Türkiye'de siyasetin sıcak gündemine bir cumartesi arası verip, buz tutmuş bir Amerikan şehrinde serinlemek isterseniz buyurun şehri birlikte dolaşalım. Wisconsin eyalet başkenti Madison'dayız.
Amerika'da bu yıl dondurucu bir kış var. Birleşik devletlerin kuzeyindeki Wisconsin eyaletinde sıcaklık -50'leri görmüş, neyse ki bugünlerde hava sıcaklığı gündüz -5 civarlarında seyrediyor. Biz de havanın ısınmasından istifade edip eyaletin başkenti Madison'da üniversitesinden mezarlığına, kapitolünden kütüphanesine kenti dolaşıyoruz. Madison 'dört göl şehri' olarak anılıyor. Aynı zamanda Amerika'nın en yeşil şehri unvanına sahip. Fakat şehir bugünlerde bembeyaz. Göller donmuş, kalın buz tabakasının üzerinde batıp çıkarak yürüyebileceğiniz bir kar tabakası var. Göl üzerinde korkusuzca yürümek, hatta kamyonla dolaşmak ne bir sihir, ne bir macera. Öyle ki, balıkçılar gölün üzerinde çadır kurup buzda açtıkları küçük deliklerden salladıkları oltalarla balık tutarak kendilerine küçük keyifler icat ediyorlar.
Şehir iki göl arasında yer alan 'istmus' şeridi üzerine kurulmuş. Şehrin en dikkat çekici yapısı eyalet kongre binası. Pek çok eyalet başkentinde olduğu gibi, Madison'da da kongre binası Washington D.C'deki Capitol Hill mimarisine benzer şekilde yapılmış. Amerika'ya has politik bir ideolojiyi temsil eden bina, 1900'lü yılların başında inşa edilmiş. Görkemli kubbenin altında dört köşesinde Amerikan devlet sistemini temsil etmek üzere 'Yasama, Yürütme, Yargı' üçlemesi ve Özgürlük mozaikleri dikkat çekiyor. Kongre binası isteyen herkesin sorgusuz-sualsiz girebildiği bir yer. Granit ve süslemelerle kaplı görkemli mimari içinde evsizlere rastlıyor, tek kişilik protesto gösterilerine şahit oluyorsunuz. Bir okul grubunun öğle arası konseri ise günün sürprizlerinden. Kongre binasındaki bu rutin hareketlilik, Amerika'daki devlet-vatandaş ilişkilerine dair önemli ipuçları veriyor. Eyalet valisinin bulunduğu binada sık sık gösteriler düzenleniyor. Wisconsin, Amerika'da sınıf mücadeleleri tarihinde önemli bir eyalet. 2011 yılında Cumhuriyetçi valinin bütçe kısıtlamalarına karşı sol sendikalar 70 bin kişilik büyük gösteriler yapmışlar burada. Hatta bu protestolar sırasında ödemesi Mısır'dan yapılan pizzanın göstericilere dağıtıldığı biliniyor. Bu desteğin sebebi ise, Madison halkının Mısır darbesi karşısında yine burada yaptıkları destek gösterisi. Yerelle küresel gündem burada kesişiyor.
Kongre binası şehrin tam orta yerinde halkla iç içe. Cumartesi günleri binanın çevresindeki alanda köylüler ve üreticiler pazar kuruyorlar. Peynirleriyle ünlü Wisconsin Amerika'nın mandırası olarak kabul ediliyor. Bölgede 600 çeşit peynir üretildiği söyleniyor. Wisconsin'in bir başka şöhreti Amerika'nın en çok bira tüketilen eyaleti olması. Fakat bu yoğun tüketime rağmen sınırlamalar var. Minimum içki içme yaşı 21. İçki satışı da ancak sabah 8-akşam 9 arasında yapılabiliyor. Madison'ın en önemli caddelerinden birisi olan State Street kongre binası ile Wisconsin Üniversitesi'ni birbirine bağlıyor. 40 bin öğrencisi olan üniversite Amerika'nın en iyi devlet üniversitelerinden birisi.
Bir şehirde ziyaret edilebilecek ilginç yerlerden birisi de mezarlıklar. Diriler kadar ölülerin de söyleyecekleri olmalı. Fakat bugünlerde Monona Mezarlığı iyice sessiz. Tüm mezar taşları karlar altında. Örtü kalktığında muhtemelen Madison hakkında daha başka şeyler de öğrenebiliriz.
Son olarak yerel gazete gündeminden bir başlıktan söz edelim; Wisconsin Parlamentosu'nda bugünlerde Amerikan yönetiminin önerdiği ortak akademik standartlar tartışılıyor. Cumhuriyetçi yönetim ise, kendi eyaletleri için daha yüksek standartlar belirleme iddiasıyla öneriyi reddediyor. Amerika'nın farklı eyaletlerinde farklı uygulamalara dair bir örnek. Hafta başında BM Kadının Statüsü Komisyonu toplantısı için New York'ta olacağız. Dünyada kadın sorunlarına dair gözlemlerimizi buraya da taşıyacağız.