WASHINGTON

Bölgedeki kaos, yaşanan güç boşluğu ve bölgesel aktörlerin kendi aralarındaki güç mücadelesi radikal örgütleri güçlendirmeye devam ediyor. Bu hafta El Kaide’ye bağlı güçler Irak’ın batısında birkaç kentin kontrolünü ele geçirdi. Irak’ta olup bitenler Washington’daki Irak tartışmasını yeniden başlattı.
Obama, seçimleri Bush’un Irak ve Afganistan’da başlattığı savaşları bitirme vaadiyle kazandı. 2007’deki seçim kampanyasında yaptığı önemli bir konuşma var, şunları söylüyor: Irak’tan sorumlu bir şekilde çekileceğiz ve bu çekilme Amerika’nın güvenliğini tehlikeye atmayacak. El Kaide ile savaşmaya bölgedeki müttefiklerimizin yardımıyla ve Irak’ta bırakacağımız küçük bir askeri birlikle devam edeceğiz.
Fakat ikincisi mümkün olmadı, birincisi ise gittikçe daha da güçleşiyor. Amerika 2011’de Irak’tan çekilirken Maliki’yi geride küçük bir Amerikan birliği bırakma konusunda ikna edemedi. Bölgedeki ayaklanmalarla oluşan yeni dinamikler de Amerika’nın müttefikleriyle ilişkisini gerdi ve terörle mücadeledeki işbirliğini zayıflattı.
Peki o halde Washington geçen hafta El Kaide’nin Irak’ın batısında devlet ilan etmesine ne tepki verecek? Washington’da çok az insan Amerika’nın Irak’a yeniden girmesini tartışıyor. Amerikan halkı Ortadoğu’nun sorunlarından o kadar bıkmış ve her türlü askeri müdahaleye o kadar karşı ki Kongre’deki Obama karşıtı şahin kanat dahi bunu gündeme bile getirmiyor. Ayrıca El Kaide’nin Irak’tan Suriye’ye, Lübnan’dan Yemen’e etkisini genişletmiş olmasını Amerika için bir tehdit değil, fırsat olarak görenler var. Bu şekilde El Kaide’nin zayıflayacağını, kaynaklarını ve enerjisini bölge içinde tüketeceğini söyleyenlerin sayısı hiç de az değil.
Yani ufukta Irak’a yeni bir Amerikan askeri müdahalesi yok. Obama yönetiminin Irak’taki son gelişmelerle ilgili başka bir planı var. Maliki’yi askeri olarak güçlendirip, El Kaide’ye karşı daha etkili savaşmasını sağlamak istiyor. Bu yüzden Maliki’nin istediği C-130’leri ve uçak savar füzeleri yolladı bile. İnsansız hava araçları ve Hellfire füzeleri de yolda. Fakat Obama yönetiminin Maliki’ye göndermekte ısrar ettiği Apache helikopterleri Kongre engeline takıldı.
Helikopterlerin Maliki’ye gönderilmesine karşı çıkan Kongre üyelerinin söylemi, Washington’ın Irak’taki ikilemine işaret ediyor. Bazı Kongre üyeleri, Maliki’nin gönderilen ağır silahları El Kaide’den çok Sünni muhaliflerine karşı kullanacağını söylüyor. Eğer Maliki, ülkenin batısındaki El Kaide’yi kontrol altına alamazsa Obama yönetiminin yepyeni bir ikilemi var demektir: bir yanda milyarlarca dolar harcayıp, binlerce askerini kaybedip, El Kaide’nin kökünü kazımak istediği bir ülkede gittikçe mevzi kazanan El Kaide, diğer yanda nerdeyse bölgedeki her savaşta Amerika’nın karşı cephesinde yer alan, İran ve Esad yanlısı, gittikçe otoriterleşen, ülkedeki mezhep çatışmasını körükleyen Maliki.
Böylesi bir ikilemde Obama Irak’taki El Kaide varlığıyla Yemen ve Pakistan’da savaştığı gibi insansız hava araçlarıyla savaşmayı seçebilir. Fakat bu hiç de sanıldığı kadar risksiz, maliyeti düşük bir alternatif değil. Bu araçlarla yapılan saldırılarda ölen sivilleri ve bu nedenle Amerika’nın müttefikleriyle gerilen ilişkilerini ve artan Amerikan karşıtlığını düşünelim. Obama için Irak’ta iyi bir seçenek yok, bölgenin pek çok yerinde olduğu gibi Irak’ta da kötünün iyisini seçmek zorunda.