Kanuna göre 150'den fazla kadın işçi çalıştıran işyerlerinin kreş açma zorunluluğu var. Eğer patronunuz bu zorunluluğa uymuyorsa, sizin de haklı fesihle işten ayrılma hakkınız var. Hem de tazminatınızı alarak...

2014 yılı ağustos ayı verilerine göre kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 30,9. Yani her üç kadından ikisi ne çalışıyor, ne de iş arıyor. Fakat bu durumun arkasında yatan önemli nedenler var. Bunlardan belki de en önemlisi çocuk bakımı. İşgücüne katılmayan kadınların yüzde 58,2’sinin işgücüne dahil olmama nedeni ev işleriyle meşgul olmak. Ev işlerinin içinde yalnızca çocuk bakımı yok tabii ki. Fakat bu oran içerisinde çocuk bakım sorumluluğunun ciddi şekilde yer aldığını söyleyebiliriz.

HANGİ İŞYERLERİNDE ZORUNLU?

Bugünkü mevzuat uyarınca yalnızca 150 kadın çalışanın bulunduğu işyerlerinde kreş açma zorunluluğu bulunuyor. SGK’nın istatistiklerine göre ise Türkiye’deki işyerlerinin yalnızca yüzde 1’inde 100 ve daha fazla çalışan bulunuyor. Bu çalışanların cinsiyet ayrımıyla ilgili de bir veri bulunmuyor. Yani 150 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu işyeri sayısının bütün işyerlerine oranla çok düşük bir kesimi kapsadığını söylemek gerekiyor. Yönetmelikte işyerinde 150 kadın çalışan sayısının tespitinde 'işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içindeki tüm işyerlerindeki kadın çalışanların toplam sayısı dikkate alınır' ibaresi yer almaktadır.

İş durdurulabilir

Bakanlık bu ifadenin büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi mücavir alanı, diğer illerde ise merkez ilçenin mücavir alanı olarak algılanması gerektiğini belirtiyor. Dolayısıyla Ankara’da Elmadağ, Nallıhan ve Çankaya’da toplam 150 kadın çalışanı bulunan işveren tek bir kreş kurarak bu sorumluluğunu yerine getirebilir. Eğer kurulacak kreş işyerine 250 metreden daha uzaksa, çalışanların ve çocukların işveren tarafından ayarlanacak taşıtla kreşe götürülmesi gerekmektedir. Bir zorunluluğun yerine getirilmemiş olması işçilere haklı nedenle iş sözleşmesini feshetme hakkı veriyor. Bu kapsamdaki haklı fesihleri ise işyerindeki kadın çalışanlar ve eşi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş çocuk sahibi erkek çalışanlar gerçekleştirebilir. Yani kreş kurulması zorunluluğu bulunan bir işyerinde çalışan kadın bu yükümlülük yerine getirilmemiş ise istifa edip kıdem tazminatını alabilir. Diğer yandan bu zorunluluk İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işverenlere getirilmiş bir zorunluluk olduğu için kreş kurulmaması halinde işyerinde işin durdurulmasına kadar varan yaptırımlar uygulanabilecektir.

Kamunun da kurması gerek

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun kapsamında kamu – özel fark etmeksizin bütün işyerleri bulunduğu için kamu kurumları da kreş kurmak zorundalar. Pek çok kurumun Ankara’daki merkez teşkilatlarında kadın sayısı 150’yi geçtiği için kamu kreşlerinin de yakında bu yönetmelik kapsamında açılmasını bekleyebiliriz.

3 Soru 3 Cevap

Aylığın % 50'sini alır

Soru: Yurtdışı borçlanmasıyla ölüm aylığı alınması için geride kalanların da yurtdışında yaşıyor olma zorunluluğu var mıdır? (Özlem Kazan)
Cevap: Ölümün tarihine ve aylığın bağlandığı kanuna göre değişir. Ölüm 1 Ekim 2008 sonrasında gerçekleşmiş ise dul eş çalışıyorsa ölüm aylığının yüzde 50’sini alabilir. Çocuklar çalışıyorlarsa alamazlar.

Bir maaşı seçebilir

Soru: Dedem Bağ-Kur emeklisiydi, 01.05.2009 tarihinde vefat etti. Babam SSK emeklisiydi, 29.04.2011 yılında vefat etti. Annem şuan babamdan dul aylığı alıyor. Dedemden de yetim aylığı alabilir mi? (Özkan Demirtaş)
Cevap: Anneniz her iki ölüm de 1 Ekim 2008 tarihi sonrasında gerçekleştiği için tercih ettiği tek bir aylığı alabilir.

Alınan zam kesilebilir

Soru: Sözleşmeli işe başladık sendikaya üye olduk. % 30 sendika zammı aldık ancak zamlarımız geri alındı. işveren bu zammı kesebilir mi? (İlker Soydan)
Cevap: Memurlara ilişkin toplu sözleşme süreci işçilerden farklıdır. Kadroya geçmeniz halinde sözleşmeden yararlanmanız farklılık gösterir. Maalesef kesilebilir.