Meclis gündemine gelen düzenleme işverene olduğu kadar işçiye de sorumluluklar yüklüyor. Ölümlü iş kazası yaşanan madenin sahibi ihalelerden men edilirken, patronun üç kez uyarmasına karşın ekipmanlarını kullanmayan çalışan işten çıkarılabilecek. Hem de bir kuruş bile tazminat alamadan...

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören Kanun tasarısı geçtiğimiz hafta komisyondan Meclis gündemine geldi. Tasarı bu haliyle yasalaşırsa iş sağlığı ve güvenliği konusunda çok önemli değişikliklerin olacağını söylemek mümkün.

5 YILDAN 2 YILA İNDİRİLDİ

Tasarı hazırlanırken ölümlü iş kazası yaşanan işyerlerinin işverenlerine 5 yıl kamu ihalesinden men edilme cezasının geleceği kamuoyunda konuşulmuştu. Ancak komisyondan Meclis Genel Kurulu’na sevk edilen son metinde kamu ihalesinden men edilme süresi 2 yılla sınırlandırılıyor ve bu yaptırımın yalnızca ölümlü iş kazası sonrası yargı kararıyla kusurlu bulunan maden sektöründeki işverenlere uygulanacağı ifade ediliyor. Meclis Genel Kurulu'nda bu yaptırımın kapsamına inşaat sektörünü de alacak bir değişikliğin yapılması yerinde olacaktır.

ŞİRKET İFŞA EDİLECEK

Diğer yandan kusurlu bulunan işverenin Kamu İhale Kurumu’nun internet sitesinden yayımlanması bu işverenin ve şirketin itibarını da zedeleyeceği için işverenler iş sağlığı ve güvenliği konusuna daha farklı yaklaşacaklardır. Bu açıdan yaptırımın inşaat sektörünü de kapsar hale getirilmesi çok önemli.

YÜZDE 200 ARTIYOR

Şu anki uygulamada Kanunda belirtilen idari para cezası bir markete de, inşaat sektöründeki bir işyerine de aynı miktar üzerinden uygulanıyordu. Taslak bu haliyle yasalaşırsa kanunda belirtilen idari para cezaları tabloda görülen oranda artırılarak uygulanacak. Madendeki işçilerin takip sistemiyle madene giriş ve çıkışları ile bulundukları bölüm elektronik olarak takip edilecek. Bu sistemi kurmayan işverenlere çalışan başına 500 TL idari para cezası uygulanacak. Dolayısıyla 100 çalışanı olan bir maden işletmesinde 50.000 TL'LİK idari para cezası uygulanacak.

Yazılı olarak uyarmak zorunda

Tasarının komisyonda değiştirilen bir diğer maddesi de işçilerin iş sözleşmelerinin feshiyle ilgili. Taslak komisyona geldiğinde bu düzenleme işçilerin kişisel koruyucu ekipmanlarını yani baretini, gözlüğünü, kemerini takmayan işçinin bu durum tespit edildiğinde işinden tazminatsız olarak çıkartılması yönündeydi. Bu durumun işverenler tarafından art niyetli olarak kullanılabileceği düşünülerek bu nedenle gerçekleştirilecek fesihlerde işçinin 3 kez yazılı olarak uyarılması koşulu getirildi.

Kazası olmayan işverene teşvik

Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve 10’dan fazla çalışanı olan işyerlerinde ölümlü veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına neden olabilecek iş kazası yaşanmayan işverenlere işsizlik sigortası priminden indirim sağlanacak. 3 yıl boyunca bu nitelikte bir iş kazası yaşanmayan işyerlerinin işverenleri sonraki 3 yıl boyunca işsizlik sigortası primini 1 puan düşük ödeyecekler.

Taşeronda yeni dönem: Tek başına ihaleye çıkma dönemi bitti

Yeni düzenlemeyle bir kamu kurumu bünyesinde yürütülecek bir iş için ihaleye çıkılırken Maliye Bakanlığı veya Hazine Müsteşarlığı'ndan onay alınması zorunluluk haline geldi.

Geçtiğimiz cuma günü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik ile bundan sonra kamu kurumlarının kendi başlarına ihaleye çıkma devri sona ermiş oldu. Düzenlemeyle birlikte herhangi bir kamu kurumu bünyesinde yürütülecek bir iş için ihaleye çıkılırken hukuki statüsüne göre Maliye Bakanlığı veya Hazine Müsteşarlığı'ndan onay alınması zorunluluk haline geldi. Yani kamu kurumlarının kanuna aykırı bir şekilde taşeron çalıştırmasının daha en başından önüne geçilmesi sağlandı. Bu sayede kamu kurumlarının hizmet alımlarında yani taşeron işçi çalıştırırken uyması gereken kurallara uyulup uyulmadığı daha işi yapacak taşeron şirket belirlenirken kontrol edilmiş olacak.

FARKLI İŞTE ÇALIŞTIRAN YANDI

Kontrolü doğrudan merkezi otorite yapacağı için farklı uygulamaların da son bulması sağlanmış olacak. Yani bir kamu kurumunda bir işi kadrolu işçiler yaparken başka bir kamu kurumunda aynı işi taşeron işçi yapamayacak. Taşeron işçisini sözleşme kapsamındaki iş dışında farklı bir işte çalıştıran amir bu konuyla ilgili idarenin katlandığı sorumluluğu üstlenmiş olacağı gibi maaşının 5 katı tutarında idari para cezasıyla da karşılaşacak. Yani kuruma temizlik yapsın diye alınan işçileri sekreter olarak çalıştıran amir bu durum tespit edildiğinde karşılaşılacak idari yaptırımların muhatabı olacağı gibi doğrudan para cezası ile de karşılaşacak.

2 SORU 2 CEVAP

Sendikaya üye olabilirsiniz

Soru: Ben bir kamu kurumunda taşeron işçi olarak çalışmaktayım. 1997 yılından bu yana ancak sendika üyeliğim yok. Maaşa gelebilecek ek zamdan bende yararlanabilir miyim? Konuyla ilgili nereden bilgi alabilirim? Enver Tavşancı
Cevap: Sendika üyesi olmanız ve toplu iş sözleşmesi imzalanması halinde siz de toplu iş sözleşmesiyle sağlanacak maaş zammından yararlanabilirsiniz. Çalıştığınız iş kolundaki sendikalardan gerekli olan bilgileri almanız mümkün.

Kapatmadan SSK'lı olmayın

Soru: SSK, Bağ–Kur ayrımında son 1261 günün öneminden vurguluyorsunuz fakat, son 1261 gün için işverenin üzerindeki işyerini kapatmadan SSK kaydı yapılması, yani vergi levhasının devam etmesi SSK’lı olmasında bir sıkıntı yaratır mı? Pınar Şenol
Cevap: Zorunlu şekilde Bağ – Kur’lu olması gereken bir kişi aynı zamanda SSK’lı olursa kendisi adına Bağ–Kur borcu birikir. SSK’lı olarak adına ödenen primler de ancak Bağ – Kur hesabına aktarılabilir. İşyerini kapatmadan SSK’lı olmak sakıncalıdır.