1

Bundan tam 99 yıl önce, 23 Temmuz 1913 tarihinde Erzurum kongresi toplanır. Bu toplantıya Giresun delegeleri olarak Dr. Ali Naci Duyduk ve mühendis İbrahim Hamdi bey katılır.

Dr. Ali Naci Duyduk bazı arkadaşları ile beraber; ‘Mustafa Kemal Paşa’nın kongrenin, daha doğrusu bu halk hareketinin başına geçmesine taraftar değillerdir. Ayrıca kurulacak Heyet-i Temsiliye’ye verilecek yetkiler konusunda da çekinceleri ve itirazları mevcuttur.

Bu mülahazalarla Duyduk ve arkadaşları başkanlık seçimine katılmazlar. Ancak aynı günün akşamında yanında Rauf Orbay, İbrahim Süreyya, Mazhar Müfit Kansu beyler varken Mustafa Kemal Paşa’ya bu tavırların şahsi olmadığını, bir prensip meselesi olduğunu söylerler.

Öte yandan mühendis İbrahim Hamdi bey ise; Mustafa Kemal Paşa’nın askeri elbiseyle kongreye gelmesi ve kürsüye çıkması üzerine; “Paşa, askerlik elbisesiyle kongreye müessir oluyorsunuz; badeka sivil elbiseyle gelmenizi rica ederim” diye ikazda bulunur, Paşa’da bundan sonra sivil elbise ile gelir.

Söz konusu İbrahim Hamdi kongre boyunca muhalefette kaldığı gibi kongre bildirisini de imzalamamıştır.

Dr. Ali Naci Duyduk anlatıyor; “Kongre bitince İbrahim Hamdi ve Dr. Cemil’le (Bel) birlikte M.Kemal Paşa’yı ziyarete gittik, veda ettik… Bu arada ben paşaya hitaben; ‘Paşam, kongrenin cereyanı sırasında bazı ihtilaflarımız oldu; fakat artık karar verildi; memleketin dedikodu ve fikir münakaşalarının tahammülü yoktur; hepimiz için alınan kararlar doğrultusunda çalışmak vicdan borcudur; Allah muvaffak etsin’ dedim. Paşa elimi sıktı ‘sen mert bir arkadaşsın; bana her zaman merdane söyledin’ dedi, ayrıldık…

Bu sıralar Topal Osman Ağa’nın Mustafa Kemal Paşa ile arası iyidir ve haberleşmektedirler.

Kongreye gitmeden önce Topal Osman söz konusu kişilerle gayet iyi anlaşırken, hatta Trabzon Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti’nin Giresun Şubesi emrinde bulunmaklığı, bu kişilerin de bu cemiyetin kurucuları ve yöneticileri olmaklığı nedeniyle onların emriyle hareket ederken;

Erzurum dönüşü bu kişilere karşı tavırları değişir ve sertleşir.

Her ne kadar çeşitli ihbarlar ve iddialara inanmak istemeselerde nihayet Topal Osman’ın has ve yakın adamlarından Osman Fikret Topallı’nın; ‘öldürülmelerine karar verildiğini’ bildirmesi üzerine her iki kongre üyesi de Giresun’u terk ederler, İstanbul’a gelirler, hatta oradan yurt dışına kaçarlar.

Giresun’a ancak;

Topal Osman’ın ölümünden sonra dönebilirler.

2

Bu yazının Muharrem İnce’nin Cumhurbaşkanlığı adaylığını eski TBMM binasının önünde açıklaması üzerine yazdığım ‘Muharrem İnce Ne Dedi? ’ başlıklı yazımıza ek sayılıp sayılmayacağını, ayrıca başkaca dokundurmaları içerip içermediğini siz okuyucularımızın takdirine bırakıyorum.