Yumurta-süt-bal üçlemesinin yönetmeni Semih Kaplanoğlu’nun Buğday filmi vizyona girdi. Filmin galası Ankara’da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde öğretmenlerin de katıldığı bir buluşma ile gerçekleştirildi.

Sade bir sinema seyircisi olarak, her şeyden önce şunu ifade etmek isterim ki, Buğday, ‘yerli’, ‘geleneksel’ bir hikayenin evrensel dile aktarılması açısından sinemamız adına çok önemli bir adım.

Filmin arka planındaki düşünsel, metinsel kaynakların sembollere gizlenmiş kodları, her seyircinin kendi birikimi ölçüsünde çözümleyebileceği cinsten. Filmde, bu katmanlı anlam dünyasını çözümleyebilecek bazı pratik anahtarlar var. Fakat toplamda Buğday bir kitle filmi değil. Şiirsel sinemanın ustaları Tarkovsky, Bergman filmlerine ilgi duyanlar, Kaplanoğlu imzalı bu filmden çok keyif alabilir. Aynı şekilde yaşadığımız dünyanın insana kendini unutturan gidişatından rahatsız olup da, bu temel insanlık meselesine sanatın penceresinden bakma deneyimi yaşamak isteyenler filmde çok şey bulabilir.

Kaplanoğlu’nun kendine has sinema dilinin sahici, rafine ve etkileyici olduğunu önceki filmlerini izleyenler bilir. Bu filmde de sinematografi son derece etkileyici. Film müziği kullanılmayan filmin sükûnetinin kendince bir sesi var ki, görüntülerle birleştiğinde ortaya başarılı bir sinema filmi çıkıyor.

Filmi bana sevdiren temel şey, filmin zamansızlığı ve mekansızlığı oldu. İnsanın evrenle, mahlukatla girdiği ilişkinin, zamansal ve mekânsal özdeşliklerin bağından kurtarılarak anlatılması, filmi hem evrensel bir düzleme taşıyor, hem de insanı yalın bir sorgulamaya davet ediyor.

Sanatsal türler olarak hikaye ya da romanda olduğu gibi sinemada da, muhatabı bir sonla uğurlamak yerine sonsuz açılımlar yapabileceği simgesel işaretlerle yolcu etmek, her zaman heyecan vericidir. Buğday da izleyicilerinin zihnine farklı çengeller atarak uğurlayan bir film. Ama izleyiciyi ortak paydada buluşturan bir şey var ki, o da modern insanlar olarak yaptığımız genetik müdahalelerin sabıkası. Hepimiz filmden bir şeyin genetiğine müdahale ettiğimizde insanda da bir şeyleri dönüştürdüğümüz, bozduğumuz suçunun ikrarı ile ayrılıyoruz. ‘Varlık tek vücut, ben de onun parçasıyım’ ana fikrinin yoğunlaştığı hikaye, buğdayı ve toprağı özünden uzaklaştırdığımız hapishanemize yolculuyor bizi.

Son olarak, Buğday filminden, çıktığı fikrin sahihliğine, sinema dilindeki başarıya rağmen, adını henüz koyamadığım küçük bir eksiklik duygusuyla ayrıldığımı söylemeliyim. Bu tat eksikliğinin kaynağı, sabıkamızın ağırlığından hissettiğimiz huzursuzluk mu, yoksa sinemasal bir boşluk mu bunu bilmiyorum. Bunu sinema eleştirmenleri daha iyi formülize edebilir. Fakat son kertede, Buğday’ın gerek Türkiye sinemasının gelişimi, gerekse insanlığın sorunlarına nitelikli sanatsal bir yorum katkısı itibarıyla çok şey ifade ettiğini söylemeliyim. Emeklerinize sağlık Semih Kaplanoğlu! Yeni filmler bekliyoruz.