B.

"Arapça Ezan Dayatması"na karşı Türkçe Ezan talep edenlerin iyi niyetli olmadıklarını sanırım hepimiz biliyoruz. Ezan, ezanca okunuyor; arapçası türkçesi yok bunun. Enver Paşacıyız, İttihatçıyız, Türkçüyüz derken Yirmiler'in karanlığını talep etmeleri mezardan ifrit çıkarmaya çabalamaktan başka bir şey değil. Faşizm aslında esas talep ettikleri.

Anlamak talebi, tüketim çağının en önemli alametlerinden birisidir. "Bunu anladım; oldu bitti. Haydi şimdi yenisini getirin, onu da anlayayım. Sonra bir yenisini, sonra bir yenisini..."

'Anlayıp, anlamlandırıp ne yapacaksın?' diye sorulsa verecek bir cevabı yok. İş ki karşısına çıkan maddi manevi şeyleri bir şekilde tüketsin.

IV.Henry 1399'da İngiliz tahtına çıktığında, iyi bir kral olmayı amaçlamıştı. Bu sebeple savaşlara son verdiğini ilan etti, o güne kadar Latince olarak kaleme alınan devletin resmi yazışmalarının ve ilamlarının İngilizce olarak yayınlanmasını emretti. Netice ne oldu dersiniz? IV.Henry İngiliz tahtanın en çok tartışılan kralı oldu. Esasen hakikaten iyi bir kraldı.

Dinlerin, din vasfını sürdürebilmelerinin gereklerinden birisi gündelik hayatta kullanılmayan bir dil ile ibadet etmek, yakarmak, liturjiyi sorgulanabilir olmaktan uzak tutmaktır. Semitik dinlerin kutsal kitaplarının ve ibadetlerinin bir kutsal dilde olması gerekliliğini, bu vasfı yitirenlerin ise nihayetinde din vasfını yitirerek kültürel aidiyete dönüştüğü hakikatini anlamak isteyenler Hristiyanlık tecrübesine dikkat etsinler.

Elbette ilahi hakikate mebni bir dinin gizeme muhtaç olduğunu öne sürecek kadar haddimi unutmuş değilim. Buna mukabil, zalûmen cehûlâ oluşuna bakmadan emaneti yüklenen insanın, kendisine haddini unutturur tabiatı, "Allah kendinden büyük taş yaratabilir mi?" basitliğinde filozofluğu akıldânelik sanmasına vesile olabilir. Neticede kazancı bir sıkımlık diş macunu, kaybı ise sonu gelmez seneler olacak ahmak ticaretinden başka bir şey değil.

Anlamakla ilgili temel talebin ne olduğunu elbette tartışabiliriz. Ancak anlama talebinin kibirli bir yana olduğunu görmek için çok da büyük gayreti ihtiyacımız yoktur. Anlamak manasında dilerseniz İngilizce understand dilerseniz Almanca begreifen/verstehen yahut Fransızca comprendre fiilinden yola çıkın, bir alt-üstlük, bir mekan olarak başkalaşım karşınıza çıkacaktır. Arapça idrak de hâkeza bir mesafe ve alçalma bildirir.

Anlama çabası her ne kadar aradaki mesafeyi kapatma çabası ile başlasa da, bir noktadan sonra onun üstüne çıkma ve mesafeyi daha da açarak onun çok fevkinde yer almak gibi bir hedefe sahiptir.

Sekülerlerin ve sekülerleştiricilerin ilahi bir vazifeymişçesine dine karşı kamusal alanda kendilerini paralarca mücadele etmeleri nevzuhur bir şey değildir.

"İstikrar senin neyine Vesayet?" diye konuşan kokonanın videosundaki Hadi Ezan, Hadi Ezan diyen o kadını hatırlarsınız. Kamusal alanda dine taarruz her ülkede başka hedefler üzerinden gerçekleşti. Türkiye'de birinci hedef Ezan ve başörtüsü oldu daima. İkisinden de rahatsız oluyorlar bir şekilde. Suret-i haktan görünmek için bahanelerini revize ediyorlar sadece.

Ortaçağ'da ortaya çıkan heretik hareketlerde yaygın bir metod vardır. Bir yahut birkaç haksız eleştiride bulunur, akabinde alakasız bir noktadan davalarını dayatırlarmış. Haklı eleştirilerle sizi köşeye sıkıştırdığını hissettiği anda en alakasız noktada davasına hüccet kılarmış bu haklılığı. "Kilise cennetten arsa satıyor, din adamları insanları sömürüyor, manastırlarda fuhuş yapılıyor... Doğru mu? Doğru. Öyleyse hepiniz bana tabi olun!" İthamla talep arasında bir bağıntı yok. Olmasına da gerek yok. Strateji bu.

Şimdi hayat pahalı, Türkiye depremin yaralarını sarmaya çalışıyor, emekli uzun zamandır olmadığı kadar zor durumda ya... bu hakikatleri söyleyip, akabinde size saçma sapan şeyleri dayatmaları bunların zeki olduğu anlamına gelmiyor aksine bir orta çağır tik taktiğine sığacak kadar aciz oldukları anlamına geliyor. Hayat mı pahalı? Ezanı Türkçe'ye çevirin. Emekli zor durumda mı? Tarikatler kapansın! Enflasyon mu yüksek? Din dem be dem sorgulansın... Bunlar deva mı? Hayır. Olmak zorunda da değil. Gavurluk olsun.