Kağıt toplayan arkadaşlardan biri bir yandan muz yiyor bir yandan da konteynerin içini inceliyor. Biz de ona doğru yürüyoruz akşam saati. İşine yarayacak bir şey bulamamış olacak ki baktı baktı arabasını sırtlayıp yön değiştirdi adam. Henüz bitirdiği muzun kabuğunu da bir güzel kaldırıma attı. Konteynerin hemen yanına. Sarı, taze kabuk öyle bir yayıldı ki yola. Bas, düş, kır kafanı. Seslenip uyardım kibarca adamı. Hiç konuşmadan dönüp aldı kabuğu yerden ve konteynerin içine gönderdi. Olması gereken yere. Konteyner onun için çöplerin atıldığı bir yer değil bir mağaza olsa gerek diye düşündüm arkasından. İşe yarayacak, para edecek şeylerin bulunduğu bedava bir dükkan belki. Haklı bir yabancılaşma türü olabilir gibi geldi.

EN ÜRETKEN OLDUĞUMUZ KONU ÇÖP
Yere göğe sığmayan poşetler, irili ufaklı plastik şişeler, tenekeler, kutular, ambalajlı ürünler, gazetelerin içinden fışkıran insert'ler, kapı altlarına ve posta kutularına boca edilen lokanta, market şu bu broşürleri, kargocuların taşıya taşıya bitiremediği bütün o talep etmediğimiz yayınlar, her birinin sarıp sarmalandığı kat kat naylonlar vs. Delirmek işten değil. Atıp kurtulmasak birkaç haftada dağ gibi olur. Atıyoruz, atıyoruz ve çılgınlar gibi çöp üretiyoruz her birimiz. Kesin olan şu ki, çöplerden işe yarar şeyleri toplayarak geri dönüşüme emek veren ve bu yolla geçimini kazanan o adamlara gerçekten çok ihtiyacımız var.

DÜNYAYI GERİ DÖNÜŞÜM KURTARACAK
Sanat ve tasarım dünyasında da geleceğin okları hep aynı yönü işaret ediyor: Doğayla işbirliği ve geri dönüşüm. Tehlike çanlarının sesi yükseldikçe daha çok ülkede devlet eliyle ya da duyarlı sivil toplumcular ve sanatçılar öncülüğüyle bu yönde yaratıcı çalışmalar hayata geçiriliyor. Mesela; ortalama bir vatandaşın günde 3,5 kilo çöp ürettiği hesaplanan Amerika Birleşik Devletleri'nde San Fransisco merkezli öncü çalışma var. 'Recology' adıyla yürütülen bu proje sayesinde, sanatçıların San Fransisco çöplüğündeki malzemelere ulaşması sağlanıyor. Bu yolla hem geri dönüşüm teşvik ediliyor, hem de sanatçıların gördüğü ilgiyle çevre bilincinin artması planlanıyor. Ne güzel, ne mutlu.

DAHA AZ ÇÖP, DAHA ÇOK MUTLULUK
Az da olsa Türkiye'de de bu konuya kafa yoran ve emek veren değerli isimler var. On yıl yaşadığı Küba'dan dönüp Cihangir'de Artane Galeri'yi açan fotoğraf sanatçısı Sevil Sert onlardan biri. Yokluk ve zayıf olanaklar yüzünden geri dönüşüm malzemelerine yönelen Kübalı sanatçılardan ilham alan Sevil Sert, bu alanda çeşitli projeler yürütüyor. Bunlardan biri 'geri dönüşüm çanta': Çöplerden toplanan teneke içecek kapaklarını biner biner satın alıyor Sevil Hanım. Sonra tığ işi bilen Cihangirli ihtiyaç sahibi kadınlara veriyor. Onlar da el emeği göz nuruyla şıkır şıkır çantalar örüyorlar teneke kapaklardan. Artane'de (www.artane.org) satılan çantalar hem üretici kadınların bütçesine katkı, hem de dünyadaki bir kısım atığı sanata dönüştürmenin çok güzel bir yolu. Bu orijinal çantalardan satın alarak geri dönüşüme katkıda bulunmak da önemli bir destek. Daha az çöp, daha çok geri dönüşüm fikri diliyorum hepimize.