Suudi liderlerinden Faysal El Türki, Batı medyasına verdiği bir röportajda İran Devrim Muhafızları’nın Bağdat, Şam, Beyrut ve Sana’yı kastederek ‘dört başkent elimizde’ dediklerini duyuruyor. İran medyasına baktığımızda Ortadoğu’yla ilgili hiç de mütevazı olmayan bir tavırla karşılaşmaktayız. Ancak İran’ın bu geçici ‘başarı’larının ardındaki ‘üst akıl’ı da görmezden gelemeyiz.
ABD, Irak’taki eski Maliki yönetiminin vahşi mezhepçi politikalarına ve Sünnileri devletten tamamen temizlemesine göz yumdu. Bugün çok sayıda İran özel kuvvetler mensubu ve milisleri ABD’nin izni ve desteğiyle Irak Ordusu ile birlikte savaşıyor. İran uçaklarının ABD kontrolü altındaki Irak hava sahasına girerek isyancı Sünnileri bombaladığı biliniyor. Bunu hem İran makamları (General Cezayiri), hem de Pentagon sözcüsü (Amiral Kirby) doğrulamıştır. Bu konuda İran Kudüs Ordusu Komutanı Kasım Süleymani’nin Peşmergeler ve Irak askerleriyle çektirdiği fotoğraflar en açık delildir.
Başta Batı olmak üzere birçok odak Suriye’deki isyancı gruplarda bulunan yabancı savaşçıları diline dolamıştır. Peki Esad’ın yanında savaşan İranlı askerler, Iraklı Şii milisler, Lübnanlı Şii Hizbullah... Onlar yabancı değil mi? Esad’ın başlıca milis gücünün İskenderun Sancağı Kurtuluş Cephesi olduğunu biliyor muydunuz? Burada savaşan ve kendilerini ‘Atatürkçü ve ulusalcı’ olarak tanıtan çok sayıda Türk vatandaşı vardır. İran’dan ülkeye o kadar çok asker ve din adamı gelmiştir ki, Suriye’nin Nusayri-Alevi halk kesiminden de İran-Şii propagandasına karşı ciddi tepkiler başlamıştır. Bütün bunlar ABD’nin gözlem ve izniyle yapılmaktadır. Türk uçağını üç-beş kilometrelik sınır ihlali gerekçesiyle düşüren Suriye, kendi ülkesini açıkça ABD’ye bombalatmaktadır. Ülkenin bazı bölgelerinde adeta ABD-Esad eşgüdümüyle yapılan bombalamalar diğer bazı koalisyon ülkeleri pilotlarını bile rahatsız etmektedir.
Beyrut’ta ise Şii Hizbullah’ın Sünni kesimlere yönelik terör saldırılarının nasıl tepkisiz kaldığı bilinmektedir. Yemen’e gelince İran’ın ağır silahlarla donattığı Şiilerin başkent Sana’yı adeta ABD hava gücü sayesinde ele geçirebildiği ortadadır. İran medyasının dört Arap başkentini kontrol eden Fars imparatorluğuyla övünmesinin arkasında yatan işte budur. İran’ın Afganistan, Pakistan ve Afrika politikaları da ayrı bir konudur ama görünen odur ki ABD kendi askeri sanayini ve bozuk mali yapısını desteklemek için başlattığı yeni savaşa İran kartını sürmüştür.
ABD stratejisine ve küresel kapitalizme körcesine bağlanmış olanlardan İran’ın yeni konumuna imrenerek ‘keşke ABD Türkiye kartını kullansa’ diyenler çıkabilir. Kobani yaygarasının ve ‘Ankara IŞİD’i destekliyor’ başlıklı ihanet kampanyasının amacı da buydu. Ancak kendini kullandırtmanın ülkelerin başına neler getirdiğini görmek için 35 yıldır acılarla boğuşan Afganistan’a ve kullanılıp atılan Saddam’ın Irak’ına bakmak yeterlidir. Köşe başlarını tutmuş olan nüfuz ajanlarının fikirleri doğrultusunda ABD koalisyonuna katılan bir Türkiye’nin başına neler geleceğini veya getirileceğini düşünmek bile istemiyorum.
Ayrıca İran’ın gözlerini kapayıp kendini ‘üst akıl’a teslim etmesinin başka bir nedeni var: Doğu komşumuz ekonomik ve iklimsel olarak dev zorluklarla boğuşmaktadır. Suudilerin inisiyatifiyle başlayan petrol fiyatlarındaki şok düşüş İran’ı yıllardır devam eden ABD ekonomik ambargosunun son bulması için acil bir politika değişikliğine zorlamaktadır. Öte yandan, küresel ısınmadan kaynaklanan kuraklık İran’da korkunç bir susuzluğa yol açmıştır. Bilim adamları meşhur Urumiye gölünün ve ülkedeki birçok akarsuyun yüzde 95 oranında kurumasının İran’ı yakın bir gelecekte çöle dönüştüreceğini saptıyorlar. Tarihin fikir alanındaki değişmelerden çok iklim, nüfus ve ekonomi gibi maddi gelişmelerden etkilendiğini düşünen Braudel ekolü için güzel bir örnek. İklim değişikliği ve ekonomik çöküş nasıl Pers İmparatoruğu’nun bitirdiyse İran İslam devriminin de sonunu getireceğe benzer.