştırılması, yerli ilaç üretiminin teşvik edilmesi ve ilaç alımları sistemlerinde düzenlemeler yapılması gibi tedbirler devreye alınmaktadır. Zira ilaç harcamalarının tutarları sürekli artış göstermektedir. Sosyal Güvenlik Kurumumuzun 2025 yılında yurtiçi ve yurtdışı ilaç harcaması 411 milyar lira olarak gerçekleşti. 2026 yılı için öngörülen harcama ise yaklaşık 600 milyar liradır.

SGK, yurtdışı ilaç alımında yeni bir sisteme geçti. 24 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Kararı ile düzenleme yapıldı. Yeni sisteme geçmenin iki temel amacı var. Birincisi hastaların tedaviye kesintisiz erişimini güvence altına almak. İkincisi ise ilaç alımlarını rekabete açarak tasarruf sağlamak. Bu nedenle özellikle kanser ve nadir hastalıkların ilaçları başta olmak üzere için yurtdışından alınacak ilaçlar için "Yurtdışı Alım Komisyonu" kurulacak.

DİNAMİK ALIM SİSTEMİ

Kurulan bu yeni komisyon marifetiyle yeni bir alım sistemi de devreye girecek. Dinamik Alım Sistemi (DAS) ile birden fazla tedarikçinin olduğu durumlarda tekliflerin yarıştırıldığı ve en avantajlı teklifin uygulanması esas alınacak. DAS, çeşitli AB ülkelerinde de uygulanan, çerçeve ihalelere benzer nitelikte ancak potansiyel temin kaynaklarının daha geniş olmasını sağlayan bir alım yöntemi olarak tasarlanmıştır. Bu yöntemde de çerçeve ihale yöntemine benzer şekilde ön yeterlik şartlarını sağlayan firmalar havuza alınacak, ihtiyaç doğdukça bu firmalar arasından en uygun fiyat teklifi sunan firmadan alım yapılacaktır. Alımların EKAP üzerinden gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.

YENİ SİSTEMLE NE AMAÇLANIYOR?

Yurtdışı ilaç alımlarında getirilen yeni sistemin amaçlarını şu şekilde sıralamak mümkündür;

a) Rekabetle fiyat düşürmek.

b) Tek kaynağa bağımlılığı azaltmak.

c) Tedariki hızlandırmak.

d) Yurtdışı ilaç maliyetlerini yönetmek şeklindedir.

BÜTÇEYE KATKISI NE OLABİLİR?

Yeni sistemden temel beklentilerden biri de tasarruf sağlamaktır. Tasarruf sağlanacak alanları şu şekilde sıralayabiliriz:

a) Rekabet oluşması ile daha fazla tedarikçi ve daha uygun maliyetli ilaca erişim ile bütçe tasarrufu beklenmektedir.

b) Dinamik alım sistemi ile güncel fiyatlama imkânı ve uzun süreli yüksek maliyetli sözleşmelere alternatif sunmaktadır.

c) Ucuz eşdeğer ürünlerin kaydedilmesi ile uzun vadede ürün çeşitliliği artması beklenmektedir.

d) Toplu ve merkezi alımın, birim maliyetlerin azaltacağı, kamu maliyesine olumlu etkileri olacağı düşünülmektedir.