Teknosa Genel Müdürü Oyman: Teknoloji erkek egemen. Müşterilerde de, çalışanlarda da erkek ağırlığı var. Oysa biz herkes için teknoloji diyoruz. Kadınların ürünlerimizle daha yakın ilişki sağlamasını istedik.

İstanbul’un yeni AVM’lerinden Akasya’daki Teknosa’da mağazasında, şirketin Genel Müdür Mehmet Necil Oyman'la buluşmaya gittiğimde çoktan ‘oyuncaklarını çıkarmış oynamaya başlamıştı’. Elindeki tabletini kumanda olarak kullanarak oynattığı küçük bir robot için “Kim bilir belki ileride insanlar evcil hayvan beslemeyecek, bunlarla oynayacak” diyor.

TEKNOLOJİ NİMETLERİ

Lezzetli yemek yerine hapların çiğnendiği bir dünyada yaşamak istemem. Ancak hızlı gelişen teknolojinin nimetlerinden de faydalanmamak olmaz. Zaten Necil Oyman da renkli top oyuncakla köpeği ile birlikte oynuyormuş, koltuğunda oturup, elindeki kumanda ile oyuncağı hareket ettirdikçe köpeği de peşinden koşuyormuş. Necil beyin elindeki diğer ‘oyuncak’ ise yavaş yavaş hayatımıza girdi. Şubat ayında bu sayfada Domino’s Pizza’nın Genel Müdürü Aslan Saranga insansız hava aracıyla evlere pizza teslimine başladıklarını anlatıyordu. Necil Oyman ile teknolojiyi, Teknosa’ları ve sosyal sorumluluk projelerini konuştuk.

GÜLER SABANCI DUYARLI

Kadın İçin Teknoloji projenizi ilk günden beri takip ediyorum. Sizden önceki genel müdür Mehmet Nane ile birlikte gittiğimiz bir Anadolu kentinde, yaşı ileri bir kadının anlattıkları hafızama kazınmış. ‘Oğlum bilgisayarın yanına 1 metreden az yaklaşmamı yasaklamıştı, bozarsın demişti. Evde temizlik yaparken bile yanına yaklaşmaya korkuyordum. Şimdi ben de bilgisayar kullanmasını öğrendim’ diye anlatmıştı. Kız çocuklarının okullaşmasında büyük yol kat ettik ancak hala yetişkin kadınlarda okuma-yazma bilmeyenlerin kayda değer bir oranı var. Kadınlar okuma-yazma bilmezken, siz bilgisayar okuryazarlığı projesiyle neyi amaçladınız?

Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanımız Güler Sabancı kadına verilen öneminin, kadının değerinin çok daha yukarı taşınması konusunda duyarlı, holding ve şirketler olarak da ciddi çalışıyoruz. Teknoloji erkek egemen bir alandı. Müşteri sayımıza da baktığınızda, ürünleri satan personelimize de baktığınızda erkeklerin daha egemen olduğunu görürüz. Bunun daha dengeli bir hale gelmesini arzuluyoruz. Biz de herkes için teknoloji diyoruz.

KADIN ÇALIŞANLARIN SAYISI ARTTI

Kadınların mağazalarımızda, ürünlerimizle daha yakın ilişki sağlamasını istedik. Nitekim evlerde de teknoloji kullanımında sizin anlattığınız gibi çocuklar, erkekler ön planda. Bu ürünler kullanılacaksa, kadınlara da eğitim verelim istedik. Önemli bir sosyal sorumluluk projesi bizim için. Bugüne kadar 53 ilde 13 bin kadına teknoloji eğitimi verdik, sertifikasını verdik. Bilgisayarı açmaktan başlayıp, e mail hesabı açmaya, twitter’dan, facebook’tan fotoğraf göndermeye, internet sitelerini takip etmeye kadar bilgilerini veriyoruz. 13 bin kadın artık evinde bilgisayarını, laptopunu açıyor, kamerasını kullanıyor, sosyal ağlara giriyor, yemek tariflerine, sağlık köşelerine bakıyor, arkadaşlarıyla iletişime geçiyor, sosyalleşiyor, dünyayı takip ediyor. Mağazalarımızda da daha fazla kadın tüketici olmaya başladı. Bununla beraber kadın çalışanlarımız da arttı, şu an yüzde 25 seviyesine geldi. Kadın müşteri oranımız da yüzde 25 düzeyinde. Kadınlara özel kişisel bakım ürünleri de satıyoruz ama kadın müşterilerimiz de artık televizyon, laptop, akıllı cep telefonu önünde zaman geçiriyor.

BİLGİSAYAR KULLANIMI İKİ KAT ARTTI

Kadın İçin Teknoloji projenizin başladığı ilk yıl ile bugünü karşılaştırabilecek veri var mı elinizde?

Kadın İçin Teknoloji projesinin başladığı 2007 yılından bu yana, TÜİK verilerine göre, kadınların bilgisayar kullanım oranının neredeyse iki katına ulaştığını görüyoruz. Kadınların bilgisayar kullanım oranındaki artışın, erkeklerin bilgisayar kullanım artışından daha fazla olduğu dikkat çekiyor. 16-74 yaş grubundaki erkeklerde bilgisayar kullanımı yüzde 62,7 civarındayken, bu oranın kadınlarda yüzde 44,3 civarında. Kadın İçin Teknoloji eğitimlerinin başlatıldığı yıl olan 2007’deki araştırma sonuçlarına bakıldığında, 16-74 yaş grubundaki bireylerde bilgisayar kullanım oranları erkeklerde yüzde 42,7 iken kadınlarda yüzde 23,7 olarak görülüyor.

Türk insanı ihtiyaca göre alışveriş yapar

Akıllı telefon, laptop artık hızlı tüketim malzemesi oldu. Türkler müsrifçe mi alıyor?
Türk insanı rasyonel, bilinçli, ürünler hakkında bilgi sahibi... Mağazaya gelmeden önce bilgi topluyor. Alışveriş yaptığı ürünler hakkındaki bilgi sahibi olmasına şaşırırsınız. Hangi ürünü ne için alıyor, hangi fonksiyonu kullanacak, ne zaman kullanacak çok iyi biliyor. Gençler sosyal medya için, fotoğraf çekmek için, biraz daha olgunlar gazetelerini okumak için, televizyonu izlemek için, benim gibiler yolu takip etmek için herkesin farklı farklı ihtiyacı var ve herkes ihtiyacına göre satın alıyor.

Artık tüketici kredisiyle 'cep' alınıyor

Cep telefonunda taksit uygulamasının ayında kaldırılmasıyla birlikte siz de mağazada tüketici kredisi uygulamasını başlattınız değil mi?
Sadece cep telefonundan değil tüm ürünlerde 36 ay vadeye kadar ödeme seçenekleri mevcut. Kredi kartıyla cep telefonu hariç diğer ürünlerde eskiden 12 aya kadar taksit vardı, şimdi 9 aya indi. Vatandaşlık numarasıyla alışveriş yaparken kredisi hazır oluyor.36 aya kadar vadeli tüketici kredisi uygulamasını daha önce de uyguluyorduk, sadece şimdi daha kullanılabilir hale geldi.

Van mağazası daha çok ciro yapıyor

Cizre ve Hakkari Yüksekova’da mağaza açtınız. Barış süreci olmasaydı, yine de açar mıydınız?
Biz ticari bakıyoruz. Doğu ve Güneydoğu’da 2005’den beri açık mağazalarımız var. Çünkü teknoloji herkesin ihtiyacı. Yüksekova’da, Ağrı’da, Kars’ta çoğu bölgede 4-5 yıldır doğru yeri arıyoruz. Bazen bizim için sorun istediğimiz metrekarede mağaza açabileceğimiz yer. Van’daki mağazamız, İstanbul’daki birçok mağazamızdan daha çok ciro üretiyor. İnsan trafiğinin olduğu, tüketici güven endeksinin yüksek olduğu, insanın cebine para dolduğu her yerde işler daha cazip.

Giyilebilir teknoloji hayatın her alanına girecek

Artık giyilebilir teknolojiden söz ediyoruz. Sizin için yeni trendler nedir?
Dünyada çok yeni bir trend, bizde de olmaya başladı. Bunu iki gruba ayırıyoruz. Bireysel ve kurumsal. Bireyselde eğlence, eğitim, sağlık amaçlı kullanıyorsunuz. Kolunuza takıyorsunuz, spor yaparken tansiyonunuzu ölçüyor. Alzheimer hastası yaşlıların koluna takıyorsunuz, kaybolmasını engelliyor. Sağlık verilerini doğrudan doktorunuza gönderiyor. Evinizde aydınlatmayı sağlıyor, siz eve gelmeden yemeğinizi ısıtıyor. Bir de kurumsal yanı var. Mesela havayolu şirketleri yolcusuna göre koltuğunu dizayn ediyor. Koltuktan kalkmadan yol boyunca yemeğinizi sipariş veriyorsunuz, naklen televizyon izliyorsunuz, koltuğu yan yatırıyorsunuz. Eğitimde öğretmenler, öğrencilerin tüm ödevlerini tabletten takip ediyor. Giyilebilir teknoloji çok hızlı bir şekilde hayatımızın her alanına girecek. Dünyada şu an 11 milyar nesne birbiriyle bağlantılı. 2020’de, sadece 5 yıl sonra 50 milyar nesne internete bağlı olacak. Kişi başı üç dört nesneyi internete bağlı tutacağız.

Mağazalar da akıllı olacak

Akıllı mağaza projeniz vardı. Bir mağazanıza girdiğimde “Hoş geldin Funda Özkan, daha önce gittiğiniz falanca mağazada şu ürünü bulamamıştınız, bu mağazada şöyle modeli var” diyen müşteriye özel hizmet projeniz vardı. Devreye girdi mi?
Biz akıllı ürünler satıyoruz, o ürünleri sattığımız mağazanın da akıllı olması gerekiyor. Bu konuda çok ciddi çalışmamız var ve dünya standartlarında paralel koşuyoruz. Bunun için biraz daha vaktimiz var. Çok yakında mağazanın da akıllı olabileceğini göstereceğiz. Bu akıllı, teknolojik perakendecilik olacak. Temel prensibi şu, müşteriyi tanımak ve müşterinin davranışlarını kaydedip daha iyi hizmet vermek istiyoruz.

Eski videolar tost makinası oldu

Geçmiş retroysa gelecek, Teknosa diye bir projemiz oldu. Çok iyi bir teknik ekibimiz var, elektronik aletleri tamirde çok başarılılar. Proje de oradan başladı. Eski videolardan, tost makinesi yaparız dediler. Hatırlarsanız eski, betamax, VHS videolar vardı, onlar tost makinası oldu. Eski bir televizyonu söktüler, içine yepyeni flat TV koydular. Eski şanzımanlı çamaşır makineleri yürürdü banyonun içinde, hatırlarsanız. Madem yürüyor, tekerlek taktılar yarış arabası yaptılar. Müşterilerimiz eski ürünlerini Teknosa’ya gönderdi, fikirlerini de ilettiler. Kimin fikri birinci olduysa gönderdikleri ürünün en yeni modelini hediye ettik. Hatta yarışma teklifleri geldi, televizyon kanalında yarışma programı yapın diyenler oldu.

Pazar, bu yıl %10 büyür

2013’te tüketici elektroniği pazarı yüzde 20 büyümüştü, bu yıl ne olacak sizce?
Teknosa da yüzde 27 büyümüştü. Dünya ve Avrupa’nın sıfır büyüme yaşadığı bir dönemde Türkiye’de pazar yüzde 20 büyüdü. Bu yıl Türkiye yine çift haneli rakamlarda, yüzde 10 seviyelerinde büyüme gerçekleştirir. Geçen yıla göre düşük bir büyüme göstermekle birlikte dünya ve Avrupa ile karşılaştırıldığında önemli bir büyüme var. Genç bir nüfus var, ürün gamlarında hızlı değişim var.

Urfalı TV Ağrılı beyaz eşya

Hangi şehir neyi daha çok talep ediyor?
Şanlıurfa’da televizyon satışları neredeyse mağazanın cirosunun yarısından fazlasına tekabül ediyor. Adıyaman’da cep telefonu satışları keza, Ağrı mağazası beyaz eşya mesela. Ağrı’daki trafiğe kapalı bir cadde de iki katlı bir mağaza ve beyaz eşya üst katta, yani ulaşılması daha zor. Ancak müthiş bir performansı var. Van’da bilgisayar ve aksesuvarların satışı mağazanın cirosunda Türkiye ortalamamızın üstünde.