WASHINGTON

Le Figaro gazetesi iki gün önce Amerika’nın Esad’a karşı askeri operasyon başlattığını duyurdu. Gazete Amerika’nın İsrail ile birlikte Ürdün sınırında Esad ile savaşan muhaliflere komando eğitimi verdiğini, 17 ve 19 Ağustos tarihlerinde eğittikleri iki komando ekibini Şam’a kadar ilerlettiklerini açıkladı.

Le Figaro’nun haberi bize bilmediğimiz hiçbir şey söylemiyor. Haziran ayında Wall Street Journal, Amerika’nın Ürdün’de Rus yapımı silahları depoladığı yerlerde Suriyeli muhaliflere askeri eğitim verdiğini ve bu birliklerin ağustos ortasından itibaren Şam’a doğru hareket edeceğini duyurmuştu. Yani basında çıkan ‘Amerika Suriye’ye askeri operasyon başlattı’ haberleri olup biteni yanlış aktarıyor. Suriye’ye girmiş Amerikan askeri yok, ya da Amerika müttefikleriyle bir hava operasyonu başlatmış değil çünkü Obama henüz Suriye’ye askeri müdahale konusunda karar vermiş değil. Le Figaro’nun operasyon haberinin yayıldığı saatlerde Pentagon, Amerikan Dışişleri ve istihbaratı Beyaz Saray’da Suriye üzerine üç buçuk saatlik bir toplantı yaptı fakat toplantıdan bir karar çıkmamış gibi görünüyor. 
Yani nisandan beri Obama yönetimini Esad’ın kimyasal silahları konusunda adım atmaktan alıkoyan şartlar bugün de mevcut. Yönetim askeri müdahale konusunda bölünmüş durumda. Genelkurmay Başkanı askeri müdahalenin riskli olduğunu ve istenilen sonuçları doğurmayacağını söylüyor. Kaddafi’yi deviren Libya operasyonunun ardından yaşanan ve Amerikan diplomatlarının ölümüyle sonuçlanan saldırıların sürekli Kongre’de yönetime karşı kullanılması Obama’yı askeri müdahaleden caydıran faktörlerden bir tanesi. Üstelik Mısır darbesinden sonra Washington’da ‘Verdiğimiz onca yardıma rağmen ne Mursi’yi ne de Al Sisi’nin kararlarını etkileyebildik’ algısı oluştu. Yani Suriye’ye bir askeri müdahalenin Amerika’ya Esad sonrası Suriye’de söz hakkı garantisi vermeyeceği gerçeği Obama’ya yakın kesimlerce kabul edilmiş durumda.

Kısacası Obama yine aynı Suriye ikileminin içinde. Bir yandan kendi koyduğu kırmızı çizgilerin aşılmasına tepki vermemenin önemli stratejik sonuçları olacağının farkında. Diğer yandan müdahalenin risklerini ve başına iç siyasette açacağı dertleri görebiliyor. Obama bir yandan BM raporunu beklerken bir yandan da Ürdün’de eğittikleri muhalif birlikleri her ay Suriye’nin içine göndermeye ve bunu bir tampon bölge ya da uçuşa yasak bölge oluşturmadan yapmaya devam edebilir. Bu birliklerden askeri sonuç alınmasının beş-altı ay süreceği söyleniyor. Obama bunu hem üzerindeki baskıyı azaltmak hem de zaman kazanmak için kullanabilir. Fakat bu oldukça riskli. Eğer iddia edildiği gibi Esad Amerika’nın eğittiği muhaliflerin Şam’a yaklaşmasına tepki olarak kimyasal silah kullandıysa bu saldırılar devam edecek demektir. 

Eğer Obama müdahale kararı alırsa askeri müdahalenin amacının ne olduğuna göre müdahalenin şekli değişecektir. Mesela Amerika sivilleri korumak istiyorsa uçuşa yasaklı bölge oluşturmak zorunda fakat rejimi devirmek, sivil savaşı sona erdirmek ya da kimyasal silahları kontrol altına almak istiyorsa farklı askeri stratejiler gerekli. Ben Obama’nın askeri müdahaleyi rejimi devirmek için yapacağını sanmıyorum çünkü rejimin şu noktada devrilmesinin Amerika açısından pek çok istenmeyen etkisi olacak. 

Eğer askeri müdahale kararı alınırsa bunun Esad’ı uyarmak için yapılacağını düşünüyorum. Bu durumda askeri seçenekler sınırlı (28 Nisan’daki yazımda bu seçeneklerden bahsetmiştim). Amerika kruz füzeleriyle Esad’ın kimyasalları fırlattığı füzeleri ya da bataryaları vurabilir ya da askeri önemi olan bir tesise sembolik bir saldırı düzenleyip Esad’a gözdağı verebilir. Bunun yaratacağı sonuçları bir başka yazıya bırakıyorum.