AKŞAM Spor, spor medyasında marka olmuş servislerden biri, bunu sık duyuyor ve gururlanıyorum.

Ama 'klişe başlık' hastalığı bizde de var.

"Allah başka dert vermesin" derseniz de haklısınız.

Zira bazen o klişeler doğal olarak oturuyor başlığa.

Barcelona'nın Türk inşaat şirketi Limak tarafından yenilenen ünlü Camp Nou Stadı'nın 'şantiye' halini görünce ben de o başlığa sarıldım!

İnşaatın başındaki isim Limak İcra Kurulu Üyesi Reşit Yıldız, şu bilgileri verdi:

- Camp Nou (İngilizce söylenişiyle Nou Camp/Yeni Saha) 1957'de yapıldığında yüzde 60'ı ayakta olmak üzere 99 bin 354 kişi kapasiteyle Avrupa'nın en büyük, dünyanın dördüncü büyük stadyumuydu. Yeni haliyle 105 bin 414 'oturma' kapasiteyle, Avrupa'nın yine en büyüğü olacak. (Wikipedia'ya göre dünyanın da ikinci büyüğü.)

- Projenin keşif bedeli 1 milyar euro. Birinci ve ikinci kademe tribünler 'tarihi' diye korunuyor, onarımları yapılıyor. Dış halkadaki en yüksek tribünler 40 bin kapasiteli olarak yeni yapılıyor.

- Tribünlerin tek tarafı yarı kapalıydı, şimdi stadyumun üzeri tamamen kapanıyor. Yaklaşık 45 bin metrekare çatı sahanın içinde kurulacak, 128 halatla yaklaşık 68 metre yukarı çekilecek. İşin mühendislik dehası burada.

- Stadyumun 'çevreci' ve kendi kendine yeterliliği de düşünülmüş. Çatının dış halkası güneş panelleriyle kaplanacak, enerjisini üretecek. Yeni tribünlerin altı 1850 araçlık otopark, dış kısımları ticari alan, orta bölümleri de VIP localar ve yeme-içme alanı olacak. Stadyum, konserler ve başka etkinlikler için de kullanışlı hale gelecek.

- İnşaat 2023 Haziran'da başladı, 2026 Haziran'da tamamlanacak.

İki sorunun cevabı Türkiye için önemli:

Barcelona, Limak'ı neden tercih etti?

Mühendislik kabiliyeti, uluslararası alanda bitirilmiş projeler ve finansal güç. Limak, 'sadece uluslararası projeleri' ile bu kriterleri karşılayarak dünyanın ilk 50 müteahhidi arasında sayılıyor.

Yeni sipariş verilse bir yıldan önce yapılamayacak olan dev vinçlerin 6'sını Kuveyt Havalimanı projesinde kullanmışlardı ve orada iş bittiği için iki aydan kısa sürede Barselona'ya taşındı ve kuruldu.

Projenin 'dijital ikizi' çıkarıldı; demir, çelik, cıvata, beton ve diğer bütün donanımlar bir yazılımla animasyona dönüştürüldü. Her şey gerçek ölçüleri ve yapısal özellikleri ile ekranda görülür hale getirildi.

Projede sadece 'para' mı kazanılıyor?

İyi ki 'hayır'...

Bin 550 kişinin çalıştığı projede Türkiye'den 50 kişilik mühendis kadrosu görev yapıyor. İşçilerin çoğu ise İspanya ve çevre ülkelerden. Türkiye hem mühendislik ihraç ediyor hem mühendislerine yeni deneyimler ve kabiliyetler kazandırıyor.

Sadece Limak mı kazanıyor?

Yine 'iyi ki', hayır...

Projede kullanılan 27 bin ton yapısal çelik, 4 Türk, 2 İspanyol üreticiden alınıyor. Mühendislik harikası çatıda bir başka Türk şirketi var ve bu referansla Türkiye'ye daha fazla 'mühendislik ihracatı' kazandıracak.

Dev projeleri alan Türk şirketleri, alt yüklenici ve malzeme tedarikçisi olarak da Türk şirketlerini dünyaya taşıyorlar.

Ek bir bilgi daha; Türkiye'nin dünya çapındaki seramik ve vitrifiye markalarından biri de, "Ürünü hangi fiyattan vereceğimiz önemli değil, bu projede biz de olmak istiyoruz" diye talepte bulunmuş.

Çünkü Camp Nou gibi projeler küresel rekabette 'referans projeler'...

Bu referanslar da Türkiye'yi dünyanın üst ligine taşıyor.

'Türkiye Yüzyılı' inşasının paydaşları olarak...

BARÇA'DAN TÜRKİYE'YE FUTBOL YÖNETİMİ DERSLERİ

Barcelona Futbol Kulübü, 'gazete ilanıyla' 11 oyuncu toplayarak 1899'da kurulmuş, 1903'te tescil edilmiş. (İngiltere'de 1857'de kurulan Sheffield kulübü, dünyanın ilk futbol kulübü sayılıyor.)

Müzesinde 27 lig şampiyonluğu olmak üzere 76 ulusal şampiyonluk kupası;

Ayrıca 5 Şampiyonlar Ligi, 4 Kupa Galipleri, 3 Avrupa Ligi, 5 UEFA Süper Kupası ve 3 Dünya Kulüpler Kupası olmak üzere 20 Avrupa kupası bulunuyor.

Tarihinde bir 'yabancı futbolcu'nun önemi büyük: Hollanda efsanesi Johan Cruyff.

1973'te yeni bir oyun anlayışı getirmiş takıma, bu miras korunmuş.

Bugün Forbes'in dünyanın en değerli futbol kulüpleri listesinde Real Madrid ve M.United'dan sonra 5.6 milyar dolarlık değeriyle üçüncü sırada.

2022'de, iki İsveçli girişimcinin kurduğu müzik dinleme platformu Spotify'dan 240 milyon euro sponsorluk almış.

Müzesinde gördüğüm bir arşiv fotoğrafı çok tanıdık geldi:

Toprak saha, top kaçmasın diye çevresine çekilen tahta paravan ve tribün olarak kullanılan çevredeki kayalıklar!

Aynı yılların Taksim, sonraki yılların İnönü, Fenerbahçe, Vefa 'saha'ları bile stadyum sayılır ona göre...

Bizim büyük kulüpler de aynı yıllarda kuruldu. Beşiktaş 1903, G.Saray 1905, Fenerbahçe 1907 tarihli...

Şuhut Belediye Hisar Spor bile 1912 tarihli.

Ama kulüplerimizin başarısı 2000'deki G.Saray'ın UEFA Şampiyonluğu ve Milli Takım'ın 2002'deki Dünyü Üçüncülüğü'nün üzerine çıkamadı.

O başarılarda da istikrar sağlayamadı.

Bizim kulüplere de 'devrimci' yabancılar geldi ama yaptıkları 'kültür'e dönüştürülemedi.

Yıllarca 'tesis yok' diye ağladık, sonra en modern tesisleri yaptık; işe yaramadı.

Kendi şirketlerinde para kazanan yöneticiler futbola girdi ama kulüpler borç batağına düştü!

Kulüplerin birbirini yenme rekabetini değil, kulüp başkanlarının 'birbirini yeme' kavgalarını konuştuk!

Uluslararası sahalarda takımlarımızın başarılarıyla övünmek yerine, skandallarıyla utandık.

Yaşlı olmanın değil 'iyi' olmanın marifet olduğunu hâlâ anlamadık.

Barça, her duraksamada kendini sahada ve yönetimde toparlarken, biz 'barçalandık'...

Bu arada Spotify da 2006'da kurulmuş ve 239 milyonu ücretli 700 milyona ulaşan aktif kullanıcısı ile 2023'te 13.25 milyar euro ciroya ulaşmış.

Geçen hafta yazmıştım.

Bizde de teknoloji girişimcileri çıktı. Ama daha bu rakamların zekatına ulaşmadan 'birbirine bulaşmayı' başardılar!

Yukarıdaki rakamlar, 'birbirimizi yemekle neleri kaybettiğimizin' euro cinsinden ifadesidir...

Bu vesileyle Galatasaray'ın 24. lig şampiyonluğu camiasına kutlu olsun; dileyelim Avrupa'da da Türkiye'yi gururlandırsın.

TÜRK İMZASI ABD'YE DE TAŞINIR MI?

Limak Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, Camp Nou'dan sonra yeni stadyum projeleri için davetler aldıklarını söyledi.

Henüz dile getirilmeyen bir davet daha geldi kulağıma. Mart ayında bir geminin çarpması sonucu suya gömülen ABD'nin simge çelik yapılarından Francis Scott Key Köprüsü...

1977'de yapılan köprü, adını ABD Milli Marşı'nın şairinden alıyor ve Wikipedia'ya göre 366 metrelik ana açıklık ile dünyanın en uzun 3. makas köprüsü.

Dileyelim, bu 'referans değeri' yüksek yapıda da Türk imzası olsun.