ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Vekili ve Siyasi İşler Müsteşarı Victoria Nuland'ın Türkiye ziyaretinde söylediği F-35'le ilgili sözleri farklı yorumlara neden oldu.

Nuland dedi ki; "Patriot satışını müzakere etme sürecindeyken Türkiye başka bir yöne gitti. Bu S-400 meselesini halledebilirsek ABD Türkiye'yi F-35 ailesine geri almaktan memnuniyet duyar."

Bu ifadede epeyce sorun var.

Birincisi, Türkiye'nin S-400 alımı, 'ABD ile Patriot satışı müzakere ederken' olmadı.

Türkiye müzakere istediği halde ABD müzakereye yanaşmadığı ve kendi şartlarını dayattığı için sonuç alınamayınca Türkiye başka yöne baktı.

Hikayesi şöyledir:

- Türkiye ilk Patriot talebini, 1991'de ABD'nin Irak'ı işgali sırasında Diyarbakır'a Scud füzesi düşünce yaptı.

Sonuç alamadı.

- 17 yıl sonra 2008'de uzun menzilli hava savunma sistemi programı başlatıldı, 2009'da teklifler alındı. ABD, Patriot satışı için Kongre'den izin istedi, satış bedelini 7.8 milyar dolar olarak açıkladı. Çin, Rusya ve Fransa-İtalya ortaklığı da teklifler verdi.

- Türkiye füze teknolojisi transferi ve ortak üretim şartıyla Patriot istiyordu.

Ancak ABD buna yanaşmadı.

- Bunun üzerine ihale 3,4 milyar dolar ve teknoloji transferi garantisiyle Çin'de kaldı. Eylül 2013'te Çin'le görüşmeler başladı, ancak ABD ilgili Çin şirketini yaptırım listesine aldı.

2015'te Türkiye, ihaleyi iptal etti. Bu olay, Çin ile ikili ilişkilerde kısa süreli bir soğukluk dönemine neden oldu.

- ABD, bu süreçte de Türkiye'nin teknoloji paylaşımı ve ortak üretim talebini müzakere etmedi.

- Türkiye 2016'da da 'milli hava savunma sistemi' projesini başlattı.

- 2017'de de acil ihtiyaç kapsamında kısmi teknoloji transferi ve ortak üretim garantisi ile 2,5 milyar dolar karşılığında Rusya ile S-400 anlaşması yapıldı.

- ABD bu kez 2018'de Patriot satışını yeniden gündemine aldı ve 2019'da teklifini sundu. Ancak teklif hem yine teknoloji transferi içermedi hem de S-400'lerin kullanılmaması şartına bağlandı.

- Türkiye geri adım atmayınca ABD de Patriot teklifini geri çekti ve Türkiye'nin de ortak olduğu F-35 programından 'diğer ortakları' da alıp çıktı. Türkiye için üretilmiş 6 uçağın teslimatını da iptal etti.

- Dönemin ABD Başkanı

Donald Trump, 2019 Haziran

sonunda şöyle dedi: "Obama yönetimi sırasında Türkiye bizim Patriot füze sistemimizi almak istedi. Satmadılar. NATO üyesi oldukları halde, teoride müttefik olduğu halde... Erdoğan füzeleri istemeye devam etti, onlar da hayır demeye devam etti. Sonra Rusya'ya gitti ve S-400'leri aldı. Dürüst olayım, Erdoğan'a hiç de adil davranılmadı. Bu berbat bir durum ama Erdoğan'ın suçu değil."

- Eylül 2021'de de Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Amerikalılar Türkiye'ye Patriot füze savunma sistemini satmış olsaydı, S-400'leri almak zorunda kalmayacaktık" dedi.

Nuland'ın "Patriot satışını müzakere ediyorduk" dediği hadise bu.

Ortada bir 'müzakere' yoktu.

Teknoloji transferi, ortak üretim gibi Türkiye'ye yarayacak imkanlar sunmayan, fazladan eğitim, bakım vb masraf faturası da içeren bir 'doğrudan satış' dayatmasına 'müzakere' denmez...

İkincisi; Nuland, Türkiye'ye

F-35'e yeniden sahip olma 'fırsatı' sunmuyor; aksine "S-400'leri çöpe atın" dayatmasını yeniden canlandırıyor.

Aynı zamanda Türkiye-Rusya ilişkisini hedefliyor!

Üçüncüsü;

Türkiye için 'fırsat', F-35 satın almak değil, F-35'ten kurtulmuş olmaktır.

Bunu yeni söylemiyorum, yani alamayınca 'tu kaka' olmadı.

Projeyi başından beri takip ettim, F-35'lerin ilk montajı yapılırken de fabrikasındaydım, Türkiye'ye ilk teslimler yapıldığında da...

F-35'e ihtiyacımız olup olmadığını sorgulayanları çok dinledim, yazdım.

Ağırlıklı görüşe göre, bizim ihtiyacımızı karşılayacak olan yenilenmiş F-16 ve devamında teknoloji ortaklığı ile Avrupa yapımı Eurofighter Typhoon'du.

Sonra devreye yerli KAAN girdi. Ve devre tamamlandı.

Savunma sanayii kaynakları da, bu kanaati doğruluyor.

Hatta onlar, "F-16'ları kendimiz yenileyebiliriz, KAAN'ı ve insansız Kızılelma'yı geliştirmeye ağırlık vererek Eurofighter'a bile ihtiyaç duymayız" görüşündeler.

F-16 yenilemesi, Viper modelinin satın alınması, çok çok ABD ile iyi ilişkiler istediğimizin 'mesajı' olur, pahalı bir mesaj!

Eurofighter da Avrupa ile iyi ve güçlü ilişki istediğimiz 'mesajı' ağırlıklı.

Ama en azından farklı bir teknoloji ve teknoloji öğrenme, geliştirme fırsatı sunuyor; ayrıca çift motorlu ve manevra kabiliyeti yüksek.

ABD'nin ittifaktan, ortaklıktan, müzakereden, anlaşmadan anladığı şey, sadece kendisinin kazanacağı ve bu kazancı ödeyen tarafı da bağımlı hale getirecek bir sonuçtur.

Nuland'ın söylediği de budur.

ABD'yi yanlış anlayıp haksızlık yapmayalım!

VİCTORİA NULAND MÜHİM BİRİDİR

'Neo-Conservativative/Yeni muhafazakar', yani 'NeoCon' ekipten; ABD dış politikasında etkili bir isim.

Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi'nin (PNAC) kurucusu, Litvanya kökenli bir Yahudi olan Robert Kagan ile evli.

Kendisi de, bugün Moldova-Ukrayna sınırında bulunan eski SSCB'nin Bessarabia bölgesinden ABD'ye göçmüş bir Yahudi aileye mensup.

PNAC kadrosunun Dick Cheney, Donald Rumsfeld, Paul Wolfowitz gibi isimlerden oluştuğunu, oğul Bush dönemi saldırılarının beyin takımı olduklarını bilmek, yeterli bir fikir sunar.

İkili Reagan, Bush, Clinton, Obama ve Biden yönetiminde etkili konumlar almışlar.

Nuland 'demokrat' başkanlara hizmet ederken, Kagan ağırlıkla cumhuriyetçi yönetimlerle çalışmış.

Nuland, Trump dönemini 'pas' geçmiş, Biden'ın başkanlığında, İsrail ziyaretinde "Bir Yahudi olarak buradayım" diyen Dışişleri Bakanı Antony Blinken'in ekibine girmiş.

ÖZAL'IN '4 EĞİLİM' MİRASI

Ali Talip Özdemir.

Makine Yüksek Mühendisi.

1984'te Konya Ereğli Belediye Başkanı, 1987'de Konya milletvekili.

Sonra sırasıyla ANAP Genel Başkan Yardımcısı, TBMM Çevre Araştırma Komisyonu Başkanı ve Türkiye'nin ilk Çevre Bakanı (1991) oldu.

Aynı yıl (1991) ve 1994 yerel seçimlerinde iki kez Bakırköy Belediye Başkanı seçildi.

1995'te yeniden İstanbul milletvekili ve Enformasyondan Sorumlu Devlet Bakanı oldu.

1999'da İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için yarıştı. Seçimi, o günlerde uyduruk bir davayla görevden alınarak cezaevine konulan İBB Başkanı (Cumhurbaşkanı) Erdoğan'ın rüzgarıyla İBB Başkanvekili ve Fazilet Partisi adayı Ali Müfit Gürtuna kazandı. Özdemir, CHP adayı işadamı Adnan Polat ve DSP adayı Zekeriya Temizel'in önünde ikinci sırada yer aldı.

AK Parti'nin iktidara geldiği 2002 seçiminden sonra ANAP Genel Başkanlığı'na seçildi, ancak kısa süre sonra siyaseti bıraktı.

Özdemir 31 Mart 2024 yerel seçiminde yeniden Bakırköy belediye başkan adayı.

Bu kez AK Parti'den...

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Erdoğan, zamanında Bakırköy'ü ayağa kaldırmış bir siyasetçiyi yeniden siyasete ve Bakırköy'e kazandırmak istiyor.

O da Bakırköy'ün kazanmasını istiyor.

Önceki gün 24 TV'de izledim, sonrasında biraz sohbet ettik.

Büyükşehir adayı Murat Kurum'un da Çevre Bakanlığı yaptığına işaret ederek, iki noktayı vurguladı:

İki çevre bakanı olarak şehircilik konusunda ortak vizyona sahip olmak.

Hükümet-büyükşehir-ilçe işbirliğiyle hızlı çözüm ve icraat...

Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ı 1983'te iktidara taşıyan, iki elini başının üstünde birleştirerek gösterdiği 'dört eğilimi birleştiren' siyasetiydi.

Milliyetçisi, muhafazakarı, sağcısı, solcusu 'Türkiye için' birleşmeliydi ona göre.

Bir ölçüde bunu başardı da.

Ali Talip Özdemir, bu mirası temsil ediyor.

Esasen, Cumhur İttifakı da birçok yönden bu mirasın bugünkü temsilcisi konumunda.

O yüzden AK Parti'de de, MHP'de de kabul gördü adaylığı...

Bakırköylülerin de 'Bakırköy için' üzerinde birleşebileceği bir aday.