13 Ocak’ta Etyen Mahçupyan’ın kullandığı üstü kapalı ve dolaylı üslubu analiz eden “Mahçupyan’ın şifreleri” başlıklı bir yazı kaleme aldım. Her ne kadar şifrelerin çoğunu sökmüş olsam da, itiraf edeyim, bugün yazdığı “Oportünist” başlıklı tuhaf yazıdan hiçbir şey anlamadım, okuyucuların da anladığını sanmıyorum. Fransızca’da böyle yazılara telgraf stilinde yazılmış derler. Mahçupyan’ın yazısı adeta “Temel fıkrası” gibi.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında İstanbul Sirkeci’deki postaneye Trabzon’dan bir telgraf gelir. Aynen şöyledir:
“Tursun, nokta,
Fadime hastadur, nokta,
nedeyum oni, nokta,
Tari suyadur, nokta,
hafta yedidur, nokta,
evin öni, nokta,
emin öni, nokta,
imza: Temel.”
Dursun telgrafı almaya geldiğinde PTT memuru dayanamaz, sorar.
-Beyefendi, merakımı mazur görün, bu telgraf ne demek istiyor?
- Anlamadınız mı, halbuki çok açık. Ağabeyim Temel’in eşi hasta, Trabzon’da tedavi olamadığı için onu Tarı adlı vapurla İstanbul’a gönderiyorlar, yolculuk bir hafta sürecek ve ben onu Eminönü iskelesinde karşılayacağım.
Temel’in telgrafını Dursun anlamış, Mahçupyan’ın yazısını da umarız muhatabı çözecektir. Ama sadece muhatabın anlayacağı bu tür mesaj yazılarını günlük bir gazetede yayınlamak okuyucuya saygısızlık değil midir? O beyefendi kimse, üstleri olan, eşit muhatapları bulunan, altında insanlar çalıştıran “oportünist” her kimse, Mahçupyan o kişilere pekala mektupla, e postayla, telefonla ulaşabilirdi, köşe yazısına ne gerek var? Gazetedeki köşesini kişisel çekişmelere alet etmek gerçekten saygın bir davranış mıdır?
Dahası var, Mahçupyan kullandığı alt, üst, eşitler, güç dengesi, rakipler gibi ifadelerle yasal ve meşru ilişkilerden değil neredeyse bir yeraltı örgütünden söz eder gibi. Bu yasal bir örgüt veya kurum olsa onun adı verilir ve bürokratik ilişkiler amir-memur bağlantısında ele alınır.
Ayrıca, yazısında hedef aldığı şahsın emrindeki insanlarla olan ilişkisini irdeleyen Mahçupyan, “eksik bilgi vererek karşısındaki kişinin kendisine bağlı hale gelmesini sağlıyor” derken ne kastediyor, hangi mesajı veriyor? Açıkça anlaşılan şu ki, adına “oportünist” dediği bir kişi var, bu kişi altındakilere eksik bilgi veriyor, ama Mahçupyan bu kişinin altındakilerle de temas halinde ki onların ne kadar bilgi aldıklarından haberdar olabilecek bir konumdadır. Ayrıca “oportünist”in üstündeki kişinin bilgilerine ulaşabilecek imkânı da var ki bilginin tamamı nedir onu da biliyor. Bunlar saygın bir yazarın yazabileceği konular mıdır, yoksa kumpas ilişkilerinin satırlara dökülmüş hali midir? Yorumu okuyuculara bırakıyorum.
Bu konuya ilişkin yarınki Akşam’da çıkacak olan yazımı kaçırmayın.