TÜRKİYE Büyük Millet Meclisi’nin 1923’te Cumhuriyeti ilan ettiği 29 Ekim ülkemizde ulusal bayram olarak kutlanıyor. Bu çok önemli tarih, Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun uyarınca da “ulusal bayram” olarak ilan edilmiş durumda. 28 Ekim günü saat: 13:00’ten başlayan ve 29 Ekim günü de devam eden ulusal bayram boyunca çalışma esasları da farklılık arz ediyor. İş Kanunu’nda ulusal bayram dışında bir de genel tatil günleri var. 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos, 1 Mayıs, 1 Ocak, Kurban ve Ramazan Bayramları genel tatil günleri olarak değerlendiriliyor. Bu günlerde resmi kurum ve daireler tatil ilan ediliyor. 29 Ekim’de ise mahiyeti itibarıyla sürekli görev yapması gereken kuruluşlar dışında bütün özel işyerlerinin kapanması zorunlu.

Hastane, fırın, otel farklı...

Ulusal bayramın genel tatil günlerinden bu konuda bir farklılığı bulunuyor. Bir tek işin niteliği gereği sürekli çalışmak zorunda olan hastane, fırın, otel gibi işyerleri 29 Ekim’de çalışabiliyor. Bunun dışındaki işyerlerine işyeri kapatılmazsa ceza yazılabilir. İş Kanunu uyarınca işçinin iş sözleşmesinde veya işyerinde imzalanmış toplu iş sözleşmesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı kabul ettiğine dair bir madde yoksa bu günlerde işçi ancak muvafakat gösterirse çalıştırılabilir. Aksi takdirde işçilerin ulusal bayram günlerinde çalıştırılması söz konusu değildir. İşçinin muvafakati olmadan bugünlerde çalışmaya zorlanması durumunda dava açıp mahkemede bu durumu ispatlaması halinde tazminatlarını alması mümkündür.

Çalışana iki günlük para

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan işçilere o günlerin ücretleri herhangi bir kesinti olmadan ödenir. Yani bu günlerde işçi çalışmasa bile ücretini tam olarak alır. Kendisinin muvafakati ile veya iş sözleşmesindeki hüküm nedeniyle ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye bugünlerde çalışmasının karşılığı olarak ayrıca 1 günlük ücreti de ödenir. Yani 29 Ekim’de çalıştırılan işçi iki günlük ücretini elde eder. Günlük ücreti 50 TL olan bir işçi bugün öğleden sonra çalışmaz ise 50 TL’sini alır. Eğer öğleden sonra da çalışmaya devam ederse tam günlük ücretinin yarısı olan 25 TL’yi de alır. Toplamda bugün çalışması karşılığı 75 TL ücrete hak kazanır. Yarın işçinin çalışmaması halinde yine kendisine 50 TL olan günlük ücreti ödenecektir. İşçi kendisi muvafakat gösterir veya sözleşmesinde bu yönde bir madde varsa ve çalışırsa bu kez bir 50 TL’ye daha hak kazanacaktır. Yani 29 Ekim günü çalışması karşılığı 100 TL ücret elde eder.

Yıllık izinden sayılmaz

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinin öncesinde veya sonrasında yıllık izin kullanan işçinin izninden bu günler düşülmez. Yani haftanın beş günü çalışılan bir işyerinde pazartesi günü yıllık izin alan ve bir sonraki pazartesi günü işe başlayacak bir işçi 3,5 gün yıllık izin kullanmış sayılır. Salı günü yarım gün, çarşamba günü de tam gün tatil olduğu için bu günler işçinin yıllık izninden düşülmez. İşveren eğer isterse perşembe ve cuma günlerinde işyerini kapatıp işçilerine izin vererek daha sonra bugünleri telafi edebilir. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinden önce ve sonra işyerinin kapatılması veya işçinin talebi üzerine kendisine izin verilmesi durumunda işveren daha sonra telafi çalışması yaptırabilir. İzinden sonra 2 ay içerisinde izin verdiği süre kadar telafi çalışması yaptıran işveren işçilerine bu çalışmalar için fazla mesai ücreti de ödemez. Bu sayede işçiler tatili birleştirmiş olacaktır ve işverende işçilerine verdiği izni daha sonra telafi edebilecektir.