Geçen hafta Washington'da geçirdiğim günler boyunca, edindiğim izlenimler ve dinleyici olarak katıldığım panellerde Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nu düşündüm. Davutoğlu'nun Türkiye'nin kaderine, tarihine etkisinin tahmin ettiğimizden ve sandığımızdan çok daha büyük olduğunu...
Bundan bir süre önce yine Amerikan başkentinde hükümet görevlileriyle görüşürken Ahmet Davutoğlu'nun konusu açılmıştı.
Artık WikiLeaks kriptolarına da yansıdığı için gizlememde sakınca yok: Amerika, Davutoğlu'na hem mesafeli yaklaşıyor, hem de hayranlıkla izliyor. Her şey bir yana entelektüel kimliği önemli bir artı kazandırıyor.
Bir Amerikan Dışişleri Bakanlığı yetkilisi bana 'Bugüne kadar muhatap olduğumuz Türk bakanlar arasında konusuna en hakim olanı' diye tarif etti Davutoğlu'nu, 'Sadece Türkiye'nin dış politikasına değil, diğer dünya ülkelerindeki gelişmelerin de farkında, gerçek bir entelektüel.'
Kendisine hayran bırakan bilgi birikimine rağmen Davutoğlu'nun Türkiye'ye çizdiği rota da tartışmalı.
'Sıfır sorun' teorisinin sorun çözmek yerine çok daha fazlasını yarattığı düşünenlerin sayısı azımsanmayacak miktarda. Türkiye'nin Batı'dan kopma sürecinde olduğunu söyleyenlerin pek çoğu da bu gelişmeyi Ahmet Davutoğlu doktrinlerine bağlıyor.
Önceki gün Milliyet'te Aslı Aydıntaşbaş kendisinin yakından takip ettiği Davutoğlu'nun dış politikasıyla bir 'aşk-nefret ilişkisi' olduğunu yazdı. Dünyanın geri kalanı için de bu geçerli olsa gerek.
Özellikle İsrail konusunda Türkiye'nin sergilediği politika Davutoğlu'na yönelik eleştirilerin artmasına neden oldu. Bu eleştirileri en sert dillendirenlerden biri de bendim; bugün de baktığımda Türkiye'nin İsrail politikası yüzünden Batı'da ödemek zorunda kaldığı ve kalacağı bedelleri görünce bu eleştirilerde sonuna kadar haklılık payı olduğuna inanıyorum.
Ne yazık ki Dışişleri Bakanı'nın en büyük hatalarından biri bu oldu; bu yanlıştan da ne zaman dönüleceği bilinemiyor.
Ama bu büyük hataya rağmen Davutoğlu'nun Türkiye'nin algısını, yeni dış politikasını ve eksenini kabul ettirme konusunda da çok başarılı olduğunu eklemeliyim.
Batı dünyasında epey bir zamandır 'Türkiye bir Ortadoğu ülkesi mi oluyor' tartışmaları yaşanıyor: Tek adamlı, uzun yıllar devam eden, muhafazakar bir otoriter rejim. Kuşkusuz, bu yeni dış politika bu Cumhuriyet'in kuruluşundan beri hedef olarak gösterilen 'muasır medeniyet seviyesiyle' çelişiyor.
Yüzü 1923'ten beri Batı'ya bakan Türkiye epeydir Ortadoğu'da bölgesel güç olmak için çalışıyor, ekonomik olarak da Arap ülkeleriyle ilişkiler geliştiriliyor. Batı'ya yapılan resmi ziyaretler yerini Arap ülkelerine, Ortadoğu başkentlerine bıraktı.
Önceleri eleştirilse de bu 'eksen kayması' artık Washington'da kabul gördü.
Kemal Derviş, geçen hafta Brookings Enstitüsü'nde Avrupa Birliği üzerine konuşma yaparken gizliden gizliye bu mesajı vermedi mi: 'Türkiye'nin bölgesel güç olmasında, Ortadoğu'da etkin rol oynamasında bir sorun yok, ama bütün bunları Avrupa Birliği üyesi olarak da yapabilir' diye özetlenebilecek bir giriş yaparak İspanya'nın Güney Amerika'daki etkisini hatırlattı.
Bunun bir benzeri Türkiye için de geçerli olabilir mi?
Türkiye hem bir Ortadoğu ülkesi, bölgenin lideri olup hem de Avrupa Birliği'ne girebilir mi?
Sayıları azımsanmayacak insanlar -aralarında ben de varım- Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelinin bir hayal olduğunun farkında. Bu vaat artık geçmişte kaldı, inandırıcı değil. Ayrıca Merkel ve Sarkozy gibi siyasetçiler de bunu açıkça dile getiriyor.
Kendisine 'muasır medeniyet seviyesinde' yer bulamayan, Batı Kulübü'ne alınamayan Türkiye de yeni bir yol haritası çiziyor. Ahmet Davutoğlu bir anlamda İsmet İnönü'nün siyasi kariyerine mal olan 'Yeni bir dünya kurulur, Türkiye de o dünyada yerini bulur' sözünü hayata geçiriyor. Onun başaramadığını deniyor, şimdilik de bir bedel ödemiyor ve bilakis bu yeni dünyada Türkiye'nin rolünü de kabul ettiriyor.
Sandığımızdan ve tahmin ettiğimizden çok daha etkili işte.

Harvard'da Sabancı günü
SabancI Ailesi bir üniversite kurmak istediğinde bu işe Güler Sabancı talip oluyor. Sakıp Sabancı'yı ve Hacı Sabancı'yı da nasıl bir üniversite kurmaları gerektiğine ikna ediyor: 'Ya biz de herhangi bir vakıf üniversitesi kuracağız ya da diğerlerinden ayrılacağız.'
Amcası Sakıp Sabancı'daki girişimci ruhun o an bir kez daha baskın çıktığını hatırlıyor Güler Sabancı. Arkasında duruyorlar, o da çok kısa süre içinde Sabancı Üniversitesi'ni hayata geçiriyor. O da bir anlamda hayatını üniversiteye adıyor.
İlk mezununu 2003'te veren, her yıl 3200 civarında öğrencinin okuduğu bir okul şimdi Sabancı Üniversitesi. Adı, etkinliği tarihinden daha ağır basıyor ama.
Sırf Amerika'da 400 civarında mezunları olduğunu tahmin ediyorlar.
Dört sene önce Güler Sabancı, Sakıp Sabancı Konferansları serisiyle eşzamanlı bir mezunlar buluşması da organize etmeyi kafasına koyuyor. Her yıl Washington'da Sakıp Sabancı'nın anısına yapılan konferansın hemen ardından. Ancak bakılıyor ki Sabancı'nın mezunlarının ağırlığı genellikle Boston civarında. Aralarında Harvard'a, MIT'e gidenlerin de sayısı az değil. O sıralar Harvard'da bulunan Halil Berktay'la temasa geçiliyor. Berktay da öğrenci dağılımına bakarak bu organizasyonu Harvard Faculty Club'da yapmayı öneriyor. Dünyanın en eski, en bilinen üniversite kulüplerinden biri.
Dört yıldır öğrenciler Amerika'nın çeşitli yerlerinden işlerinden izin almak pahasına bu mezunlar buluşmasına katılıyor. Yaklaşık 80-90 öğrenci katılıyor. Ayrıca davet edilen öğretim üyeleri.
Belli ki Güler Sabancı en çok mezunların yanında mutlu oluyor: Hepsiyle teker teker ilgileniyor, hepsinin isimlerini aklında tutuyor, hepsinin hikayelerini dinliyor, serüvenlerini takip ediyor.
- - -
Bu yıl mezunlar kendi aralarında bir bağış organizasyonu yapmaya da karar vermişler. İlk kez bu sene salona bilgisayar kurulmuş, 'Okuldan aldıklarını okula geri vermek' adına öğrenciler katkı vermeye başlamış. Daha fazla burslu öğrenci okusun, okul daha fazla burs versin diye. Hiçbir telkin olmadan, tamamen kendileri düşünerek. Öğrenciler Güler Sabancı'nın çok hoşuna gidecek bir proje daha sundular: Daha fazla bağış için ayrı bir organizasyon, belki bir gala yemeği.
'Peki siz de gelir misiniz Güler Hanım?' Tereddütsüz kabul etti.

Sen çok yaşa Reha
YoĞun stres altında çalışmak... Gecenin 2'sine kadar toplantı yapmak... Haber temposu uğruna hayatı durdurmak...
Ve gazetecilikte imkansızı başarmak...
Bu süslü ve iddialı ifadeleri Reha Muhtar'ın yazısında gördüm. Kendi gazeteciliği, kariyerini, nasıl çalıştığını anlatıyor.
Ve 'imkansızı başardığı' bir anla gurur
duyuyor...
Merakla okuyorum, heyecan dorukta, bu imkansızın ne olduğunu öğrenmem gerek.
Ve Reha sonunda imkansızı başarıyor: İngiltere'ye gitmiş, el kamerasıyla çektiği görüntüleri aktarmak için adaptör bulmuş.
Evet bu kadar... Adaptör bularak imkansızı başarmış! Kızı Mina'nın 'Saklambaç oynayalım' diye tutturmasına karşılık yazı yazarken de imkansızı başarıyor Reha...
Bir gün Mina da büyüyüp babasının nasıl bir gazeteci olduğunu bu yazılardan öğrenecek.

twitter.com/orayegin
facebook.com/oryegn