1

Türkiye-ABD ilişkilerinin izlediği seyir üzerine, Türkiye’nin diğer ülkelerle yaptığı/güttüğü ilişkiler bağlamında;

Dünya siyasetinin dünde bugünde denge politikası üzere yürüdüğünü söylemek mümkündür.

2

24 Şubat 1525 yılında, Alman Kralı V.Karl (Şarlken) İtalya’da yaptıkları savaşta 1. Francois komutasındaki Fransızları ağır bir yenilgiye uğratınca, Fransa Osmanlı’dan yardım ve ittifak talebinde bulunur. (Kanuni’nin ‘Ben ki’ diye başlayan meşhur mektubu Ocak 1526’da bu olaylar sonucu yazılmıştır)

O tarihten itibaren Şarlken’e ve onunla hareket eden Avrupa’ya karşı Osmanlılar Fransızlarla işbirliği içine girerler. Aynı şekilde Fransa’da ancak Osmanlı ittifakı sayesinde ayakta kalır ve Avrupa’nın tamamının Habsburgluların eline geçmesini önlemiş olur.

Her ne kadar Fransız Krallığı Osmanlı’yla ittifakını açıkça ortaya koymaz, ‘Haçlı seferi düzenleyin, bende şu kadar orduyla katılacağım’ dese de Sultan, işine geldiği için, bu ikili tavra göz yumar.

Çünkü Fransız dostluğu, Avrupa’nın bir bütün olarak karşısında yer almamasının açısından önemlidir.

O kadar ki, bazen Osmanlı, Fransa üzerinden Alman Kralına karşı, Alman beyleriyle işbirliği bile yapar.

Bu durum Osmanlı’nın denizde İnebahtı yenilgisinde, karada da artık yeni yerler kazanamaz hale gelmesine kadar devam eder.

Çünkü Osmanlı güçlüdür.

Bırakın fiilen ittifakı, ‘Osmanlı ile ittifak yaparım ha!..’ sözü bile o devirde bir tehdit unsurudur.

Ne zaman ki Osmanlı güç kaybetmeye başlar, Fransızlar da Osmanlı ile ilişkilerini kestiği gibi, özellikle denizde ciddi bir hasmı haline gelir.

3

İmdi:

Anlaşılan o ki ‘güç’ hiçbir zaman bir devletin/milletin üzerinde kalmıyor, bu bir.

İki; devletler arası ilişkilerin genel geçer bir mantığından, ahlakından söz etmek mümkün değildir. Her devlet/millet bir diğeriyle tamamen kendi çıkarını düşünerek (ahlaksız) ilişki kurar ya da kaçınır.

Üç; Türkiye istese de istemese de Osmanlı’nın bakiyesi ve varisidir.

Bu durum Türkiye’yi, batılılar nezdinde hem; hesaplaşmanın henüz bitmediği bir ülke durumuna getirirken,

Hem de; Türkiye olmaz ise bu bölgede huzur ve istikrar olmaz anlayışına varmalarını zorunlu kılmaktadır.

Yeter ki biz dikkatli olalım, tarihin ve coğrafyanın bize yüklediği rolü iyi oynayalım.