Türkiye'de 320 bini aşkın kişi işsizlik sigortası alıyor. Bu kişilerin kapısını bir gün İŞKUR çalıp, 'Size iş bulduk' diyebilir. İşsiz kişi, şartlar sağlanmışşa söz konusu işi kabul etmek zorunda. Aksi takdirde işsizlik maaşı kesilir...

İşsizlik sigortası işsiz kalınan dönemde kişinin yoksulluğa düşmesini engellemek ve yeniden iş bulmasını sağlamak açısından çok önemli. Peki, işsizlik sigortasından kimler, hangi şartlarla yararlanabiliyor? İşsizlik sigortasından yararlanabilmek için öncelikle işsizlik sigortasının kapsamında olmak gerekiyor.

PRİM BİR GÜN BİLE AKSAMAMALI

İşsizlik sigortasının kapsamındaki kişilerin işsizlik sigortasından yararlanabilmeleri için en genel anlamda iki koşulu sağlamaları gerekiyor. Bunlardan ilki prim ödeme şartlarının yerine getirilmesi. İşsizlik sigortasından yararlanabilmek için işsiz kalan kişinin işsiz kaldığı tarihten önceki son 3 yıl içerisinde en az 20 ay prim ödemiş olması gerekiyor. Bunun yanında son 4 ay içerisinde bir tek gün bile prim ödemesinde aksama olmaması gerekiyor.

EN FAZLA 10 AY ALABİLİYOR

Bunun yanında her iki koşulu sağlayan işçi yalnızca 6 ay işsizlik sigortasından yararlanabiliyor. Son 3 yılda 30 ay prim ödeyen 8 ay, son 3 yılın tamamında sigortalı olan işçi ise 10 ay işsizlik parası alabiliyor. İşsizlik sigortasın dan yararlanabilmek için işten çıkış nedeninin işsizlik sigortasından yararlanmak için kanunda belirtilen nedenlerden olması gerekir. İşten ayrılış bildirgesindeki işten çıkış kodu bölümü işsiz kalan kişinin işsizlik sigortasından yararlanıp yararlanamayacağını belirliyor.

NEYE GÖRE BELİRLENİYOR?

İşsizlik ödeneği günlük hesaplanır ve 30’la çarpılarak aylık olarak ödenir. Bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80'ini geçememektedir. 5.000 TL’den prim ödenen bir işsizle 3.000 TL’den prim ödenen işsizin işsizlik maaşı aynı olmaktadır.

Sadece % 11'i faydalanıyor

İşsizlik sigortası fonunda şubat itibarıyla 83 milyar 377 milyon 561 bin TL para var. Bugüne kadar toplam 3 milyon 842 bin 692 kişi işsizlik sigortasından maaş almış. Bu kişilere toplamda 8 milyar 802 milyon 177 bin TL para ödenmiş. Şubat 2015 itibarıyla 323 bin 684 kişi işsizlik sigortasından maaş alabilmektedir. İşsiz sayısının 2 milyon 853 bin olduğu düşünüldüğünde işsizlerin yalnızca yüzde 11’inin işsizlik sigortasından yararlanabildiği görülüyor.

30 gün içinde başvurmalı

İşsizlik sigortasına başvuru yapmak için iş sözleşmesinin feshinden itibaren 30 günlük süreyi geçirmemek gerekiyor. Bu süre içerisinde yapılan başvurular İŞKUR tarafından inceleniyor ve gerekli hizmetler için işlemler başlatılıyor. Ancak 30 günlük süre geçirilirse, işsizin işsizlik parası alacağı süre üzerinden geç kalınan günler düşülüyor.

En fazla 954 TL maaş alabiliyor

2015 yılının ilk altı ayı süresince işsizlik sigortasından alınabilecek en düşük işsizlik maaşı aylık 476,95 TL. İşsizlik maaşının üst sınırı ise aynı dönem için 953,9 TL’dir. Yani işsiz kalıp işsizlik sigortasından maaş alacak bir kişi maaşı ne kadar yüksek olursa olsun 2015'in ilk altı ayı boyunca en fazla 953,9 TL işsizlik maaşı alabilir. Şu anki mevcut uygulamaya göre, işsizlik sigortası primi ödememiş kimseler işsizlik parası alamıyorlar. Yeni bir düzenleme getirilerek, mezun olmuş ve gelir seviyesi düşük olan kişilere belirli şartlar dâhilinde işsizlik parası verilerek daha iyi iş aramaları sağlanabilir.

Sağlık primi ödeniyor

İşsizlik sigortasından yararlanan işçiye yeni iş konusunda da destek sağlanıyor, meslek geliştirme eğitimleri veriliyor ve en önemlisi genel sağlık sigortası primleri ödeniyor. Kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişilerin de sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlıyor.

Oturduğu yere yakın olacak

İşsizlik sigortasından maaş alan bir kişi, maaş aldığı dönem boyunca İŞKUR’un kendisine teklif ettiği, kendi mesleğine uygun, son çalıştığı işin ücret ve çalışma koşullarına uyan, ikamet edilen yerin belediye mücavir alanı sınırları içinde yer alan bir işi haklı neden olmaksızın reddederse aldığı maaş kesiliyor.

2 SORU 2 CEVAP

Dava açarak o yılları saydırın

SORU: 1997'de babamın yanında çalıştım, sonra 2004'te bankaya girdim. Önceki yıllar için talep de bulunabilir miyim? (Bora Sarpaş)
Cevap: SGK’ya prim ödenmişse bugünleri sigorta girişi olarak saydırabilirsiniz. SGK’ya dilekçe vermeniz gerekiyor. SGK’nın cevabına göre hizmet tespit davası açmanız gerekebilir. Gerçekten babanızın yanında çalıştıysanız ve primler ödenmişse davayı kazanarak sigorta girişinizi geriye çekerek erken emekli olmanız mümkün olacaktır.

Yaş için boşuna borçlanmasın

SORU: Erkek kardeşim 15.01.1967 doğumlu. 1994 yılından bu yana Bağ-Kur tarım sigortalısı. 1987-1989 yılları askerlik yaptı. Eğer bu yılları da borçlansa kaç yılında emekli olabilir? (Beyhan Şahin)
Cevap: Kardeşiniz emekli olabilmek için 9.000 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi. Askerliğini borçlanmasının emeklilik açısından kendisine bir katkısı olmayacağı için erken emeklilik açısından borçlanma yapmasına gerek yok. 2021 yılında emekli olabilir.